Πέρα από το κομμάτι της ενέργειας, η ιστορική συμφωνία αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας στη ΜεσόγειοΟ EastMed δεν απειλεί κανέναν» ήταν το μήνυμα που έστειλαν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Αναστασιάδης και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, μετά την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας για τον αγωγό EastMed από τους υπουργούς Ενέργειας των τριών χωρών Κωστή Χατζηδάκη, Γιουβάλ Στάινιτς και Γιώργο Λακκοτρύπη.
Η συμφωνία λειτουργεί όμως αποτρεπτικά έναντι οποιασδήποτε απειλής, καθώς δημιουργεί ένα τόξο μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, καθώς, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αποτελεί μια εγγύηση ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή. Η γειτονιά μας, όπως τόνισε ο πρωθυπουργός, απειλείται από «συγκρούσεις, ανακατατάξεις και… αδιέξοδους αναθεωρητισμούς», σε μια σαφή προειδοποίηση προς την Τουρκία, που συνεχώς ισχυρίζεται ότι ανατρέπει «αδικίες» εις βάρος της.
Ο αγωγός είναι ένα σημαντικό ενεργειακό έργο, καθώς θα συνδέσει τα κοιτάσματα φυσικού αερίου της ανατολικής Μεσογείου με την ευρωπαϊκή αγορά μέσω της Κύπρου και της Ελλάδας, όμως η συμφωνία που υπογράφηκε χθες είναι κάτι παραπάνω από ένα ενεργειακό deal. Αντιθέτως, χαρακτηρίζεται το «επιστέγασμα» της νέας γεωπολιτικής εταιρικής σχέσης μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, που -όπως με νόημα σημειώνεται- αναβαθμίζει τον ρόλο της χώρας μας στην ευρύτερη περιοχή της νοτιοανατολικής Ευρώπης και της μεσογειακής λεκάνης. «Ο αγωγός EastMed έρχεται να συμβάλει στην αναμόρφωση ενός νέου ενεργειακού τοπίου που σέβεται το Διεθνές Δίκαιο και παγιώνει τη διεθνή νομιμότητα» ανέφερε ο κ. Μητσοτάκης, επισημαίνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση αλλά και οι ΗΠΑ υποστηρίζουν τη δημιουργία του αγωγού.
Γεωπολιτική αξία
Από την πλευρά του, ο Νίκος Αναστασιάδης τόνισε ότι η συμφωνία επιβεβαιώνει ότι η συνεργασία των χωρών έχει ωριμάσει σε τέτοιο βαθμό ώστε οι τρεις χώρες να μπορούν να προωθούν έργα με γεωπολιτική αξία. Ο αγωγός, ανέφερε, έχει τεράστια γεωπολιτική αξία για τις χώρες και την ευρύτερη περιοχή, ενώ θα συμβάλει στην ενεργειακή ασφάλεια της Ε.Ε., η οποία μετέχει στη χρηματοδότηση του έργου. Παράλληλα, ανέφερε ότι οι τρεις χώρες θα προχωρήσουν και στην ηλεκτρική διασύνδεση των τριών χωρών, ένα έργο που επίσης έχει την έμπρακτη στήριξη της Ε.Ε.
Για ιστορική ημέρα για το Ισραήλ έκανε λόγο ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος παρουσιάστηκε «ιδιαίτερα ζεστός» και αφού αναφέρθηκε στη δημιουργία του δυτικού πολιτισμού από την Αθήνα και την Ιερουσαλήμ, υπενθύμισε ότι ήταν η έβδομη τριμερής. Τόνισε δε ότι η συγκεκριμένη συμφωνία προσθέτει ακόμα περισσότερο στη σταθερότητα και την ασφάλεια της περιοχής, και κάλεσε Ιταλία και Αίγυπτο να συμμετάσχουν στη συμφωνία, καθώς αυτό, όπως τόνισε, θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη συνεργασία στην περιοχή.
Πριν όμως προλάβει να στεγνώσει το μελάνι με το οποίο υπογράφηκε η συμφωνία είχαμε και την πρώτη αντίδραση από την Τουρκία, διά στόματος του εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας Χαμί Ακσόι, ο οποίος δήλωσε ότι κάθε σχέδιο που αγνοεί τα δικαιώματα της Τουρκίας και των Τουρκοκυπρίων για τους φυσικούς πόρους στην ανατολική Μεσόγειο θα αποτύχει. «Ο πιο οικονομικός και ασφαλής δρόμος για την αξιοποίηση των φυσικών πόρων στην ανατολική Μεσόγειο και η διανομή τους στις καταναλωτικές αγορές στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της χώρας μας, είναι η Τουρκία» υπογράμμισε ο Ακσόι στην ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ.
Με την άποψή του δεν φαίνεται να συμφωνεί το State Department. Απαντώντας διά του εκπροσώπου του σε σχετική ερώτηση ανέφερε πως ελπίζει ότι οι υπεράκτιοι πόροι της Κύπρου θα αναπτυχθούν προς όφελος των Κυπρίων και υποστηρίζει τις σχετικές πρωτοβουλίες. Επίσης εξέφρασε την ανησυχία του για τις προκλήσεις της Τουρκίας στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων ιδίως των παράνομων γεωτρήσεων στα χωρικά ύδατα της Κύπρου, καθώς και της πρόσφατης συμφωνίας θαλάσσιας οριοθέτησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης».
Την ίδια ώρα, και ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα Τζέφρι Πάιατ υπογράμμισε την πολιτική και διπλωματική σημασία της συμφωνίας για τον αγωγό.
Τέλος, οι Μητσοτάκης, Αναστασιάδης και Νετανιάχου καταδίκασαν την απόφαση της Τουρκίας να αναπτυχθούν στρατεύματά της στη Λιβύη, αναφέροντας ότι απειλεί «την περιφερειακή σταθερότητα και υπονομεύει τις προσπάθειες της διεθνούς κοινότητας για την εξεύρεση μιας ειρηνικής λύσης».
