Σε γενετικά μεταλλαγμένα ζώα και για την ακρίβεια σε χοίρους στρέφονται οι επιστήμονες προκειμένου να αντλήσουν ιστούς προς μεταμόσχευση και να λύσουν το τεράστιο πρόβλημα της έλλειψης οργάνων.
Ακόμη και μέσα στο 2013, ανακοίνωσαν επιστήμονες από το Πίτσμπεργκ, είναι πιθανό να ξεκινήσουν δοκιμαστικά σε ανθρώπους οι πρώτες μεταμοσχεύσεις κερατοειδούς χιτώνα προερχόμενου από γουρούνια. Είπαν, μάλιστα, ότι στο κοντινό μέλλον θα ωφεληθούν από παρόμοιες επεμβάσεις διαβητικοί, ασθενείς με Πάρκινσον και Χάντινγκτον αλλά και όσοι χρήζουν μεταμόσχευσης αίματος.
Το σενάριο μοιάζει εφιαλτικό. Οι «δωρητές» οργάνων από το ζωικό βασίλειο αναπτύσσονται γενετικά σε ειδικά εργαστήρια, με κάποιες πρωτεΐνες από τον οργανισμό τους να αφαιρούνται προκειμένου τα κύτταρά τους να μην απορριφθούν από το σώμα του λήπτη. Ο Βρετανός καθηγητής Ιολογίας Ρόμπιν Βάις από το Πανεπιστημιακό Κολέγιο του Λονδίνου εξέφρασε ανησυχίες μιλώντας στην εφημερίδα «Independent» ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στο ξέσπασμα μίας νέας πανδημίας, καθώς τέτοιες μεταμοσχεύσεις θα καθιστούσαν πιο εύκολη τη «μεταπήδηση» ενός ρετροϊού -όπως αυτός του HIV- από το ζώο στον άνθρωπο.
Η χρήση της «ξενο-εμφύτευσης», δηλαδή του γενετικού προγραμματισμού επιλεγμένων θηλαστικών, κυρίως χοίρων, με σκοπό την παραγωγή οργάνων στο εργαστήριο είναι παλιά υπόθεση. Ξεκίνησε τη δεκαετία του ’90, με τη βιοτεχνολογική εταιρία Imutran να μεταμοσχεύει τότε μία καρδιά… γουρουνιού σε πίθηκο. Το εγχείρημα είχε επιπλοκές και γι’ αυτό στα επόμενα χρόνια η έρευνα επικεντρώθηκε στη μεταμόσχευση ιστών και όχι ολόκληρων οργάνων.
Οι ερευνητές από το Πίτσμπεργκ, υπό τον δρα Ντέιβιντ Κούπερ, ανακοίνωσαν στην επιστημονική επιθεώρηση Lancet ότι πέτυχαν να αποφύγουν το πρόβλημα της απόρριψης των μεταμοσχευμένων ιστών. Αυτό το κατάφεραν μεταλλάσσοντας τα γουρούνια, ώστε να μην παράγουν μία συγκεκριμένη πρωτεΐνη, την οποία απορρίπτει ο ανθρώπινος οργανισμός. Πάντως, πέρα από μεμονωμένες δοκιμές που πιθανώς να ξεκινήσουν μέσα σε 2-3 χρόνια, θα χρειαστούν ακόμη πολλά χρόνια μέχρι να καταστεί δυνατή η «ξενο-εμφύτευση» ιστών, πόσο μάλλον οργάνων.
Μυρτώ Μπούτση
