Η Ρεμπέκα είναι ακόμη μία Βρετανίδα που ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, την ώρα που ο Ντέιβιντ Κάμερον συνεχίζει να καμαρώνει για τους αναπτυξιακούς δείκτες της οικονομίας της χώρας. Και φέτος τα Χριστούγεννα θα αρκεστεί πάλι μόνο σε ό,τι βάλει στο γιορτινό τραπέζι της η φιλανθρωπική οργάνωση Kind. Κάθε χρόνο που περνά τα καλάθια για τους μη έχοντες στο Νησί αυξάνονται… Ο Στίβεν Γιπ, ιδρυτής της Kind, λέει: «Υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός άνεργων απελπισμένων ανθρώπων που χρειάζεται τη βοήθειά μας. Πλέον όμως καλούμαστε να βοηθήσουμε όχι ανέργους, αλλά εργαζομένους που παλεύουν να τα βγάλουν πέρα. Πέρυσι φτιάχναμε πακέτα έως και την παραμονή των Χριστουγέννων».
Μια άλλη φιλανθρωπική οργάνωση, η Kids Company, στο Λονδίνο, έχει προγραμματίσει να στείλει 12.000 πακέτα με τρόφιμα τις ερχόμενες εβδομάδες, αύξηση κατά 200% σε σχέση με το 2012. Σύμφωνα με έρευνα του Joseph Rowntree Foundation, περίπου οι μισοί από τους ανθρώπους που ζουν σε συνθήκες φτώχειας στη Βρετανία προέρχονται από οικογένειες με εργαζομένους. Ο Τομ Μάκλνες, επικεφαλής ερευνητής του Ινστιτούτου New Policy, επισημαίνει ότι η ανθρωπογεωγραφία της φτώχειας στη Βρετανία έχει αλλάξει. Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι φτωχοί είναι εργαζόμενοι· εργαζόμενοι με μισθούς πείνας, που συνήθως δουλεύουν σε συνθήκες μερικής απασχόλησης. Το Trussell Trust, η μεγαλύτερη τράπεζα τροφίμων στη Βρετανία, έδωσε πέρυσι τον Δεκέμβριο πάνω από 100.000 πακέτα σε αυτούς που έχουν ανάγκη. Φέτος περιμένουν ότι ο αριθμός θα αυξηθεί, καθώς πολλοί θα υποχρεωθούν να επιλέξουν ανάμεσα στο φαγητό ή στη θέρμανση.
Η έκθεση για τη φτώχεια που έγινε για λογαριασμό της Αγγλικανικής Εκκλησίας προκάλεσε σοκ. Περιγράφει με αποδείξεις και στοιχεία μια Βρετανία που πεινά. Η έκθεση αναφέρεται σε δεκάδες περιπτώσεις. Μια γυναίκα άνεργη από το Μπίρκενχεντ, που διακομίστηκε στο νοσοκομείο καθώς είχε μείνει πέντε μέρες νηστική. Περιγράφει την περίπτωση ενός ζευγαριού, η κοπέλα, σε προχωρημένη εγκυμοσύνη, ζούσε με τον σύντροφό της σε μια παιδική σκηνή κοντά στην εκκλησία, καταχείμωνο, στο εύπορο Μπέρκσαϊρ. Είχαν να φάνε μέρες… Και ένας άντρας από το Γουάιραλ, που σκοτώθηκε όταν ένα απορριμματοφόρο τον μάζεψε μαζί με τον κάδο. Εψαχνε να βρει κάτι να φάει. Ηταν άνεργος και είχε χάσει τα επιδόματα για 17 ολόκληρες εβδομάδες.
Ενα στα τέσσερα παιδιά στη Βρετανία σήμερα είναι φτωχό και 13.000.000 άνθρωποι θεωρούνται άποροι. «Η Βρετανία έγινε Κονγκό» λέει ο Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι. Οπως επισημαίνει ο επίσκοπος Τιμ Θόρντον, επικεφαλής της ομάδας που συνέταξε την έκθεση, «μας προκαλεί σοκ το γεγονός ότι, σύμφωνα με τους υπολογισμούς μας, 4.000.000 Βρετανοί αναγκάζονται να καταφύγουν στις τράπεζες τροφίμων. Είναι σκάνδαλο να συμβαίνει κάτι τέτοιο στη χώρα μας τον 21ο αιώνα».
Παλαιότερα η φτώχεια αφορούσε συγκεκριμένες, μάλλον περιθωριοποιημένες κοινωνικές ομάδες, ιδιαίτερα ανάμεσα στους ηλικιωμένους και βέβαια στους ανέργους. Αλλά όπως επισημαίνει ο οικονομολόγος και πανεπιστημιακός Πήτερ Κένγουει έρευνας «σήμερα η φτώχεια πλήττει όλο και περισσότερους νέους ανθρώπους, πλήττει ένα στα τέσσερα παιδιά. Επιπλέον, η φτώχεια επεκτείνεται ιδιαίτερα σε εκείνους που έχουν χαμηλά εισοδήματα και μένουν στο νοίκι». Με άλλα λόγια: Οποιος δεν πρόλαβε να αποκτήσει το δικό του σπίτι έρχεται πολλές φορές αντιμέτωπος με την απειλή της φτώχειας. Οι τιμές των ακινήτων έχουν κατά μέσον όρο τριπλασιαστεί τα τελευταία 20 χρόνια, ενώ στο Λονδίνο έχουν εξαπλασιαστεί, με αποτέλεσμα να παρασύρονται σε δυσθεώρητα ύψη και τα ενοίκια. Από το 2010, όταν η κυβέρνηση Συντηρητικών και Φιλελευθέρων ψαλίδισε το επίδομα κατοικίας και άλλες κοινωνικές παροχές, τα προβλήματα οξύνονται συνεχώς.
Κι όμως ο Ντέιβιντ Κάμερον διαπραγματεύεται εν ονόματι του Σίτι για μια Βρετανία που στα χαρτιά… καλπάζει… με ανάπτυξη 3% και που η ανεργία κινείται στο 6% και που οι τιμές των ακινήτων ίπτανται τροφοδοτώντας τον πυρετό… του real estate. Για χιλιάδες οικογένειες στη Βρετανία τα φετινά Χριστούγεννα δεν θα είναι γιορτινά, αλλά ένας αγώνας για να μπει κάτι στο τραπέζι, για να μην ανακαλύψουν τα παιδιά ότι ο Αϊ-Βασίλης είναι η τράπεζα τροφίμων. Για χιλιάδες Βρετανούς τα φετινά Χριστούγεννα θα είναι μια μέρα που θέλουν να ξεχάσουν… Αυτή είναι η άλλη όψη της Βρετανίας, που δεν βρίσκεται στα posh προάστια του Λονδίνου ούτε στις φωταγωγημένες βιτρίνες των πολυκαταστημάτων. Ομως λίγοι θέλουν να δουν… αυτή την ενοχλητική αλήθεια.
Οι αριθμοί
-300.000 παιδιά στη Βρετανία σιτίζονται από τις τράπεζες τροφίμων
-128.697 άνθρωποι ζήτησαν βοήθεια σε τρόφιμα το 2011-2012
-913.138 άνθρωποι ζήτησαν βοήθεια σε τρόφιμα το 2013-2014
-13.000.000 Βρετανοί είναι άποροι
-46,4% αυξήθηκαν οι τιμές των τροφίμων από το 2003 στη Βρετανία
-154% αυξήθηκαν την ίδια περίοδο οι τιμές των καυσίμων
-2%, μόνο, από το πλεόνασμα των τροφίμων που παράγεται είναι κατάλληλο για να αναδιανεμηθεί στους φτωχούς. Το 98% καταλήγει στα σκουπίδια
Στέλλα Θεόδωρου
