Το Δημόσιο αποδεικνύεται κακοπληρωτής και παραβάτης, αφού καθυστερεί να πληρώσει τις υποχρεώσεις του σε πολίτες και επιχειρήσεις κατά πέντε μήνες (μέσος όρος). Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του 2014 έφτασαν τα 5 δισ. ευρώ. Η κατάσταση δεν αλλάζει παρότι η νομοθεσία υποχρεώνει το Δημόσιο να αποπληρώνει τις οφειλές του προς τους ιδιώτες μέσα σε διάστημα 30 ημερών.
Αποτέλεσμα είναι να προκαλείται ασφυξία στην αγορά και πολλές επιχειρήσεις να οδηγούνται σε χρεοκοπία εξαιτίας της έλλειψης ρευστότητας λόγω μη αποπληρωμής τους από το ίδιο το κράτος.
Ηδη από το 2011 υπάρχει κοινοτική οδηγία η οποία υιοθετήθηκε από την Ελλάδα το 2013 και προβλέπει ότι το Δημόσιο οφείλει να πληρώνει εντός 30 ημερών από την έκδοση του τιμολογίου για την παροχή υπηρεσίας ή προϊόντος που λαμβάνει. Μάλιστα, σε περίπτωση καθυστέρησης, το κράτος θα πρέπει να καταβάλλει τόκο υπερημερίας ο οποίος έως τις 30 Ιουνίου 2014 ανερχόταν σε 8,25%, ενώ από την 1η Ιουλίου καθορίστηκε σε 8%.
Η οικονομική κρίση επιδείνωσε το φαινόμενο, ειδικά σε ό,τι αφορά την αποπληρωμή των οφειλών του Δημοσίου προς τους προμηθευτές. Ο χρόνος, με συντηρητικούς υπολογισμούς, έφτασε κατά μέσο όρο στις 174 ημέρες και αποτελεί το ρεκόρ της περιόδου 2008-2014, ενώ το 2014 διαμορφώνεται στις 155 ημέρες.
Σύμφωνα με την οδηγία, στους οφειλέτες που καθυστερούν -δηλαδή στο Δημόσιο- επιβάλλεται η καταβολή τόκων υπερημερίας, εάν η πληρωμή υπερβεί τις 30 ημέρες από την έκδοση του τιμολογίου.
Στην περίπτωση συναλλαγών μεταξύ ιδιωτών, η προθεσμία για την πληρωμή που καθορίζεται στη σύμβαση δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 60 ημερολογιακές ημέρες, εκτός αν υπάρχει αντίθετη ρητή συμφωνία και υπό τον όρο ότι η συμφωνία αυτή δεν είναι κατάφωρα καταχρηστική για τον πιστωτή.
Εάν δεν καθορίζεται προθεσμία πληρωμής, τότε καταβάλλονται αυτομάτως τόκοι υπερημερίας μετά την πάροδο 30 ημερολογιακών ημερών από την παραλαβή του τιμολογίου.
Εξαιρετικά κρίσιμο στοιχείο για τις διασυνοριακές συναλλαγές είναι ποιο δίκαιο θα εφαρμοστεί στη σύμβαση μεταξύ των επιχειρήσεων. Κι αυτό διότι σε κάθε χώρα υπάρχουν διαφορές ως προς την εφαρμογή της νομοθεσίας, με πλέον σημαντική την ύπαρξη διαφορετικών επιτοκίων για τον υπολογισμό του τόκου υπερημερίας.
