Στην αρχή ήταν η Τυνησία, ενώ ακολούθησαν η Αίγυπτος και η Λιβύη· χώρες που, λόγω των λαϊκών εξεγέρσεων εναντίον των δικτατορικών καθεστώτων τους, θα μπορούσαν να αποτελέσουν την αφορμή για μια γενικευμένη σύρραξη στη νότια Μεσόγειο κι όχι μόνο. Αναλυτές πριν από έναν χρόνο, μάλιστα, εκτιμούσαν ότι μια τέτοια σύρραξη «δεν θα μπορούσε να μη συμπαρασύρει στο χάος του πολέμου και την πάντα εύφλεκτη Μέση Ανατολή». Αλλωστε, εκεί, τα κεφάλαια της ιστορικής -αν όχι… προαιώνιας- διαμάχης παραμένουν ανοιχτά.
Τελικά οι φόβοι των ειδικών σε θέματα γεωπολιτικής φαίνεται να επιβεβαιώνονται στο πλαίσιο της συριακής κρίσης, η οποία, όσο περνά ο καιρός, δεν δείχνει απολύτως κανένα σημάδι ύφεσης. Τα τύμπανα του πολέμου ήδη ηχούν στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, ενώ και τα σύννεφα μιας γενικευμένης σύρραξης με απρόβλεπτες συνέπειες πυκνώνουν εν μέσω θέρους, σε μία εποχή μάλιστα ιδιαιτέρως επικίνδυνη και κοινωνικά και λόγω της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης – που ιστορικά έχει αποδειχθεί κακός σύμβουλος.
Μετά τις δηλώσεις της περασμένης Παρασκευής, μέσω των οποίων απροκάλυπτα απέδωσε ευθύνες για τη συριακή κρίση στη Μόσχα και στο Πεκίνο, που με τη στάση τους ουσιαστικά στηρίζουν το καθεστώς Ασαντ, η Χίλαρι Κλίντον, μιλώντας αυτή τη φορά από το Τόκιο, υποστήριξε με νόημα ότι «η άμμος αδειάζει στην κλεψύδρα»! «Οσο πιο γρήγορα τερματιστεί η βία και αρχίσει η πολιτική μετάβαση, τόσο λιγότεροι άνθρωποι θα χάσουν τη ζωή τους και θα υπάρξουν περισσότερες πιθανότητες να αποφύγει το συριακό κράτος μια καταστροφική επίθεση, η οποία θα είναι πολύ επικίνδυνη όχι μόνο για τη Συρία, αλλά και για ολόκληρη την περιοχή» είπε χαρακτηριστικά η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών, στο περιθώριο διεθνούς διάσκεψης για το Αφγανιστάν.
Ταυτόχρονα, σε συνέντευξή του στη γαλλική «Le Monde» το Σάββατο, ο απεσταλμένος του ΟΗΕ και του Αραβικού Συνδέσμου, αλλά και συντάκτης του σχεδίου για τον τερματισμό της κρίσης στη Συρία Κόφι Ανάν παραδεχόταν ανοιχτά ότι η αποστολή του στη χώρα «δεν πέτυχε». Ενα είναι βέβαιο. Ο διπλωματικός… κόμπος δείχνει να φτάνει σιγά σιγά στο χτένι.
Από τη μία το καθεστώς Ασαντ αποδεικνύεται «σκληρό καρύδι» -ή τουλάχιστον σκληρότερο από εκείνα των Καντάφι και Μουμπάρακ-, γεγονός που πολλοί όμως αποδίδουν στις πλάτες που έχει. Η Ρωσία, από την πλευρά της, δεν δείχνει διατεθειμένη να αφήσει εύκολα το χαρτί της επιρροής της στη χώρα -η οποία της εξασφαλίζει και έξοδο στη Μεσόγειο- ενώ και το Ιράν, που δεν διστάζει να απειλεί ανοιχτά τις ΗΠΑ, συμπεριλαμβάνεται στους ισχυρούς συμμάχους της Δαμασκού. Κανείς βέβαια δεν πρέπει να ξεχνά και την Κίνα, που αρκείται όμως προς το παρόν στον ρόλο του υποκειμενικού διπλωματικού παρατηρητή.
Από την άλλη πλευρά, βέβαια, είναι οι αντικαθεστωτικοί και οι Δυτικοί «φίλοι» τους. Αν και οι ΝΑΤΟϊκές δυνάμεις δεν μοιάζουν και τόσο ενωμένες, όταν πέφτει στο τραπέζι έστω και υπόνοια πρότασης για εισβολή στη χώρα. Σε αυτούς που δεν θα αντιμετώπιζαν αρνητικά πάντως ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι και οι Τούρκοι, οι οποίοι βλέπουν ότι μια πολεμική ενεργοποίηση του ΝΑΤΟ κατά της Συρίας θα λειτουργούσε πολλαπλά υπέρ τους· τόσο σε οικονομικό όσο βέβαια και σε πολιτικό -και γιατί όχι- εδαφικό επίπεδο. Τέλος, και το Ισραήλ θα έβλεπε πιθανώς με καλό μάτι μια τέτοια επέμβαση, καθώς αυτή θα αποτελούσε για το ίδιο μια καλή προειδοποίηση προς όσους θεωρεί ότι επιβουλεύονται την ασφάλεια και την ανεξαρτησία του.
Γιώργος Τραπεζιώτης
