Η τρόικα μπορεί να προσέφερε μικρή ανάσα στην κυβέρνηση, αφαίρεσε όμως οξυγόνο από την (ασφυκτιούσα) πραγματική ελληνική οικονομία. Από τα 2 δισ. € της υποδόσης, τα περισσότερα θα δοθούν για τις πληρωμές δανείων
Στο Eurogroup της περασμένης Δευτέρας οι δανειστές μας έδωσαν τη συγκατάθεσή τους για να μετατεθεί στις αρχές του 2016 η πρώτη αξιολόγηση του νέου Μνημονίου, η οποία θα έχει στο επίκεντρό της τις επώδυνες παρεμβάσεις στο ασφαλιστικό και το φορολογικό πεδίο. Με τον τρόπο αυτό, οι πιστωτές χορήγησαν στην κυβέρνηση… οξυγόνο, το οποίο όμως αφαιρέθηκε ουσιαστικά από την ασφυκτιούσα πραγματική οικονομία.
Η μετάθεση της πρώτης αξιολόγησης σημαίνει ότι τα 5,7 δισ. ευρώ που ήταν προγραμματισμένο να δοθούν συνολικά στη χώρα μας από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο θα αργήσουν να εκταμιευθούν. Συνεπώς, η υπερσυγκράτηση των κρατικών δαπανών θα συνεχιστεί και το «βουνό» των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα, το οποίο ξεπερνά πλέον τα 5,9 δισ. ευρώ, δεν πρόκειται να μειωθεί αισθητά το προσεχές διάστημα. Επιπλέον, ο στόχος να εξοφληθεί σταδιακά το μεγαλύτερο μέρος του ποσού αυτού έως τον Μάρτιο του 2017 καθίσταται ακόμη πιο φιλόδοξος.
Σταγόνα
Τα 2 δισ. ευρώ δανειακής βοήθειας που αποδέσμευσε ο ESM την περασμένη Τρίτη, μετά την υλοποίηση του πρώτου πακέτου προαπαιτούμενων μέτρων, και το εκκρεμές 1 δισ. ευρώ, που θα δοθεί εφόσον υλοποιηθεί ως τα μέσα Δεκεμβρίου και το δεύτερο πακέτο προαπαιτούμενων, αποτελούν σταγόνα στον ωκεανό των χρηματοδοτικών αναγκών του Δημοσίου για τους εξής λόγους:
– Καταρχάς, στο τρίτο Μνημόνιο προβλέπεται ότι από τον περασμένο Αύγουστο έως το τέλος του 2015 θα αποπληρώνονταν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του κράτους συνολικού ύψους 3,1 δισ. ευρώ. Μέχρι στιγμής έχουν διατεθεί για τον σκοπό αυτό μόλις 500.000.000 ευρώ. Αλλα 800.000.000 ευρώ αναμένεται να δοθούν από την υποδόση των 2 δισ. ευρώ που εκταμιεύθηκε την περασμένη Τρίτη, ενώ το συνολικό ποσό δεν αναμένεται να ξεπεράσει, στην καλύτερη περίπτωση, τα 2,1 δισ. ευρώ ως την εκπνοή του χρόνου.
– Τον επόμενο μήνα το Δημόσιο καλείται να καλύψει τρεις δανειακές δόσεις συνολικού ύψους 1,247 δισ. ευρώ προς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) καθώς και να συνδράμει σε συγχρηματοδοτούμενα από την Ε.Ε. έργα, τα οποία επί μήνες είχαν «βαλτώσει» ελλείψει ρευστότητας.
– Στο 10μηνο της φετινής χρονιάς ο Προϋπολογισμός εμφανίζει «τρύπα» 2,1 δισ. ευρώ στα έσοδα, γεγονός που δυσχεραίνει την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων. Ο βαθμός δυσκολίας είναι ακόμη μεγαλύτερος, αν ληφθεί υπόψη ότι οι πιστωτές μας προέβλεπαν στο τρίτο Μνημόνιο πρωτογενές έλλειμμα 1,9 δισ. ευρώ την περίοδο Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου και έσοδα 1,2 δισ. ευρώ από την αποκρατικοποίηση των 14 περιφερειακών αεροδρομίων τον Δεκέμβριο. Το προαναφερθέν έλλειμμα θα καλυπτόταν από τα 5,7 δισ. ευρώ που θα απελευθέρωνε ο ESM το τελευταίο δίμηνο του 2015. Πλέον το ποσό αυτό μετατίθεται για το 2016, ενώ το ίδιο ισχύει και για τα έσοδα από την αποκρατικοποίηση των αεροδρομίων. Σύμφωνα με τον Προϋπολογισμό του 2016, το τρέχον έτος θα κλείσει για το Ταμείο Αποκρατικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ) με εισπραχθέντα τιμήματα συνολικού ύψους μόλις 259.000.000 ευρώ και το 2016 αναμένονται έσοδα 2,33 δισ. ευρώ, έναντι πρόβλεψης για 3,6 δισ. ευρώ στο Μνημόνιο.
Οπως έχει δείξει η εμπειρία από το δεύτερο Μνημόνιο, η καθυστέρηση στην έναρξη και την ολοκλήρωση μιας αξιολόγησης συμπαρασύρει και τις επόμενες. Αρα, η πίστωση (πολιτικού) χρόνου που πήρε τώρα η κυβέρνηση πιθανότατα θα έχει ως τίμημα και την ανατροπή του προγράμματος χρηματοδότησης ολόκληρου του 2016. Το πρόγραμμα προέβλεπε να εκταμιευθούν 4,9 δισ. ευρώ το α’ τρίμηνο, 4,5 δισ. ευρώ το β’ τρίμηνο, 3,8 δισ. ευρώ το γ’ τρίμηνο και 1 δισ. ευρώ το δ’ τρίμηνο.
Τα μεγάλα «αγκάθια» που πήραν μετάθεση
Η καθυστέρηση στην ολοκλήρωση του πρώτου πακέτου προαπαιτούμενων μέτρων και οι απώλειες που υπέστη η κυβερνητική πλειοψηφία κατά την ψήφισή τους στη Βουλή οδήγησαν την κυβέρνηση να ζητήσει πίστωση χρόνου από τους δανειστές για τα βαριά φορολογικά μέτρα που πρέπει να λάβει το επόμενο διάστημα, βάσει του τρίτου Μνημονίου. Το αίτημα έγινε δεκτό και έτσι η αύξηση της φορολογίας στους αγρότες και στα ενοίκια και η ενσωμάτωση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης στη φορολογική κλίμακα δεν συμπεριλαμβάνονται στο δεύτερο πακέτο προαπαιτούμενων.
Στον αντίποδα, στη δεύτερη ομάδα προαπαιτούμενων, που πρέπει να υλοποιηθούν ως τα μέσα Δεκεμβρίου για να εκταμιευθεί 1 δισ. ευρώ, συμπεριελήφθησαν: η ρύθμιση των «κόκκινων» δανείων, το νέο Ενιαίο Μισθολόγιο στο Δημόσιο, η κατάρτιση του σχεδίου για το νέο Υπερταμείο Αποκρατικοποιήσεων, η αποκρατικοποίηση του ΑΔΜΗΕ, η δημιουργία της νέας ανεξάρτητης Γραμματείας Εσόδων, η υλοποίηση προτάσεων από τις εργαλειοθήκες του ΟΟΣΑ για τις αγορές προϊόντων κ.ά.
ΟΙ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ
* 311.800.000 ευρώ για δόση προς το ΔΝΤ στις 7/12
* 584.600.000 ευρώ για δόση προς το ΔΝΤ στις 16/12
* 350.700.000 ευρώ για δόση προς το ΔΝΤ στις 21/12
* 500.000.000 ευρώ για εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου
* 1,8 δισ. ευρώ για κάλυψη του πρωτογενούς ελλείμματος
Μεικτές ανάγκες: 3,547 δισ. ευρώ
Καθαρές ανάγκες: 3,2 δισ. ευρώ
