Με τη γλαφυρή της πένα πριν από χρόνια μας μίλησε για τη Σπιναλόγκα, το νησί των λεπρών, καταφέρνοντας να διεισδύσει στα μύχια της ανθρώπινης ψυχής χάρη σε ένα εξαιρετικό βιβλίο που γνώρισε όχι μόνο τη συγγραφική αλλά και την τηλεοπτική επιτυχία.
Αυτή τη φορά έγραψε ένα συγκινητικό μυθιστόρημα για την πόλη-φάντασμα της Ευρώπης, την Αμμόχωστο, που από το 1974 παραμένει άδεια, «πνιγμένη» από τα αγκαθωτά συρματοπλέγματα που εμποδίζουν ακόμη και τον βουβό πόνο των εκδιωγμένων κατοίκων της να χαθεί στα ερειπωμένα σοκάκια της πόλης.
Η Βρετανίδα με την ελληνική καρδιά την περίοδο αυτή προμοτάρει το νέο της βιβλίο με τίτλο «Η Ανατολή», που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Διόπτρα. Σε ένα διάλειμμα από τις επαγγελματικές της υποχρεώσεις την πετύχαμε στην Κυψέλη -δίπλα στην περιοχή που μένει όταν επισκέπτεται την Αθήνα-, στο αγαπημένο της καφέ στη Φωκίωνος Νέγρη, και μιλήσαμε για το καινούργιο μυθιστόρημά της, το Κυπριακό που πρέπει να επιλυθεί και την πολυπολιτισμική γειτονιά της.
«Δεν θα έλεγα πως “Η Ανατολή” είναι το πιο πολιτικό βιβλίο που έχω γράψει μέχρι σήμερα» μας εξηγεί σε άπταιστα ελληνικά η συγγραφέας. Η πλοκή του βιβλίου της μας μεταφέρει στην Αμμόχωστο της δεκαετίας του ’70, «μια πόλη ελκυστική, αμέριμνη, γεμάτη φως κι έτσι φτιαγμένη ώστε να καλωσορίζει τον επισκέπτη», όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στις σελίδες του αναγνώσματος.
Κεντρικό ρόλο στη νέα της ιστορία, που υφαίνει με υποδειγματική λογοτεχνική μαεστρία η αγαπημένη Βρετανίδα, έχουν δύο οικογένειες που ζουν στην ίδια γειτονιά -και συνδέονται με φιλικές σχέσεις-, οι Ελληνοκύπριοι Γεωργίου αλλά και οι Τουρκοκύπριοι Οζκάν. Η συγγραφέας πιάνει το νήμα της αφήγησης από το καλοκαίρι του 1972 με την κατασκευή του πιο εντυπωσιακού ξενοδοχείου της Αμμοχώστου, της «Ανατολής». Πίσω, όμως, από τη χλιδή και τον άκρατο πλούτο της περιόδου εκείνης υπέβοσκε η βία σε μια κοινωνία που φαινόταν ευεπίφορη στις πολιτικές αλλαγές.
Μια δυνατή ερωτική ιστορία ανάμεσα στην εύθραυστη Αφροδίτη και στον φιλόδοξο Μάρκο αναδεικνύεται μέσα από τις σελίδες ενός βιβλίου στο οποίο η Χίσλοπ καταφέρνει να θίξει ένα πολιτικό ζήτημα στις ανθρώπινες διαστάσεις του.
«Η Κύπρος ήταν σαν αμπελόφυλλο, που όταν το κρατούσες στην παλάμη σου έδειχνε καταπράσινο και αδιαφανές, αλλά όταν το κρατούσες κόντρα στο φως έβλεπες νεύρα να το διατρέχουν. Η απειλή της βίας σιγόβραζε παντού στο νησί και παρόλο που η ηλιόλουστη, αισθησιακή εικόνα του εξακολουθούσε να προσελκύει επισκέπτες, συνωμοσίες καταστρώνοντας και ψιθύρους ανταλλάσσοντας στα κρυφά πίσω από τις πόρτες» αναφέρεται στην «Ανατολή», περιγράφοντας την περίοδο λίγο πριν από την εισβολή των Τούρκων στο νησί το 1974.
«Ακόμη και λίγες ημέρες πριν από το πραξικόπημα η ζωή στην πόλη κυλούσε κανονικά» εξηγεί η κυρία Χίσλοπ. «Ξεφυλλίζοντας μάλιστα και εφημερίδες της περιόδου εκείνης είδα ότι στα πρωτοσέλιδα υπήρχαν διαφημίσεις για ειδυλλιακές διακοπές στο νησί. Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί τι θα επακολουθούσε».
Ηταν δύσκολο για εκείνη -λαμβάνοντας υπόψη και τη σχέση της με την Ελλάδα- να αποφύγει τους στερεοτυπικούς χαρακτηρισμούς και να γράψει ένα μυθιστόρημα για ένα τόσο λεπτό πολιτικό ζήτημα;
«Ας μην ξεχνάμε ότι μιλάμε για ανθρώπους» εξηγεί η συγγραφέας. «Την περίοδο εκείνη Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι ήταν φίλοι. Εμεναν στις ίδιες γειτονιές. Δεν γράφω ένα μανιφέστο, αλλά ένα μυθιστόρημα. Και σε αυτού του είδους τα βιβλία οι ήρωες κάνουν ό,τι θέλουν. Αυτό που συνέβη στο νησί το 1974 είναι τραγωδία για όλους. Φυσικά και έχει έρθει η ώρα να λυθεί το Κυπριακό. Επρεπε να έχει γίνει εδώ και 40 χρόνια».
«Ο έρωτάς μου με έναν Τουρκοκύπριο»
Η πρώτη επίσκεψή της στο νησί της Αφροδίτης έγινε το 1978, όταν τελειώνοντας το σχολείο αποφάσισε να επισκεφθεί την Κύπρο μαζί με την παρέα της. «Ηταν μια πραγματική περιπέτεια» μας λέει, αφήνοντας τις αναμνήσεις να την πλημμυρίσουν. «Εκεί ερωτεύθηκα και έναν Τουρκοκύπριο, ένα πολύ γλυκό παιδί». Οταν πριν από μερικά χρόνια επέστρεψε και πάλι στο νησί, οι εικόνες που αντίκρισε τις έμειναν βαθιά χαραγμένες μέσα της. «Στην Αμμόχωστο είδα από πάρα πολύ κοντά τον φράκτη. Πήγα γύρω γύρω στο συρματόπλεγμα και είδα τους στρατιώτες στην παραλία με όπλα. Τα ξενοδοχεία που μοιάζουν σαν τυφλοί άνθρωποι».
Οπως λέει, μέχρι στιγμής το βιβλίο της στην Αγγλία έχει πουλήσει περισσότερα από 60.000 αντίτυπα. Δηλαδή, περίπου 60.000 άνθρωποι έχουν μάθει την ιστορία της Αμμοχώστου. «Είναι ένα έγκλημα αυτό που συνέβη εκεί. Σκέφτομαι δε ότι στην επόμενη εκτύπωση του βιβλίου, μετά την τελευταία σελίδα του μυθιστορήματος να γράψω κάτι. Να επισημάνω, δηλαδή, ότι η Αμμόχωστος είναι ακόμη έτσι, σε περίπτωση που κάποιοι δεν κατάλαβαν ότι το ζήτημα αυτό δεν έχει επιλυθεί».
Τα Πατήσια
Η συγγραφέας, που μοιράζει τον χρόνο της ανάμεσα στην Κρήτη -έχει αγοράσει ένα σπίτι στο νησί- και στο Λονδίνο, εξομολογείται πως αγαπάει ιδιαίτερα την περιοχή των Πατησίων, στην οποία μένει όταν βρίσκεται στην Αθήνα. «Είναι μια αυθεντική γειτονιά με πολύ κόσμο, γεμάτη δέντρα. Το γεγονός ότι εδώ μένουν άνθρωποι από διαφορετικές χώρες δεν με ξενίζει, αφού έτσι συμβαίνει και στο Λονδίνο» υποστηρίζει, λέγοντας μάλιστα πως έχει σκεφτεί να γράψει ένα βιβλίο για την Αθήνα της κρίσης. «Είναι μια ιδέα που μου έχει περάσει από το μυαλό. Αλλά όπως έρχεται, έτσι και φεύγει».
Οσο για το πού έχει δει την καλύτερη… ανατολή του ηλίου;
«Αν και δεν είχα την τύχη μέχρι σήμερα να την απολαύσω, πιστεύω πως θα είναι στην Αμμόχωστο. Τουλάχιστον έτσι τη φαντάζομαι. Αυτή την ανατολή περιμένουν καρτερικά 40 ολόκληρα χρόνια οι κάτοικοι του νησιού».
Γιώτα Βαζούρα
