Ως τις αρχές Σεπτεμβρίου ήταν αυτός που όλοι έτρεμαν στην Ουκρανία, ο γενικός εισαγγελέας που μέσα από μια μακρά σταδιοδρομία κατάφερε να ανέβει στο ανώτατο δικαστικό αξίωμα.
- Από τον Βασίλη Γαλούπη
Ομως, όλα γύρισαν ανάποδα για τον Ρουσλάν Κραβτσένκο. Υποχρεώθηκε σε παραίτηση, όταν έπειτα από έρευνα του Εθνικού Γραφείου Καταπολέμησης της Διαφθοράς ανακαλύφθηκε δίκτυο -εντός του γραφείου του- που εμπλεκόταν σε σχέδιο νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, συγκεκριμένα από τηλεφωνικά κέντρα με οικονομικές απάτες.
Με… ελικόπτερο ή όχι, πριν από λίγες μέρες ο Κραβτσένκο εγκατέλειψε τη χώρα. Τα τελευταία 24ωρα οι λεπτομέρειες που έρχονται στο φως αυξάνονται για το νέο κολοσσιαίο κύμα διαφθοράς. Ο Ζελένσκι ζήτησε την απόλυση του εισαγγελέα και το Ουκρανικό Κέντρο Δράσης Κατά της Διαφθοράς ισχυρίστηκε ότι ο Ουκρανός πρόεδρος ήταν αυτός που, τελικά, επέτρεψε την… απόδραση του Κραβτσένκο.
Η υπόθεση έχει τραβήξει την προσοχή των διεθνών ΜΜΕ σε μια χώρα που ανησυχεί ότι η διαφθορά απειλεί την πολεμική προσπάθεια και το μέλλον της. Ο Κραβτσένκο φέρεται ότι είχε στήσει με τους υφισταμένους του στην Εισαγγελία ένα δίκτυο προστασίας των call centers και ξεπλύματος χρήματος που απέφερε μίζες εκατομμυρίων δολαρίων.
Οι Ουκρανοί έχουν συνηθίσει τις αποκαλύψεις διαφθοράς για την κυβέρνησή τους. Τώρα έρχεται μια νέα σοβαρή υπόθεση που αγγίζει την κορυφή της Δικαιοσύνης. Πώς ξεκίνησαν όλα; Ενας αξιωματούχος που εργαζόταν υπό τον ανώτατο εισαγγελέα της Ουκρανίας πιάστηκε σε ηχογράφηση από ερευνητές κατά της διαφθοράς να περιγράφει τη δική του προσέγγιση για τον πλουτισμό του με μίζες.
«Αν πρόκειται να κάνεις κάτι, τότε πήγαινέ το μέχρι τέλους και μπαμ» ακούστηκε να λέει ο αξιωματούχος στην ηχογράφηση. Στη συνέχεια εξήγησε, χρησιμοποιώντας χυδαίες εκφράσεις, τι εννοούσε: «Αν πρόκειται να κοιμηθείς με μια γυναίκα, τότε κοιμήσου με μια βασίλισσα. Και αν πρόκειται να κλέψεις, τότε κλέψε ένα εκατομμύριο».
Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο αξιωματούχος Σεργκέι Κροπίβα και άλλοι στο γραφείο του γενικού εισαγγελέα πλούτιζαν μέσω μιζών που λάμβαναν για να συγκαλύψουν ένα δίκτυο τηλεφωνικών απατεώνων που δρούσε στην Ουκρανία και στο εξωτερικό. Οι κατηγορίες υποχρέωσαν σε παραίτηση τον γενικό εισαγγελέα Ρουσλάν Κραβτσένκο, ο οποίος απομακρύνθηκε επισήμως από τα καθήκοντά του, αφού ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ζήτησε την καθαίρεσή του.
Ο Κραβτσένκο είχε προλάβει να ςπαραιτηθεί. Η εφημερίδα «The Kyiv Independent» ισχυρίζεται ότι είδε ένα υπογεγραμμένο και εγκεκριμένο έγγραφο που εξουσιοδοτεί τον Κραβτσένκο να φύγει από την Ουκρανία προκειμένου να παραστεί στη διάσκεψη του Παρισιού με αντικείμενο τη διεθνή λογοδοσία για τα παιδιά της Ουκρανίας, που διοργανώνεται από την Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης. Ωστόσο, Ευρωπαίος εκπρόσωπος δήλωσε στην εφημερίδα ότι «ο κ. Κραβτσένκο δεν θα είναι παρών ούτε ως ομιλητής ούτε ως συμμετέχων».
Ο ίδιος αρνείται τις κατηγορίες. Εφυγε από την Ουκρανία, δηλώνοντας ότι ταξίδευε στο εξωτερικό για να συζητήσει το έργο των φορέων καταπολέμησης της διαφθοράς στην Ουκρανία με χώρες-εταίρους. Αυτή η εξήγηση αντιμετωπίστηκε με περιφρονητικά βλέμματα από τους συμπατριώτες του. Ο αξιωματούχος της ηχογράφησης, ο Κροπίβα, έχει συλληφθεί και είναι προφυλακισμένος. Αρχικά αρνήθηκε ότι ήταν η φωνή του στις ηχογραφημένες συνομιλίες, αλλά έκτοτε έχει υπαναχωρήσει από αυτόν τον ισχυρισμό. Δηλώνει αθώος για τη διαφθορά.
Η ηχογράφηση-σκάνδαλο έχει γεμίσει με πικρία τους Ουκρανούς. Εχουν υποστεί τόσες θυσίες για την πατρίδα τους, συμπεριλαμβανομένων τακτικών δωρεών στον στρατό, βλέπουν τους συγγενείς τους στο μέτωπο, μετρούν απώλειες ανθρώπων τους και ποιο είναι το αποτέλεσμα; Να παρακολουθούν μια ατέλειωτη παρέλαση αξιωματούχων που κατηγορούνται ότι γεμίζουν παράνομα τις τσέπες τους, από λαθρεμπόριο μέχρι μίζες.
Πολλοί Ουκρανοί βλέπουν τη διαφθορά όχι μόνο ως απειλή για την πολεμική προσπάθεια αλλά και για το μέλλον της χώρας. Την ίδια στιγμή εκφράζουν περηφάνια για όσους δικαστικούς αντιστέκονται και βοηθούν τη δημοκρατία της χώρας να λειτουργεί όσο γίνεται έπειτα από σχεδόν πέντε χρόνια πολέμου. Το σκάνδαλο που αφορά το γραφείο του γενικού εισαγγελέα έρχεται σε μια ευαίσθητη στιγμή για τον Ζελένσκι, ο οποίος βρίσκεται υπό πίεση να «καθαρίσει» τη διαφθορά.
Η Ουκρανία χρειάζεται απεγνωσμένα χρήματα και τέτοιες σκανδαλώδεις υποθέσεις σπέρνουν αμφιβολίες στους Ευρωπαίους «συμμάχους», που είναι όλο και πιο διστακτικοί όταν καλούνται να στείλουν βοήθεια στο Κίεβο. Το οξύμωρο είναι πως ο γενικός εισαγγελέας που θα επέβλεπε τις υπηρεσίες καταπολέμησης της διαφθοράς ήταν ο Κραβτσένκο, δηλαδή ο άνθρωπος που τώρα βρίσκεται στο στόχαστρο.
Σύμφωνα με έρευνα που διεξήχθη αυτό το καλοκαίρι από το Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών στο Κίεβο, η πλειοψηφία των Ουκρανών θεωρεί ότι η διαφθορά έχει ισχυρότερο αντίκτυπο στη χώρα απ’ ό,τι οι ρωσικοί βομβαρδισμοί.
Ο Κραβτσένκο είχε καταφέρει να αναρριχηθεί πολύ ψηλά στην ιεραρχία του συστήματος Ζελένσκι. Τον Αύγουστο του 2022 του απονεμήθηκε ο υψηλότερος βαθμός στο «Τάγμα της Αξίας»: «Για τα σημαντικά επιτεύγματα στην ενίσχυση της ουκρανικής κρατικής υπόστασης, το θάρρος και την αφοσίωση στην υπεράσπιση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας, όπως και τη σημαντική προσωπική συμβολή στην ανάπτυξη διάφορων τομέων της δημόσιας ζωής, στην υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων της χώρας μας και στην ευσυνείδητη εκτέλεση του επαγγελματικού καθήκοντος». Ολο αυτό το οικοδόμημα γκρεμίστηκε σε μια νύχτα.
ΡΟΥΣΛΑΝ ΚΡΑΒΤΣΕΝΚΟ
Ουκρανός γενικός εισαγγελέας
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Γεννήθηκε στο Λουχάνσκ της Ουκρανίας το 1990. Σπούδασε στη Στρατιωτική Νομική Σχολή, στο Χάρκοβο. Το 2012 διορίστηκε ανακριτής στην Εισαγγελία Σεβαστούπολης, όπου ήταν υπεύθυνος για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τους νόμους στον στρατιωτικό τομέα της περιοχής της Κριμαίας. Εναν χρόνο αργότερα προήχθη στη θέση του ανώτερου ανακριτή, θέση που κατείχε μέχρι την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014. Στη συνέχεια διορίστηκε στη θέση του ανώτερου εισαγγελέα της Εισαγγελίας του Ρίβνε και αργότερα του Λβιβ, για να επιβλέπει την τήρηση των νόμων στον στρατιωτικό τομέα στη δυτική περιοχή της Ουκρανίας. Από το 2015 έως το 2019 εργάστηκε στην Κεντρική Στρατιωτική Εισαγγελία της Γενικής Εισαγγελίας της Ουκρανίας. Στις 17 Ιουνίου 2025 ανέλαβε γενικός εισαγγελέας της Ουκρανίας. Τον Σεπτέμβριο του 2026 παραιτήθηκε έπειτα από έρευνα του Εθνικού Γραφείου Καταπολέμησης της Διαφθοράς. Στη συνέχεια εγκατέλειψε τη χώρα.
