Στις συναντήσεις που θα έχει ο υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης επί γερμανικού εδάφους με τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Μάριο Ντράγκι σήμερα και με τον Γερμανό υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε αύριο είναι στραμμένο το ενδιαφέρον αναλυτών και επενδυτών, καθώς θα αρχίσει να ξεκαθαρίζει η κατάσταση για το τι μέλλει γενέσθαι στην Ελλάδα. Οι δύο κορυφαίοι αξιωματούχοι της ευρωζώνης θα ακούσουν για πρώτη φορά από κοντά τις θέσεις της νέας ελληνικής κυβέρνησης.
Τα αποτελέσματα των συναντήσεων αυτών θα συζητηθούν εκτενώς στο Eurogroup, το οποίο είναι πιθανό να συνεδριάσει εκτάκτως, ειδικά για το ελληνικό ζήτημα, την προσεχή Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου, δηλαδή μία ημέρα πριν από τη Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε. και πέντε ημέρες πριν από την τακτική σύνοδο των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης.
Η συνάντηση του κ. Βαρουφάκη με τον κ. Ντράγκι θα γίνει στη Φρανκφούρτη, λίγο πριν από τη σημερινή συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, το οποίο θα επανεξετάσει την πρόσβαση των ελληνικών τραπεζών στον Εκτακτο Μηχανισμό Ρευστότητας (ELA) της Τραπέζας της Ελλάδος (ΤτΕ). Μέχρι στιγμής, οι ελληνικές τράπεζες έχουν ήδη αντλήσει 3 δισ. ευρώ από τον ELA. Το Δ.Σ. της ΕΚΤ αναμένεται να ανανεώσει τη συγκατάθεσή του για τη χρήση του μηχανισμού της ΤτΕ έως τις 18 Φεβρουαρίου, οπότε θα συνεδριάσει εκ νέου.
Το ραντεβού του κ. Βαρουφάκη με τον κ. Σόιμπλε θα πραγματοποιηθεί αύριο το μεσημέρι, μετά τη διαμεσολάβηση του επιτρόπου Οικονομικών Πιερ Μοσκοβισί.
Αποτελεί συνέχεια του ευρωπαϊκού μαραθωνίου επαφών, τον οποίο ξεκίνησε ο υπουργός Οικονομικών την περασμένη Κυριακή από το Παρίσι και συνέχισε σε Λονδίνο και Ρώμη. Χθες, ο κ. Βαρουφάκης συναντήθηκε στην «αιώνια πόλη» με τον Ιταλό ομόλογό του Πιερ Κάρλο Παντοάν, ο οποίος τόνισε ότι η Ελλάδα χρειάζεται «ισχυρή ανάπτυξη μέσα από διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις» και εμφανίστηκε πεπεισμένος ότι μπορούν να βρεθούν ωφέλιμες για όλη την Ε.Ε. λύσεις στο ελληνικό ζήτημα. Από την πλευρά του, ο Ελληνας υπουργός Οικονομικών υπογράμμισε ότι η χώρα μας χρειάζεται μια συμφωνία-γέφυρα, ώσπου να οριστικοποιήσει τη νέα συμφωνία με τους εταίρους της έως τον Ιούνιο, και τόνισε για το θέμα του χρέους: «Θα χρησιμοποιήσουμε όποια εργαλεία χρειάζεται για να μειώσουμε το χρέος, για να γίνει βιώσιμη η οικονομία και να σταματήσει η αυτοτροφοδοτούμενη κρίση».
Ελάφρυνση χρέους με ρήτρα ανάπτυξης και πληρωμή μόνο τόκους
Η ελάφρυνση του ελληνικού χρέους μέσω μιας φόρμουλας ανταλλαγής ομολόγων και χωρίς να χρησιμοποιείται ο όρος «κούρεμα», που αποτελεί «κόκκινο πανί» για τους Ευρωπαίους εταίρους μας, αποτελεί την κεντρική ιδέα της πρότασης την οποία παρουσίασε ο υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης στους Ευρωπαίους ομολόγους του τις τελευταίες ημέρες.
Μέχρι στιγμής Βρυξέλλες και Φρανκφούρτη επιφυλάσσονται να λάβουν περισσότερες πληροφορίες προτού τοποθετηθούν απέναντι στις ελληνικές προτάσεις. Σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, αξιωματούχοι της ευρωζώνης εμφανίζονται «μάλλον επιφυλακτικοί». Οι «Financial Times» ανέφεραν ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) θα τηρήσει σκληρή στάση και δεν είναι πρόθυμη να συναινέσει στην αύξηση του ανώτατου ορίου έκδοσης εντόκων γραμματίων από τα 15 δισ. ευρώ στα 25 δισ. ευρώ, ενώ ούτε το Eurogroup φαίνεται διατεθειμένο να δώσει χωρίς ευρύτερη συμφωνία τα 1,9 δισ. ευρώ που ζητάει η Αθήνα από την επιστροφή κερδών των ελληνικών ομολόγων. «Προετοιμασμένη να παίξει ένα παιχνίδι αναμονής» ως τον Απρίλιο ή τον Μάιο, όταν γίνονται πιο πιεστικές οι ταμειακές ανάγκες της Ελλάδας, εμφανίζει τη Γερμανίδα καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ το πρακτορείο Bloomberg.
Η πρόταση του κ. Βαρουφάκη για το χρέος βασίζεται σε δύο σκέλη:
1. Τα δάνεια που έλαβε η χώρα μας από την ευρωζώνη στο πλαίσιο του πρώτου Μνημονίου (52,9 δισ. ευρώ) και τα δάνεια που έλαβε από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης (EFSF) στο πλαίσιο του δεύτερου Μνημονίου (141,9 δισ. ευρώ) να αντικατασταθούν από ομόλογα τα οποία θα περιλαμβάνουν ρήτρα ανάπτυξης. Αυτό σημαίνει ότι η αποπληρωμή των εν λόγω ομολόγων θα παγώνει αν η ανάπτυξη είναι χαμηλότερη από ένα καθορισμένο ποσοστό (π.χ. 2%-3%).
2. Τα ελληνικά ομόλογα, συνολικού ύψους περίπου 29 δισ. ευρώ, τα οποία κατέχει η ΕΚΤ, να ανταλλαγούν με νέα ομόλογα χωρίς λήξη (perpetual bonds). Τα ομόλογα αυτά θα αποδίδουν έναν συμφωνημένο τόκο στο διηνεκές, αλλά το Δημόσιο δεν θα οφείλει να αποπληρώσει το κεφάλαιο. Αξιωματούχοι της ευρωζώνης εκτιμούν, πάντως, σύμφωνα με το Reuters, ότι δεν είναι πιθανό να συμφωνήσει η ΕΚΤ σε μια τέτοια λύση.
Σε αντάλλαγμα για τη λύση αυτή, η κυβέρνηση δηλώνει στους Ευρωπαίους ότι θα δεσμευτεί για την επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων της τάξεως του 1%-1,5% του ΑΕΠ ετησίως, ενώ διαβεβαιώνει ότι θα προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις και θα αντιμετωπίσει τη φοροδιαφυγή του μεγάλου κεφαλαίου.
Η απάλειψη της λέξης «κούρεμα» από το λεξιλόγιο του υπουργού Οικονομικών προκάλεσε αίσθηση. Ο ίδιος προέβη χθες τα μεσάνυχτα σε διευκρινιστική δήλωση, όπου ανέφερε: «Αν χρειαστεί να χρησιμοποιήσουμε ευφημισμούς και εργαλεία χρηματοπιστωτικής μηχανικής, ώστε να βγάλουμε την Ελλάδα από τη χρεοδουλοπαροικία, θα το κάνουμε». Πάντως, ο αναπληρωτής υπουργός Κοινωνικών Ασφαλίσεων Δημήτρης Στρατούλης επέμεινε στον όρο «κούρεμα», λέγοντας: «Ισχύει η προεκλογική μας δέσμευση. Εχουμε αρχίσει πολύ σκληρή διαπραγμάτευση με τους δανειστές, για να διαγραφεί το μεγαλύτερο μέρος του χρέους».
Νέα άνοδος (11,27%) χθες στο Χρηματιστήριο!
Κύμα ευφορίας προκάλεσε στις αγορές η εγκατάλειψη της ρητορικής περί «κουρέματος» του χρέους από τον υπουργό Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη. Η αισιοδοξία των επενδυτών μετά την εξέλιξη αυτή αποτυπώθηκε χθες τόσο στο Χρηματιστήριο Αθηνών όσο και στην αγορά ομολόγων.
Ο γενικός δείκτης του Χρηματιστηρίου έκλεισε στις 840,57 μονάδες, σημειώνοντας άνοδο 11,27%. Η αξία των συναλλαγών διαμορφώθηκε στα 215.477.168 ευρώ. Πρωταγωνίστριες στην άνοδο ήταν οι τράπεζες, με το αγοραστικό ενδιαφέρον των ξένων επενδυτών να επιστρέφει για τις μετοχές του κλάδου και τον τραπεζικό δείκτη να καταγράφει κέρδη της τάξεως του 17,97%. Τη μεγαλύτερη άνοδο σημείωσαν οι μετοχές της Εθνικής (20,79%), της Πειραιώς (18,37%) και της Eurobank (18,25%). Με τη χθεσινή και την προχθεσινή άνοδο το Χρηματιστήριο Αθηνών κάλυψε τις απώλειες της περασμένης εβδομάδας.
Στην αγορά ομολόγων ο δεκαετής ελληνικός κρατικός τίτλος υποχώρησε κάτω από το 10% για πρώτη φορά την τελευταία εβδομάδα, κινούμενος στο 9,79%. Σημαντική αποκλιμάκωση υπήρξε και στα πιο βραχυπρόθεσμα ομόλογα, με την απόδοση του πενταετούς τίτλου να περιορίζεται χθες στο 13,05% (έναντι 15,099% προχθές) και εκείνη του τριετούς ομολόγου να μειώνεται στο 16,575% (από 19,923% προχθές).
Με ενδιαφέρον αναμένεται σήμερα η έκβαση της δημοπρασίας εξάμηνων εντόκων γραμματίων, η οποία θα είναι η πρώτη μετά τις εκλογές και έχει στόχο την αναχρηματοδότηση προηγούμενου εξάμηνου εντόκου γραμματίου ύψους 1 δισ. ευρώ, το οποίο λήγει την Παρασκευή.
Handelsblatt: Η ΕΚΤ εξετάζει να αποχωρήσει από την τρόικα
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εξετάζει το ενδεχόμενο αποχώρησης από την τρόικα, όπως αποκαλύπτει η γερμανική εφημερίδα «Handelsblatt». Το δημοσίευμα επισημαίνει τη συζήτηση που έχει ανοίξει προσφάτως με το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ και τη σύγκρουση συμφερόντων που δημιουργείται, όταν η ευρωτράπεζα αγοράζει ομόλογα χωρών και παράλληλα μετέχει σε πρόγραμμα στήριξής μέσω της τρόικας. Υπενθυμίζεται ότι και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έθεσε το θέμα, όταν έκρινε «νόμιμο επί της αρχής» το πρόγραμμα αγορών τίτλων της ΕΚΤ.
«Η ΕΚΤ θα χρησιμοποιήσει αυτή την ευκαιρία για να αποχωρήσει» αναφέρει τώρα η γερμανική εφημερίδα, επικαλούμενη γερμανικές κυβερνητικές πηγές.
Η «Handelsblatt» αναφέρει επίσης ότι και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο είναι πιθανό να αποχωρήσει σύντομα από την τρόικα, αφήνοντας μόνη της την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η γερμανική εφημερίδα δεν αναφέρει ποιες είναι οι πηγές της αναφορικά με τις κινήσεις του Ταμείου.
Πριν από μόλις δύο ημέρες, η ίδια εφημερίδα είχε αποκαλύψει ότι ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ επιθυμεί την κατάργηση της τρόικας για την Ελλάδα.
Γιούνκερ: Δεν θα ανατρέψουμε τα πάντα
«Δεν περίμενε η Κομισιόν τα αποτελέσματα των εκλογών στην Ελλάδα για να αποφασίσει μεγαλύτερη ελαστικότητα στην εφαρμογή των πολιτικών» δήλωσε χθες στις Βρυξέλλες ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν Κλοντ Γιούνκερ. Τόνισε, μάλιστα, με νόημα ότι σέβεται τη δημοκρατική θέληση του ελληνικού λαού, αλλά η νέα κυβέρνηση της Αθήνας θα πρέπει να σεβαστεί με τη σειρά της τη βούληση και των άλλων λαών της Ευρώπης.
Σε παρέμβασή του στον ετήσιο διάλογο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των εθνικών Κοινοβουλίων, ο κ. Γιούνκερ ανέφερε ότι όσοι κερδίζουν τις εκλογές στην Ελλάδα και τις άλλες χώρες θα πρέπει και αυτοί με τη σειρά τους να λαμβάνουν υπόψη τους τούς υπολοίπους στην Ε.Ε. και τις πεποιθήσεις τους, ενώ διευκρίνισε ότι «δεν θα ανατρέψουμε τα πάντα, επειδή είχαμε ένα εκλογικό αποτέλεσμα».
Ο κ. Γιούνκερ αναφέρθηκε ακόμη στις πρωτοβουλίες που είχε λάβει ήδη η Ε.Ε. πριν από τις ελληνικές εκλογές σχετικά με το επενδυτικό σχέδιο των 315 δισ. ευρώ, αλλά και στις αποφάσεις για την ευελιξία του Συμφώνου Σταθερότητας.
«Κυνήγι σε φοροφυγάδες πλούσιους»
Ανοιχτό το ενδεχόμενο για «πάγωμα» των περιουσιακών στοιχείων πλούσιων Ελλήνων φοροφυγάδων που κατοικούν στην Ε.Ε. αφήνει ο αντικαγκελάριος και υπουργός Οικονομίας της Γερμανίας Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, προκειμένου να βοηθηθεί η Ελλάδα στην προσπάθειά της να καταπολεμήσει τη φοροδιαφυγή! Οπως δήλωσε ο Ζίγκμαρ Γκάμπριελ στη γερμανική εφημερίδα «Bild», η Ευρωπαϊκή Ενωση θα μπορούσε να βοηθήσει με αυτόν τον τρόπο την Ελλάδα να αντιμετωπίσει τη φοροδιαφυγή μεγάλου πλούτου.
Στο φορολογικό καθεστώς που ισχύει για τους Ελληνες εφοπλιστές αναφέρεται άρθρο της «Bild» όπου επισημαίνεται: «Η νέα ελληνική κυβέρνηση θέλει να επιβαρύνει τους Ευρωπαίους φορολογουμένους με έως και 160 δισ. ευρώ, ωστόσο οι πλούσιοι δεν έχουν κληθεί να βάλουν το χέρι στην τσέπη».
H Deutsche Welle, επικαλούμενη το δημοσίευμα, τονίζει ότι την ώρα που η Ελλάδα βρίσκεται και πάλι στα πρόθυρα της χρεοκοπίας «ο νέος Ελληνας πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας θέλει να φορολογήσει περισσότερο τους εφοπλιστές».
Κρούγκμαν: Σωστή η πρόταση
Η Γερμανία θα είναι παράλογη αν απορρίψει την πρόταση του Ελληνα υπουργού Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη, σύμφωνα με τον νομπελίστα οικονομολόγο Πολ Κρούγκμαν. Στο άρθρο του στο blog του στους «New York Times» με τίτλο «Ποιος είναι ο παράλογος τώρα;» ο διάσημος οικονομολόγος αναρωτιέται με ποιο επιχείρημα θα μπορούσε η Γερμανία, χωρίς συζήτηση, να απορρίψει μια τόσο λογική πρόταση. Ο Κρούγκμαν χαρακτηρίζει σωστή την πρόταση για ονομαστική διαγραφή χρέους και την ανταλλαγή με δύο ειδών ομόλογα, ένα με ρήτρα ανάπτυξης και ένα χωρίς ημερομηνία λήξης.
Οπως επισημαίνει, το κρίσιμο για την Ελλάδα είναι να χαλαρώσει η απαίτηση για μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα, ώστε να δημιουργηθεί το περιθώριο για ανάπτυξη.
Μάριος Ροζάκος
