Την ταφόπλακα στα ασφαλιστικά ταμεία επιδιώκει να βάλει η τρόικα, απαιτώντας την άμεση κατάργηση όλων των κοινωνικών πόρων, με κίνδυνο να προκαλέσει νέες μειώσεις στις συντάξεις. Οι «ενοχλητικοί φόροι», όπως τους αποκαλούν τα τεχνικά κλιμάκια των δανειστών της χώρας, προσθέτουν στην κοινωνική ασφάλιση περίπου 500.000.000 ευρώ ετησίως, τα οποία, αν χαθούν, θα προκαλέσουν ασφυκτικές πιέσεις, την ώρα που τα έσοδα των Ταμείων καταρρέουν με κίνδυνο έως το τέλος του έτους να προκύψει έλλειμμα έως και 2,5 δισ. ευρώ.
Παρ’ όλα αυτά η τρόικα επιμένει στην κατάργηση των κοινωνικών πόρων, τονίζοντας ότι πρόκειται για επιβαρύνσεις που οδηγούν σε αυξήσεις τιμών και αποτελούν εμπόδια στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των προϊόντων και των υπηρεσιών. Αυτό που δεν λέει η τρόικα, όμως, είναι ότι τα ασφαλιστικά ταμεία έχουν συγκεκριμένες δαπάνες να καλύψουν που αφορούν τη μηνιαία καταβολή των συντάξεων. Στο ενδεχόμενο να χάσουν ξαφνικά τους κοινωνικούς πόρους, θα πρέπει να βρουν από αλλού έσοδα για να καλύψουν τις δαπάνες τους. Αν κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό, τότε αναπόφευκτα θα οδηγηθούμε σε νέες μειώσεις συντάξεων, για να καλυφθεί το κενό που πρόκειται να δημιουργηθεί.
Κάτι τέτοιο, εξάλλου, έχει νομοθετηθεί με το δεύτερο μνημόνιο. Σε περίπτωση κατάργησης των κοινωνικών πόρων, τα ασφαλιστικά ταμεία που πλήττονται υποχρεώνονται να ετοιμάσουν νέες αναλογιστικές μελέτες, έτσι ώστε να προκύψει επανακαθορισμός τόσο στα έσοδα όσο και στις παροχές. Ενδεχόμενο αύξησης των εισφορών για να καλυφθεί το κενό που θα προκύψει στα έσοδα πρέπει να αποκλειστεί, καθώς η τρόικα έχει θέσει ως βασικό προαπαιτούμενο τη… μείωση των εργοδοτικών εισφορών κατά 3,9 μονάδες έως το τέλος του έτους. Αρα είναι μάλλον ανέφικτο την ώρα που θα μειώνονται οι εισφορές για τους εργοδότες να αποφασιστεί αύξηση εισφορών για τους ασφαλισμένους ενός Ταμείου, που θα χάσει τον κοινωνικό του πόρο. Ετσι, φαντάζει ως… μονόδρομος η τυχόν νέα μείωση συντάξεων, στα επίπεδα που θα δείξουν οι όποιες νέες αναλογιστικές μελέτες.
Η σχετική λίστα με τους εκατοντάδες κοινωνικούς πόρους που χορηγούνται στα ασφαλιστικά ταμεία δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικής Ασφάλισης, γεγονός που έχει επίσης προκαλέσει τη δυσαρέσκεια της τρόικας. Το βέβαιο είναι ότι μια πρώτη καταγραφή των συγκεκριμένων πόρων επιχειρήθηκε το 2008, όταν με τον νόμο Πετραλιά αξιοποιήθηκε το 10% των εσόδων από αυτούς, για να χρηματοδοτηθεί το Ταμείο Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), που αποτελεί ένα είδος ασφαλιστικού «κουμπαρά» για το μέλλον. Σε καμία περίπτωση, όμως, δεν λύνει το πρόβλημα βιωσιμότητα που αντιμετωπίζει η κοινωνική ασφάλιση στη χώρα.
Για το θέμα ο υπουργός Οικονομικών Γιάννης Στουρνάρας φαίνεται να συμπορεύεται με την άποψη της τρόικας, ότι δηλαδή οι κοινωνικοί πόροι προκαλούν στρέβλωση στην ανταγωνιστικότητα προϊόντων και υπηρεσιών στην αγορά. Στο ίδιο μήκος κύματος, έκθεση του ΚΕΠΕ τονίζει την ανάγκη άμεσης κατάργησης των κοινωνικών πόρων.
Η δέσμευση
Με βάση τη μνημονιακή δέσμευση, αφού ολοκληρωθεί η καταγραφή όλων των κοινωνικών πόρων προς τα ασφαλιστικά ταμεία, θα πρέπει να ακολουθήσει η κοστολόγησή τους. Από αυτή θα προκύψει ποιοι κοινωνικοί πόροι θα μετατραπούν σε φόρους, έτσι ώστε να ενταχθούν στον προϋπολογισμό του υπουργείου Οικονομικών, και ποιοι θα κοπούν εντελώς, όπως προβλέπεται και από τις διατάξεις του ευρωπαϊκού κοινοτικού δικαίου περί έμμεσων φόρων.
Σε ό,τι αφορά την καταγραφή κοινωνικών πόρων, η «κυριακάτικη δημοκρατία» σάς παρουσιάζει τον σχετικό πίνακα, ανάλογα με τα Ταμεία που έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία:
Από το αγγελιόσημο μέχρι το δικαίωμα στις χρηματικές ποινές
ΤΣΠΕΑΘ: Το 6,8% του ποσού του εξ 21,5% του αγγελιόσημου στις διαφημίσεις ή διαφημιστικές εκπομπές που γίνονται από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς της ΕΡΤ Α.Ε. και από τους δημοτικούς και ιδιωτικούς ραδιοφωνικούς σταθμούς. Για τους ιδιωτικούς τηλεοπτικούς σταθμούς φτάνει στο 5% το αντίστοιχο ποσοστό από το αγγελιόσημο και στο 7,5% το ποσοστό για τον εβδομαδιαίο Τύπο και τα περιοδικά.
ΤΑΪΣΥΤ: α) Το 1% επί της τιμής πωλήσεως κάθε περιοδικού και κάθε εφημερίδας εκτός των ημερήσιων εφημερίδων Αθηνών – Θεσσαλονίκης
β) Το 60% του 8,5% του συνολικά 20% από το αγγελιόσημο του περιοδικού Τύπου.
γ) Στην επικουρική ασφάλιση δίνεται το 10% του εισπραττόμενου αγγελιοσήμου.
Ταμείο Νομικών: α) Δικαιώματα από δημοσιεύσεις καταστατικών εταιριών ή τροποποιήσεις: 0,5% στο ποσό του κεφαλαίου κάθε εμπορικής εταιρίας που συνίσταται εκτός Α.Ε. και ΕΠΕ.
β) Δικαίωμα στις εισπραττόμενες από το Δημόσιο χρηματικές ποινές και μετατροπής ποινών εκ ποσοστού 4,5%.
γ) Το 20% στο δικαστικό ένσημο.
δ) Το 10% επί μεταβίβασης ακινήτων.
ε) Δικαιώματα σε συμβολαιογραφικές πράξεις, πλην εκείνων που αφορούν μεταβιβάσεις ακίνητων από επαχθή αιτία σε ποσοστά 1,3%, 0,325%, 0,65% κατά περίπτωση, στην αξία του αντικειμένου κάθε σύμβασης.
στ) Δικαιώματα στις μεταβιβάσεις ακινήτων που υπόκεινται σε ΦΠΑ, σε ποσοστό 4%.
Ταμείο Υγείας Δικηγόρων Επαρχιών: α) Δικαίωμα 1,25% στις χρηματικές ποινές.
ΤΣΜΕΔΕ: α) Ποσοστό 1‰ στον προϋπολογισμό πάσης φύσεως τεχνικών έργων και οικοδομικών, εξαιρουμένων των έργων που εκτελούνται από το Δημόσιο και τους δήμους και τις κοινότητες.
β) Ποσοστό 1‰ στην αξία των εισαγόμενων μηχανημάτων από την αλλοδαπή για εκτέλεση έργων οδοποιίας, οικοδομικών, υδραυλικών και λιμενικών.
γ) Ποσοστό 1% επί πιστοποιήσεων παντός δημόσιου έργου.
Ταμείο Πρόνοιας Επικουρικής Ασφάλισης Ιπποδρομιών: α) Το 0,5% επί αμοιβαίου στοιχήματος.
β) Ποσοστό 10% επί ανεξαργύρωτων δελτίων.
Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Προσωπικού Εταιριών Πετρελαιοειδών: α) Το 1‰ επί του κύκλου εργασιών των εταιριών πετρελαίου.
Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Προσωπικού ΕΥΔΑΠ: α) Το 1% για κάθε είδους προμήθεια της ΕΥΔΑΠ, εξαιρουμένων των βασικών έργων ύδρευσης.
β) Το 1% για κάθε λογαριασμό υδροληψίας.
Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Χημικών:
α) 0,01 ευρώ για κάθε 11 παραγόμενους τόνους τσιμέντου.
β) 0,01 ευρώ για κάθε 170 κιλά διατιθέμενου οινοπνεύματος.
γ) 0,01 ευρώ για κάθε 170 κιλά παραγόμενης ζύμης.
δ) 0,01 ευρώ για κάθε 8 τόνους παραγόμενων οξέων.
ΤΑΔΚΥ: α) Κράτηση 2% στην αξία των με εργολαβία εκτελούμενων έργων και των για δημοπράτηση προμηθευμένων υλικών από τους ΟΤΑ και κράτηση 2% στα καταβαλλόμενα από τους ΟΤΑ ενοίκια.
Βασίλης Αγγελόπουλος
