«H Aυτοκρατορία της Κων/πόλεως» με την «κυριακάτικη δημοκρατία»
Συνέντευξη στον
Παναγιώτη Λιάκο
[email protected]
Στην πλήρη έκδοση της «κυριακάτικης δημοκρατίας» οι αναγνώστες θα έχουν την ευκαιρία να προμηθευτούν τον δεύτερο τόμο του μνημειώδους έργου του Σαράντου Καργάκου που τιτλοφορείται «H Aυτοκρατορία της Κωνσταντίνουπόλεως». Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο διαπρεπής ιστορικός αναφέρεται στους μύθους, στις παραποιήσεις και στην ανθελληνική προπαγάνδα που αντικρούει με το βιβλίο του.
Ποια είναι η δική σας οπτική για τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, όπως εκφράζεται σ’ αυτό το έργο;
Πριν απ’ όλα, μια επισήμανση. Οι άνθρωποι, για να είναι άνθρωποι, πρέπει πρώτα να μάθουν να ευχαριστούν. Εγώ θα ήθελα να ευχαριστήσω την εφημερίδα «δημοκρατία», διότι μέσω αυτής άρχισε να κυκλοφορείται στο ευρύ κοινό το βιβλίο μου «Η Αυτοκρατορία της Κωνσταντίνουπόλεως». Ο δεύτερος τόμος καλύπτει όλη αυτή τη μακρά έκταση από τη γένεση της αυτοκρατορίας ως το 1204, που έχουμε την πρώτη Αλωση. Θέλω ακόμη να τονίσω ότι αυτό έρχεται σε μία εποχή που το βιβλίο περνάει κρίση και παράλληλα κρίση περνάει και η έντυπη δημοσιογραφία. Η λογική λέει ότι πρέπει το βιβλίο και η δημοσιογραφία να προχωρήσουν χέρι με χέρι, για να μπορέσουμε να ξεπεράσουμε τους σκοπέλους των δύσκολων καιρών. Τα βιβλία δεν πρέπει να ξεκουράζονται στα ράφια των βιβλιοπωλείων, αλλά να καταλήγουν στα χέρια του κοινού.
Το διαφορετικό σ’ αυτή την έκδοση αρχίζει από τον τίτλο. Δεν λέω «Βυζαντινή Αυτοκρατορία» ούτε «ιστορία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας». Εγώ μιλάω για την «Αυτοκρατορία της Κωνσταντίνουπόλεως», διότι ομολογουμένως αυτή η αυτοκρατορία, που είχε τη μακρότερη διάρκεια ιστορίας, περίπου 1.100 χρόνια, είχε ως πυρήνα την Κωνσταντινούπολη. Δυστυχώς, αυτόν τον όρο, «αυτοκρατορία της Κωνσταντίνουπόλεως», τον έχει ατύπως «κατοχυρώσει» σε επιστημονικό επίπεδο μια ομάδα του γνωστού θρησκευτικού τάγματος των Ιησουιτών. Τον έχουν «κατοχυρώσει» υπέρ των Φράγκων που κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη το 1204 και που η εξουσία τους κράτησε μέχρι το 1261. Στη διεθνή βιβλιογραφία όταν κάποιος διαβάσει για «Αυτοκρατορία της Κωνσταντίνουπόλεως», ο νους του πηγαίνει πρώτα στην περίοδο της κατοχής της Πόλης από τους Φράγκους, δηλαδή στους νοσφιστές και όχι στους νόμιμους κτήτορες, σ’ εκείνους στους οποίους ανήκει δικαιωματικά.
Ποιον «μύθο» θεωρείτε ότι καταρρίπτετε με αυτό το βιβλίο;
Αντικρούω την άποψη που επικράτησε στον Διαφωτισμό σε μεγάλη μερίδα των Ευρωπαίων και για την οποία εν πολλοίς ευθύνεται ο Γίββων (Edward Gibbon, 1737-1794), ότι η Βυζαντινή Αυτοκρατορία αποτελεί μια προέκταση της παρακμής της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας! Αυτό είναι, στην καλύτερη περίπτωση, αφελές! Είναι δυνατόν 1.100 χρόνια Ιστορίας να είναι μια περίοδος παρακμής; Αυτό δεν έχει ξαναγίνει στην ανθρωπότητα, ούτε φυσικά ισχύει για την Αυτοκρατορία της Κωνσταντίνουπόλεως. Στον δεύτερο τόμο, αυτόν που θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη Κυριακή με την «κυριακάτικη δημοκρατία», ξεκινώ από τους διαδόχους του Ιουστινιανού και φτάνω μέχρι το 1204. Εδώ υπάρχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον, διότι εξετάζω τις καθόδους των λαών που κατήλθαν στη Βαλκανική, επιτέθηκαν στην πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας κι έφτασαν να εγκατασταθούν μέχρι τη νότια Ελλάδα.
Αυτό δεν αποτέλεσε αφορμή για τη σύλληψη της περίφημης θεωρίας του Φαλμεράιερ;
Ακριβώς. Αυτή η θεωρία εξακολουθεί να μας ταλανίζει μέχρι και σήμερα, η οποία υποστηρίζεται από ανθρώπους του υπουργείου Παιδείας – που για μένα προσωπικά δεν δικαιολογεί τον τίτλο του υπουργείου Παιδείας. Του αρμόζει καλύτερα ο τίτλος του υπουργείου πνευματικής κακοδαιμονίας. Τούτη η θεωρία έχει ως πυρήνα της τον ισχυρισμό ότι δεν υπάρχει συνέχεια στον ελληνισμό και ότι εμείς είμαστε γεννήματα του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού. Και αυτός ο ισχυρισμός ανατρέπεται στο έργο μου. Η Αυτοκρατορία της Κωνσταντίνουπόλεως φυσικά ήταν μεν πολυφυλετική, δεν ήταν όμως πολυεθνική με τη σημασία που νοούμε εμείς σήμερα τον όρο «πολυεθνική». Η αυτοκρατορία δεν ήταν επίσης πολυπολιτισμική. Ο τίτλος Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία συνένωνε υπό το σκήπτρο του αυτοκράτορα όλα τα γένη, όλες τις φυλές, σε έναν κορμό που τρεφόταν από τον χυμό της χριστιανικής και της ελληνικής παιδείας. Αυτό ήταν η «Αυτοκρατορία της Κωνσταντίνουπόλεως».
