Ισχυρότατος πολιτικός σεισμός συγκλονίζει τις ΗΠΑ μετά τις ανατριχιαστικές αποκαλύψεις βασανιστηρίων που έφερε στο φως η δημοσιοποίηση της περιβόητης έκθεσης του Κογκρέσου. Στο μεταξύ, οι δυνάμεις ασφαλείας των αμερικανικών πρεσβειών σε χώρες που είχαν συνδράμει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο τη CIA στο «θεάρεστο» έργο της βρίσκονται σε επιφυλακή, καθώς φοβούνται αντίποινα. Σύμφωνα με την έκθεση, οι χώρες που πρόσφεραν τη βοήθειά τους ανά τον κόσμο είναι συνολικά 54, μεταξύ αυτών η Ελλάδα και η Κύπρος!
Αρχικώς αξιωματούχοι της CIA είχαν προσπαθήσει να σταματήσουν τη δημοσιοποίηση του καταλόγου των χωρών για λόγους ασφαλείας αλλάζοντας τα ονόματα πάνω στις σελίδες της έκθεσης με έγχρωμους κωδικούς. Ομως τελικά η εφημερίδα «Washington Post» κατάφερε και αποκρυπτογράφησε τους κωδικούς και δημοσίευσε τα ονόματα των εμπλεκομένων χωρών.
Στη λίστα φιγουράρουν 25 ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ελλάδα, η Κύπρος, το Βέλγιο, η Γερμανία, η Ιταλία και η Βρετανία, οι οποίες βοήθησαν είτε με τη συλλογή πληροφοριών για υπόπτους είτε με το να γίνονται ο ενδιάμεσος σταθμός μεταφοράς των κρατουμένων πριν καταλήξουν σε κρυφές φυλακές της CIA σε τρίτες χώρες.
Κρυφές φυλακές
Τα κράτη όπου η CIA διατηρούσε κρυφές φυλακές και διεξήγαγε τις ανακρίσεις της βασανίζοντας κρατουμένους ήταν πέντε: το Αφγανιστάν, η Πολωνία, η Λιθουανία, η Ρουμανία και η Ταϊλάνδη. Επίσης, υπάρχει και η περίπτωση της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, η οποία «φιλοξένησε» κρατουμένους, αλλά οι ερευνητές της έκθεσης δεν γνωρίζουν αν η κράτηση ήταν μέρος επιχείρησης της CIA ή του υπουργείου Αμυνας των ΗΠΑ.
Υπήρχαν ακόμη και χώρες όπου η CIA δεν διέθετε κρυφές φυλακές, αλλά οι κυβερνήσεις τους επέτρεπαν στους πράκτορές της να χρησιμοποιούν τις φυλακές της χώρας για την εφαρμογή του «ενισχυμένου προγράμματος ανακρίσεων». Χώρες όπως η Αίγυπτος, το Μαρόκο και το Ουζμπεκιστάν, αλλά και η Συρία και η Λιβύη με τις οποίες η Αμερική δεν έχει πλέον σχέσεις.
Οπως προκύπτει από την έκθεση, ο τότε αντιπρόεδρος Ντικ Τσέινι και αρκετοί ανώτατοι αξιωματούχοι της CIA προσπάθησαν -και τα κατάφεραν- να αποτρέψουν τη δημοσίευση άρθρου της εφημερίδας «New York Times», το οποίο αποκάλυπτε τη χώρα και την ακριβή τοποθεσία όπου κρατούνταν μέλος της Αλ Κάιντα. Αυτά συνέβησαν το 2002, όμως έναν χρόνο αργότερα η εφημερίδα αποκάλυψε ότι η χώρα ήταν η Ταϊλάνδη.
Η προκλητική δήλωση του Τζ. Μπους
«Οχι μόνο δεν κάνουμε βασανιστήρια, αλλά οι ΗΠΑ θα πολεμήσουν για την εξάλειψη των βασανισμών διεθνώς και θα είναι το παράδειγμα προς μίμηση για άλλες χώρες στον αγώνα αυτόν!» Τη δήλωση έκανε ο Τζορτζ Μπους Τζούνιορ στις 26 Ιουνίου του 2003, προκαλώντας πανικό στα κλιμάκια της CIA που ήδη είχαν ξεκινήσει την εφαρμογή του «ενισχυμένου προγράμματος ανακρίσεων». Γι’ αυτόν τον λόγο ο τότε αρχηγός της CIA Τζορτζ Τένετ ζήτησε από την υπεύθυνη Εθνικής Ασφάλειας Κοντολίζα Ράις τη γραπτή επιβεβαίωση ότι το ανακριτικό πρόγραμμα θα συνεχιζόταν κανονικά (παρά τις δηλώσεις του προέδρου για το αντίθετο). Και φυσικά την πήρε!
