Το εμβόλιο HPV εξαφάνισε τους θανάτους από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας στις νεαρές Βρετανίδες
Για πρώτη φορά στην ιστορία της ιατρικής, ένας καρκίνος υποχωρεί δραματικά χάρη στην πρόληψη. Σύμφωνα με νέα έρευνα του Πανεπιστημίου Queen Mary του Λονδίνου που δημοσιεύτηκε στο The Lancet, οι θάνατοι από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας έχουν σχεδόν εξαφανιστεί στις γυναίκες που εμβολιάστηκαν έγκαιρα κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV).
Η μελέτη, η οποία ανοίγει νέο κεφάλαιο στην εξέταση της θνησιμότητας μετά την εισαγωγή του εμβολιασμού, φέρνει στοιχεία που αλλάζουν τα δεδομένα: στην Αγγλία, την τετραετία 2020-2024, κανένα κορίτσι ή γυναίκα ηλικίας 20 έως 24 ετών δεν έφυγε από τη ζωή λόγω αυτής της νόσου. Μια ματιά στα μαθηματικά της κατάστασης αναδεικνύει το μέγεθος της νίκης: αν το εμβόλιο δεν υπήρχε, περίπου 23 νεαρές γυναίκες θα είχαν χαθεί την ίδια περίοδο.
Από το 2008, όταν η Αγγλία ξεκίνησε τη χορήγηση του εμβολίου σε μαθήτριες σχολικής ηλικίας, ο κίνδυνος μετατράπηκε σε στατιστικό περικείμενο. Τα κορίτσια που εμβολιάστηκαν στα 12 ή 13 τους έχουν σήμερα σχεδόν μηδενικό κίνδυνο να θανατωθούν από τη συγκεκριμένη μορφή καρκίνου πριν κλείσουν τα 30 τους. «Είναι κάτι το απίστευτο», εξομολογείται ο καθηγητής Πίτερ Σασιένι, επικεφαλής της έρευνας, μιλώντας για «εντυπωσιακά» αποτελέσματα που αποδεικνύουν πώς ένα και μόνο εμβόλιο μπορεί να σβήσει έναν καρκίνο από τον χάρτη. Μέχρι σήμερα, υπολογίζεται ότι περίπου 200 ζωές έχουν σωθεί, μια ζώνη ασφαλείας που διευρύνεται συνεχώς όσο οι εμβολιασμένες γενιές μεγαλώνουν.
Εντούτοις, η μάχη δεν έχει κερδηθεί ολοκληρωτικά. Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας εξακολουθεί να είναι ο 14ος συχνότερος καρκίνος γυναικών στο Ηνωμένο Βασίλειο, καταγράφοντας 3.300 νέα περιστατικά ετησίως. Το 99% από αυτά οφείλεται στον HPV, έναν ιό που μεταδίδεται αβίαστα μέσω στενής δερματικής επαφής.
Η οργάνωση Cancer Research UK, που στήριξε οικονομικά τη μελέτη, μίλησε για «ιστορικό ορόσημο», αλλά δεν παρέλειψε να επισημάνει τη ρωγμή στο σύστημα: τα ποσοστά εμβολιασμού είναι κάτω από τα επιθυμητά. Το 76% των κοριτσιών ηλικίας 15 ετών είχε εμβολιαστεί το σχολικό έτος 2024-2025, αφήνοντας ένα κενό που απέχει πολύ από τον στόχο-ορόσημο του 90% που έχει θέσει ο ΠΟΥ για την οριστική εξάλειψη της νόσου.
Με το βλέμμα στο 2040, η βρετανική κυβέρνηση έχει δεσμευτεί να σβήσει την ασθένεια. Το σχέδιο περνάει από την ενεργοποίηση κοινοτικών φαρμακείων για αναπληρωματικούς εμβολιασμούς, μέχρι την αποστολή κιτ αυτοεξέτασης σε γυναίκες που απομακρύνονται από τα προληπτικά τεστ Παπ. Εν τω μεταξύ, από το 2019, η προστασία δεν αφορά μόνο τα κορίτσια. Το εμβόλιο χορηγείται πλέον και στα αγόρια στο Ηνωμένο Βασίλειο, λειτουργώντας διττά: προφυλάσσει τα αρσενικά από καρκίνους στόματος, φάρυγγα, πέους και πρωκτού, ενώ ταυτόχρονα ρήσσει την αλυσίδα μετάδοσης του ιού στην κοινωνία.
