Ενα νέο ασφαλιστικό μοντέλο, που αλλάζει άρδην τη σημερινή εικόνα του ασφαλιστικού συστήματος αντικαθιστώντας τις ασφαλιστικές εισφορές με έναν υποχρεωτικό για όλους τους πολίτες ειδικό φόρο και μεταφέροντας τις αρμοδιότητες των ασφαλιστικών ταμείων σε αποκεντρωμένες διοικήσεις (δήμους ή περιφέρειες), επιθυμεί να προωθήσει ο γενικός γραμματέας Κοινωνικών Ασφαλίσεων Γιώργος Ρωμανιάς.
Οπως επισήμανε με πρωτοσέλιδο αναλυτικό ρεπορτάζ η «κυριακάτικη δημοκρατία», πρόκειται για εφαρμογή στην ελληνική πραγματικότητα του μοντέλου Beveridge που εφαρμόζεται στη Βρετανία από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και έχει αξιοποιηθεί με μικρές παραλλαγές στη Σκανδιναβία (Σουηδία, Φινλανδία, Νορβηγία και Δανία).
Στη Γενική Γραμματεία Κοινωνικών Ασφαλίσεων εκτιμάται ότι για φέτος και για το 2016 το υφιστάμενο σύστημα αντέχει, αλλά από το 2017 θα απαιτηθούν σημαντικές αλλαγές, αν η ανεργία διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα. Ετσι, λύση θα μπορούσε να αποτελεί το προτεινόμενο σύστημα «Ρωμανιά», το οποίο προβλέπει:
- Κατάργηση ασφαλιστικών εισφορών: Αντί αυτών εισάγεται ένας νέος φόρος υπέρ κοινωνικής ασφάλισης, ο οποίος θα πρέπει να αποδίδεται από όλους τους φορολογούμενους πολίτες της χώρας, φυσικά και νομικά πρόσωπα, αναλογικά, με βάση το ύψος του εισοδήματός τους. Τα έσοδα από τον συγκεκριμένο φόρο εκτιμάται ότι θα μπορούν να καλύπτουν τόσο τις δαπάνες για την καταβολή των συντάξεων όσο και τις δαπάνες για παροχές υγείας και πρόνοιας. Μάλιστα, σε σχέση με τη σημερινή επιβάρυνση από την καταβολή ασφαλιστικών εισφορών, υπολογίζεται ότι μπορεί να υποχωρήσει στο μισό η επιβάρυνση που θα προκαλείται από την επιβολή ενός νέου φόρου.
- Κατάργηση της διάκρισης κατ’ επάγγελμα και κατά επαγγελματική κατηγορία: Θα υπάρχει ίδια επιβολή φόρου για όλους, με κλίμακες ανάλογα με το ύψος του εισοδήματος, ίδια όρια ηλικίας συνταξιοδότησης. Αντίστοιχα, θα προκύπτει ποσό σύνταξης ανάλογα με τον φόρο που θα καταβάλλει ο κάθε φορολογούμενος.
- Μετατροπή των ασφαλιστικών ταμείων σε κρατικές αποκεντρωμένες υπηρεσίες: Καταργούνται τα ασφαλιστικά ταμεία και οι αρμοδιότητές τους αναλαμβάνονται από περιφέρειες και δήμους της χώρας. Οσοι ασφαλισμένοι θα χρειάζεται στο εξής να διεκπεραιώσουν μια υπόθεσή τους που θα σχετίζεται με την κοινωνική ασφάλιση θα μεταβαίνουν στην αρμόδια υπηρεσία του δήμου ή στην περιφέρεια της περιοχής τους και όχι στο ασφαλιστικό ταμείο, που θα καταργηθεί. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η κατάλληλη μηχανοργάνωση.
Για να εφαρμοστεί ένα μοντέλο που βασίζεται στα παραπάνω θα πρέπει να κοστολογηθεί με ακρίβεια και να προσδιοριστεί συγκεκριμένο ηλικιακό όριο (π.χ. 55 έτη), ώστε όσοι είναι μεγαλύτερης ηλικίας να συνεχίσουν να υπόκεινται στο σημερινό σύστημα αλλά οι νεότεροι να προσαρμοστούν στη νέα διαδικασία (καταβολή φόρου αντί ασφαλιστικών εισφορών). Για να υπάρξει ομαλή μετάβαση από το ισχύον σύστημα στο καινούργιο, εκτιμάται ότι θα απαιτηθεί μεταβατικό διάστημα μεγαλύτερο της δεκαετίας.
