Στο 30% (από 7,5%) έφτασε το ποσοστό όσων χρησιμοποιούν πλαστικό χρήμα για τα ψώνια τους από τα σούπερ μάρκετ
Ρεπορτάζ
Βασίλης Παπακωνσταντόπουλος
Η επιβολή των capital controls εκτόξευσε τη χρήση πιστωτικών καρτών για αγορές στα σούπερ μάρκετ. Ενας στους δύο καταναλωτές χρησιμοποιεί πλέον πιο συχνά πιστωτική κάρτα για την πληρωμή των αγορών του στο σούπερ μάρκετ. Για να καταλάβει κανείς το μέγεθος της επίδρασης των κεφαλαιακών ελέγχων στη συμπεριφορά του καταναλωτή, αρκεί να αναλογιστεί ότι έως την επιβολή τους η Ελλάδα είχε ένα από τα υψηλότερα ποσοστά χρήσης μετρητών στο λιανεμπόριο (95%) και ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά χρήσης πιστωτικών και χρεωστικών καρτών.
Σύμφωνα με πανελλήνια έρευνα καταναλωτών σούπερ μάρκετ, με δείγμα 1.350 ατόμων, που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), στο λιανεμπόριο τροφίμων το ποσοστό χρήσης πλαστικού χρήματος εκτιμάται ότι έως τον Ιούνιο 2015 ήταν στα επίπεδα του 7% έως 8% για τις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ και κάτω από 1% για τα μικρά σημεία πώλησης. Μετά τα capital controls εκτιμάται ότι το ποσοστό χρήσης πιστωτικών καρτών αυξήθηκε μεσοσταθμικά από 4,5% σε 19,5%. Τη μεγαλύτερη αύξηση καταγράφουν τα σούπερ μάρκετ, καθώς η χρήση ανέβηκε από το 7,5% στο 30%, ενώ για τα μικρότερα σημεία πώλησης από 1% σε 7,5%.
Οι πωλήσεις
Η έρευνα του ΙΕΛΚΑ αποτυπώνει και την… έφοδο των Ελλήνων στα ράφια των σούπερ μάρκετ την εβδομάδα πριν από το δημοψήφισμα. Τις πρώτες ημέρες του Ιουλίου οι πωλήσεις στο λιανεμπόριο τροφίμων αυξήθηκαν περισσότερο από 30%! Από τότε οι πωλήσεις κινούνται στη χαμηλότερη επίδοση των τελευταίων ετών, γεγονός το οποίο οφείλεται εν μέρει στις προμήθειες που έκανε μεγάλη μερίδα του κοινού μετά την επιβολή των capital controls αλλά στην αύξηση του ΦΠΑ, στη μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος και την κακή ψυχολογία του κοινού.
Ενα άλλο ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας είναι ο φόβος για ελλείψεις τροφίμων που δημιούργησαν στους Ελληνες τα capital controls. Συγκεκριμένα, το 55% των καταναλωτών φοβήθηκε ότι θα υπάρξουν ελλείψεις τροφίμων, ενώ μόλις το 30% δηλώνει ότι δεν φοβήθηκε κάτι τέτοιο. Πάντως, αγορές, όπως π.χ. Προμήθειες, τις οποίες δεν είχε σχεδιάσει πριν δήλωσε ότι έκανε το 38% των ερωτηθέντων, ενώ το 47% έκανε τις συνήθεις αγορές του χωρίς στοιχεία πανικού.
Στο πλαίσιο της έρευνας οι Ελληνες καταναλωτές αξιολόγησαν και την ανταπόκριση που είχαν οι επιχειρήσεις του λιανεμπορίου τροφίμων στις ανάγκες και στα προβλήματα που δημιούργησαν τα capital controls.
Το 70% θεωρεί ότι τα σούπερ μάρκετ σε συνεργασία με τους προμηθευτές προϊόντων ανταποκρίθηκαν θετικά στα προβλήματα που δημιούργησαν οι έλεγχοι κεφαλαίων, εκφράζοντας παράλληλα την άποψη ότι το σούπερ μάρκετ ανταποκρίθηκε καλύτερα απ’ όλα τα υπόλοιπα σημεία πώλησης στις ανάγκες των καταναλωτών εκείνη την περίοδο.
Σημειώνεται, τέλος, ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ., ο όγκος των πωλήσεων στο λιανικό εμπόριο κατέγραψε νέα μείωση 3,2% τον Σεπτέμβριο.
