Την εντόπισε ύστερα από 30 χρόνια (που περιφερόταν σε μουσεία!) ο ομογενής «Ιντιάνα Τζόουνς», συνταγματάρχης Μάθιου Μπογδάνος
Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας επιστρέφει εντός των επόμενων ημερών το τμήμα της μαρμάρινης σαρκοφάγου που είχε κλαπεί από την Ελλάδα (συγκεκριμένα από περιοχή δυτικά της Θεσσαλονίκης) το 1988 και τα τελευταία 30 χρόνια αποτελούσε έκθεμα σε διάφορα μουσεία της Ευρώπης και της Αμερικής.
Η σαρκοφάγος, που χρονολογείται από το 200 μ.Χ. και απεικονίζει στιγμιότυπο μάχης μεταξύ Ελλήνων και Τρώων πολεμιστών, κατασχέθηκε τον περασμένο Ιανουάριο από την γκαλερί Royal-Athena Galleries του κεντρικού Μανχάταν στη Νέα Υόρκη.
Στη συγκεκριμένη επιχείριση διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο και ο ομογενής Μάθιου Μπογδάνος, ο οποίος συμμετείχε με την ιδιότητα του έφεδρου συνταγματάρχη.
Μάλιστα σε ερώτηση για το κατά πόσον έχει κάποια επιπλέον σημασία γι’ αυτόν η υπόθεση, με δεδομένη την ελληνική καταγωγή του, αντέτεινε ότι η ικανοποίηση είναι μεγάλη κυρίως επειδή είναι «φίλος της τέχνης και του πολιτισμού»: «Δεν θεωρώ ότι έχουν επιστρέψει αρκετά κομμάτια από αυτά που εκλάπησαν. Και λέω όχι αρκετά επειδή δεν έχουν επιστρέψει όλα» είπε με νόημα, για να στείλει μήνυμα στους Ελληνες, χρησιμοποιώντας μια ρήση του πατέρα του.
«Ο πατέρας μου έλεγε θα έρθει άσπρη μέρα και για εμάς» (σ.σ.: το είπε στα ελληνικά), εκφράζοντας έτσι την ελπίδα πως και άλλα αρχαία που έχουν κλαπεί ή βρίσκονται εκτός Ελλάδος (όπως του Παρθενώνα) θα επιστρέψουν στην Ελλάδα).
Σύμφωνα με τον κ. Μπογδάνο, η αξία του αρχαίου ευρήματος εκτιμάται στα 500.000 δολάρια, ενώ τονίστηκε ότι η αρχική τιμή πώλησης στους πρώτους αγοραστές έφτανε στα 95.000 δολάρια. Παρά το γεγονός ότι η ακριβής πορεία των κλοπιμαίων δεν μπορεί να προσδιοριστεί, θεωρείται δεδομένο ότι αρχικά διακινήθηκαν στην Ευρώπη και κατόπιν μεταπωλήθηκαν στις ΗΠΑ και στη Νέα Υόρκη.
Πέντε νομίσματα ήρθαν το 2014
Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή είναι η δεύτερη φορά που η εισαγγελία του Μανχάταν παραδίδει με τον πλέον επίσημο τρόπο στην Ελλάδα κλεμμένα αρχαιοελληνικά μνημεία, καθώς το 2014 είχε παραδώσει στον τότε πρέσβη της Ελλάδας στις ΗΠΑ Χρήστο Παναγόπουλο πέντε νομίσματα, τα οποία σήμερα εκτίθενται στο Νομισματικό Μουσείο της Αθήνας.
Η επίσημη τελετή επαναπατρισμού πραγματοποιήθηκε στο γραφείο του γενικού εισαγγελέα του Μανχάταν Σάιρους Βανς Τζούνιορ. «Αρχαιότητες που διακινήθηκαν παράνομα συχνά αποκτούν μία επίφαση νομιμότητας με το πέρασμα του χρόνου ή με την αλλαγή ιδιοκτησίας» δήλωσε ο κ. Βανς και πρόσθεσε: «Γκαλερί, οίκοι δημοπρασίας και συλλέκτες τέχνης πρέπει να είναι σε εγρήγορση, διότι το γραφείο μου και οι συνεργάτες μας στις Αρχές παρακολουθούν στενά τους καταλόγους και τις πωλήσεις αντικειμένων ύποπτης ή αμφίβολης προέλευσης. Καθώς οι λεηλασίες γίνονται πιο συχνές, οι συλλέκτες θα πρέπει να διενεργούν πιο αυστηρό έλεγχο όταν πρόκειται να εκτιμήσουν αν ένα αντικείμενο έχει αποκτηθεί παράνομα. Αν πράττουν διαφορετικά, αποτελεί σιωπηλή έγκριση μίας απαράδεκτης πρακτικής μέσω ηθελημένης άγνοιας».
Από την πλευρά του, ο γενικός πρόξενος της Ελλάδας στη Νέα Υόρκη Κωνσταντίνος Κούτρας δήλωσε ότι το τμήμα της μαρμάρινης σαρκοφάγου θα εκτίθεται στο εξής στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στην Αθήνα, όπου θα υπάρχει ειδική αναφορά στη συμβολή του γραφείου του γενικού εισαγγελέα του Μανχάταν που μερίμνησε για τον επαναπατρισμό του.
«Δυστυχώς στο παρελθόν η χώρα μας υπέφερε από σκληρή και διαρκή παράνομη διακίνηση μοναδικών αρχαίων τεχνουργημάτων και ακόμα μέχρι και σήμερα ένα σημαντικό μέρος της κληρονομιάς μας παραμένει διασκορπισμένο στον κόσμο».
