Παράθυρο στη διαπλοκή ανάμεσα σε ελεγκτές και ελεγχομένους από τον νέο νόμο. Ερωτήματα και για το κόστοςΑπό τις
Ντίνα Ιωακειμίδου
Μαρία Παναγιώτου
Μέρος 3ο
Τα ποσά που διακινούνται μέσω του αναπτυξιακού είναι τεράστια. Οι ελλιπείς έλεγχοι της διαδρομής του χρήματος έβαλαν στο παρελθόν τη χώρα μας σε μεγάλες οικονομικές περιπέτειες.
Όπως έχουμε επισημάνει, είναι ακόμη σε ισχύ εισαγγελική παραγγελία για έλεγχο από τις εισαγγελικές Αρχές του συνόλου των χιλιάδων επενδυτικών σχεδίων του νόμου 3299/2004 (10.460) και του νόμου 2601/1998 (2.720), ενώ παράλληλα τα προηγούμενα χρόνια είχε επιβληθεί στη χώρα μας δημοσιονομική διόρθωση 10%.
Προκειμένου να πιστοποιείται πως τα χρήματα που αντλούνται από τα αναπτυξιακά πακέτα χρησιμοποιούνται πράγματι για την επένδυση για την οποία εγκρίνονται, δημιουργήθηκε ένας συγκεκριμένος μηχανισμός, ένα μητρώο εξειδικευμένων επαγγελματιών (οικονομολόγοι και μηχανικοί), που επιλέγονταν με κλήρωση.
Συνολικά, ο έλεγχος περιελάμβανε την κατάθεση των τιμολογίων, όταν είχε περατωθεί το 25% της επένδυσης, αυτοέλεγχο από λογιστή και μηχανικό με δυνατότητα δειγματοληπτικών ελέγχων από την αρμόδια υπηρεσία όταν είχε περατωθεί το 50% της επένδυσης και τελικός έλεγχος από το μητρώο όταν πλέον η επένδυση είχε ολοκληρωθεί.
Οι ελεγκτές που συμπεριελήφθησαν στο μητρώο έπειτα από εξετάσεις ήταν μεμονωμένοι επιστήμονες που παρέδιδαν στο υπουργείο σχετική έκθεση, προκειμένου να προχωρήσει η αποπληρωμή της ενίσχυσης.
Η διαδικασία υποβολής επενδυτικού σχεδίου για αξιολόγηση και το αίτημα για έλεγχο ή για ολοκλήρωση γίνονταν ηλεκτρονικά και εφαρμοζόταν σειρά προτεραιότητας.
Με το νέο αναπτυξιακό νομοσχέδιο, που κατατέθηκε την περασμένη εβδομάδα από τον υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων Αδωνι Γεωργιάδη, το μητρώο των ελεγκτών είναι πλέον παρελθόν.
Βεβαίωση τέλος
Καταρχάς, η βεβαίωση του φορέα ότι έχει περατωθεί το 50% της επένδυσης που προβλεπόταν στον νόμο 4609/2019 καταργείται, ενώ ο κρίσιμος έλεγχος του τελικού σταδίου, δηλαδή του 100% της επένδυσης, παραδίδεται στα χέρια μεγάλων ιδιωτικών ελεγκτικών εταιριών, όπως είναι οι λεγόμενες «Big 4», δηλαδή οι KPMG, Ernst & Young, Deloitte και Pricewaterhouse Cooper. Ωστόσο, ο καθορισμός των δικαιολογητικών που απαιτούνται θα προβλεφθεί στη συνέχεια με υπουργικές αποφάσεις, όπως και πολλές άλλες παράμετροι αυτού του πολυνομοσχεδίου.
Οι φόβοι που εκφράζονται για αυτή τη μετάβαση είναι εύλογοι. Πρώτα απ’ όλα, οι ιδιωτικές εταιρίες διατηρούν τμήματα συμβούλων, προκειμένου οι επιχειρηματίες να μπαίνουν στον αναπτυξιακό νόμο. Ποια είναι η νέα λογική του υπουργείου; Οτι οι εταιρίες αυτές θα ελέγχουν στη συνέχεια τους πελάτες τους, από τους οποίους κερδίζουν τεράστια ποσά, ή τους δυνάμει πελάτες τους;
Τα ερωτήματα, όμως, δεν σταματούν εδώ, καθώς, σύμφωνα με πηγές, η επιλογή αυτή πρόκειται να αυξήσει το κόστος. Το κόστος αυτό ποιος θα το αναλάβει; Το υπουργείο ή οι επιχειρηματίες; Διότι, εάν το αναλάβει το υπουργείο, τότε μετακυλίεται στον φορολογούμενο πολίτη. Εάν πάλι το αναλαμβάνουν οι επιχειρηματίες, τότε σίγουρα θα επιβαρυνθούν σημαντικά οι μικρότερες επιχειρήσεις. Είναι δυνατόν το Δημόσιο να εκταμιεύει δημόσιο χρήμα, χωρίς να ασκεί έστω έναν έλεγχο το ίδιο σε οποιαδήποτε φάση; Τα πρόστιμα μερικών χιλιάδων ευρώ που προβλέπονται δεν είναι αστεία, όταν μιλάμε για επενδύσεις εκατομμυρίων;
Τέλος, οι εταιρίες που θα αναλάβουν τον έλεγχο θα έχουν και την ευθύνη έναντι των ελεγκτικών Αρχών της χώρας, αλλά και της Ε.Ε.; Σε κάθε περίπτωση, δεν αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη δύναμη απ’ όση είχαν μέχρι σήμερα; Η δύναμη αυτή δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως πολιτικό εργαλείο;
Η σχετική πρόβλεψη που υπάρχει στο σχέδιο νόμου, και συγκεκριμένα στο άρθρο 3, είναι πραγματικά ακατανόητη και δεν απαντά σε κανένα από τα ερωτήματα. Συγκεκριμένα, αναφέρει πως οι ορκωτοί ελεγκτές-λογιστές ή ελεγκτικές εταιρίες που διενεργούν έλεγχο σε επενδυτικά σχέδια «εφαρμόζουν αναλογικά στον φορέα του επενδυτικού σχεδίου τις διατάξεις περί απαγόρευσης μη ελεγκτικών υπηρεσιών που ισχύουν για τη διενέργεια υποχρεωτικού ελέγχου οντοτήτων δημοσίου συμφέροντος». Πραγματικά, τι ακριβώς σημαίνει αυτό;
