Ενώ ο υπουργός Οικονομικών Ευκλ. Τσακαλώτος «πανηγυρίζει» υπάρχουν τρία απαιτούμενα που δεν τηρήθηκαν και δίνουν πάτημα στους δανειστές να ζητούν (και νέα) πρόσθετα μέτρα!
Από τον
Μάριο Ροζάκο
Μια σειρά από δεσμεύσεις για μέτρα που δεν υλοποιήθηκαν και έσοδα τα οποία δεν μπήκαν στα κρατικά ταμεία πέρυσι «φουσκώνουν» τον Προϋπολογισμό της φετινής χρονιάς και δίνουν «πάτημα» στους δανειστές μας να ζητούν πρόσθετα μέτρα και διορθωτικές παρεμβάσεις. Σαν να μην έφτανε, όμως, αυτό, ο Προϋπολογισμός του 2016 περιλαμβάνει ούτως ή άλλως δραστικές περικοπές, ιδίως στο Ασφαλιστικό.
Παρότι ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος παρουσίασε την περασμένη Δευτέρα μια ωραιοποιημένη εικόνα, εστιάζοντας στα στοιχεία του υπουργείου που δείχνουν υπέρβαση του περσινού στόχου για τα έσοδα κατά 1,918 δισ. ευρώ, η εκτέλεση του Προϋπολογισμού του 2015 και η εφαρμογή του τρίτου Μνημονίου «μπάζουν νερά» σε τρία κρίσιμα σημεία:
1. Το Δημόσιο προβλεπόταν να αποπληρώσει 3,1 δισ. ευρώ ληξιπροθέσμων οφειλών του προς τον ιδιωτικό τομέα το διάστημα Αυγούστου – Δεκεμβρίου του 2015, επί συνόλου 7 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμων χρεών που, σύμφωνα με το Μνημόνιο, πρέπει να αποπληρωθούν ως τον Αύγουστο του 2018. Ωστόσο, μόλις περί το 1 δισ. ευρώ διατέθηκε τελικά την περσινή χρονιά για τον συγκεκριμένο σκοπό.
2. Η κυβέρνηση έπρεπε να δημιουργήσει ως τον περασμένο Δεκέμβριο ταμειακό απόθεμα συνολικού ύψους 3,2 δισ. ευρώ, προκειμένου σταδιακά να ενισχυθεί η αξιοπιστία των δημόσιων οικονομικών και να διευκολυνθεί η επιστροφή στις αγορές ομολόγων. Εντούτοις, το απόθεμα υπολογίζεται ότι κυμαινόταν στο τέλος του 2015 στα επίπεδα του περασμένου Ιουλίου, δηλαδή περί το 1,2 δισ. ευρώ, ενώ υπάρχουν και εκτιμήσεις που το «κουρεύουν» στο μισό, δηλαδή στα 600.000.000 ευρώ.
3. Η τρίτη «πληγή» εντοπίζεται στα έσοδα από αποκρατικοποιήσεις, τα οποία έπρεπε να είχαν φτάσει το 2015 το 1,2 δισ. ευρώ, αλλά περιορίστηκαν, σύμφωνα με την εκτίμηση του Προϋπολογισμού του 2016, στα 268.000.000 ευρώ. Προκύπτει, δηλαδή, υστέρηση κατά περίπου 1 δισ. ευρώ, η οποία θα πρέπει να καλυφθεί το τρέχον έτος. Συνεπώς, ο ήδη φιλόδοξος μνημονιακός στόχος των 3,6 δισ. ευρώ για τα φετινά έσοδα από αποκρατικοποιήσεις θα ανέβει ακόμα ψηλότερα, στα 4,6 δισ. ευρώ, την ώρα που ο πρόεδρος του Ταμείου Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (ΤΑΙΠΕΔ) Στέργιος Πιτσιόρλας έχει δηλώσει ότι στόχος είναι να εισπραχθούν 3 δισ. ευρώ και εξ αυτών απολύτως εφικτά θεωρούνται τα 2,5 δισ. ευρώ. Το εύλογο ερώτημα που προκύπτει είναι κατά πόσο οι στόχοι αυτοί επηρεάζονται από τη δημιουργία του νέου Υπερταμείου Αποκρατικοποιήσεων (του Κατοχικού Ταμείου), το οποίο οι δανειστές μας θέλουν να ξεκινήσει τη λειτουργία του πριν από τον Ιούνιο.
Τα τρία προαναφερθέντα «αγκάθια», που «σπρώχθηκαν» προσωρινά κάτω από το χαλί και θα πρέπει πλέον να αντιμετωπιστούν τη φετινή χρονιά, συνδέονται με τη μεγάλη καθυστέρηση στην πρώτη αξιολόγηση του νέου Μνημονίου.
Η συμφωνία του περασμένου Αυγούστου προέβλεπε ότι η πρώτη αξιολόγηση θα ολοκληρωθεί το φθινόπωρο και, ανάλογα με την πορεία υλοποίησης των προαπαιτούμενων μέτρων που θα καθορίζονταν, η Ελλάδα θα λάμβανε από τους Ευρωπαίους πιστωτές της μία δόση ύψους 3,7 δισ. ευρώ τον Νοέμβριο και άλλη μία δόση ύψους 2 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο. Πρόκειται για τα συνολικά 5,7 δισ. ευρώ που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στον «αέρα», καθώς η αξιολόγηση δεν έχει καν ξεκινήσει. Χωρίς τα χρήματα αυτά δεν είναι δυνατή η επίτευξη των στόχων για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του Δημοσίου και τη δημιουργία ταμειακού αποθέματος, ενώ όσο περνάει ο καιρός τόσο πιο δύσκολη θα γίνεται και η κάλυψη των χρηματοδοτικών υποχρεώσεων της χώρας μας.
Αρκεί να σημειωθεί ότι κανονικά, βάσει Μνημονίου, θα εκταμιεύονταν άλλα 4,9 δισ. ευρώ προς τη χώρα μας μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2016, ποσό που προφανώς μετατίθεται για αργότερα, στο πλαίσιο μιας ανακατανομής των δανειακών δόσεων, αφού προηγουμένως ξεκαθαρίσει το τοπίο αναφορικά και με τη χρηματοδοτική συνδρομή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) στο ελληνικό πρόγραμμα.
Οι (πέντε) μνημονιακές δεσμεύσεις που είναι (πολύ) δύσκολο να τηρηθούν
Οι κυβερνητικοί πανηγυρισμοί για υπερεκτέλεση στα περσινά έσοδα και χαμηλότερη ύφεση, που μπορεί να επιτρέψει φέτος ακόμα και ανάπτυξη έως 1,5%, όπως υποστηρίζουν στο υπουργείο Οικονομίας, επισκιάζονται και από τις επώδυνες προβλέψεις του ίδιου του Προϋπολογισμού του 2016. Η εφαρμογή του προϋποθέτει:
- 3,2 δισ. ευρώ σε έσοδα από νέους φόρους. Μεταξύ αυτών, συγκαταλέγονται 770.000.000 ευρώ από εκκρεμείς μνημονιακές δεσμεύσεις. Πρόκειται για την περικοπή αμυντικών δαπανών κατά 350.000.000 ευρώ, την αύξηση εσόδων κατά 150.000.000 ευρώ από την αλλαγή της φορολογίας εισοδήματος, την αύξηση εσόδων κατά 120.000.000 ευρώ από τα «φρουτάκια» και την αύξηση εσόδων κατά 150.000.000 ευρώ από την αύξηση της φορολόγησης των εισοδημάτων από ενοίκια.
- 1,836 δισ. ευρώ σε παρεμβάσεις στην κοινωνική ασφάλιση (περίπου 1,11 δισ. ευρώ μέσω εξοικονομήσεων από τις εισφορές και λοιπές παροχές των ασφαλιστικών φορέων, 538.000.000 ευρώ από εξοικονομήσεις στις συντάξεις που χορηγούνται από τους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης και 188.000.000 ευρώ από εξοικονομήσεις στις συντάξεις που προέρχονται από τον δημόσιο τομέα).
- 12,8 δισ. ευρώ για την εξυπηρέτηση του χρέους.
- 6,5 δισ. ευρώ για την αποπληρωμή οφειλών του Δημοσίου προς ιδιώτες.
- 5,5 δισ. ευρώ για τη διεύρυνση του ταμειακού αποθέματος, το οποίο πρέπει να φτάσει τα 8 δισ. ευρώ στη λήξη του τρίτου Μνημονίου, τον Αύγουστου του 2018, ώστε να μπορεί το Ελληνικό Δημόσιο να δανείζεται με αξιώσεις από τις διεθνείς αγορές και να επιστρέψει τα 770.000.000 ευρώ που είχαν αποσυρθεί τον περασμένο Μάιο από ειδικό λογαριασμό για την εξυπηρέτηση του χρέους προς το ΔΝΤ με τη δέσμευση να επιστραφούν.
