Ηταν Ιανουάριος του 1989 όταν η χώρα βοούσε από τις αποκαλύψεις για το σκάνδαλο Κοσκωτά. Ο εισαγγελέας που είχε αναλάβει την υπόθεση καλούσε, μεταξύ άλλων, τον Κωνσταντίνο Καραμανλή να καταθέσει, με το αιτιολογικό ότι είχε συναντηθεί κάποτε με τον Γ. Κοσκωτά σε μια δεξίωση! Με αφορμή το γεγονός αυτό, έγινε η ιστορική δήλωσή του: «Η χώρα μετεβλήθη σε ένα απέραντο φρενοκομείο».
Ούτε ο ίδιος, παρά τη διορατικότητα που διακρίνει τους μεγάλους ηγέτες, θα μπορούσε να φανταστεί πόσο ακριβής θα αποδεικνυόταν ο χαρακτηρισμός του μόλις μία γενιά μετά. Η ακρίβεια αυτή δεν αφορά μόνο τις προσωπικότητες και τα πεπραγμένα τους που συνθέτουν το σκηνικό της τρέχουσας πολιτικής και κοινωνικής ζωής. Αφορά, δυστυχώς, την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει και περιέρχεται καθημερινά ανησυχητικά μεγάλος αριθμός συμπολιτών μας, με ιατρικούς όρους.
«ΤΟ 2015 οι ασθενείς με κατάθλιψη στην Ελλάδα εκτιμάται ότι ξεπέρασαν τους 500.000» ανακοίνωσε ο αναπληρωτής καθηγητής Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Π. Σκαπινάκης, στο πλαίσιο του 2ου Συνεδρίου Ψυχικής Υγείας. Σαν να λέμε η Πάτρα, τα Γιάννενα κι ο Βόλος μαζί.
Η ψυχική μας υγεία έχει γίνει ιδιαίτερα ευάλωτη λόγω των οικονομικών, κυρίως, προβλημάτων. Σύμφωνα με την αναπληρώτρια καθηγήτρια Ψυχιατρικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Μ. Οικονόμου: «Διεθνείς έρευνες δείχνουν ότι σοβαροί λόγοι που οδηγούν στην αυτοκτονία είναι τα χρέη και η κατάσχεση της οικίας».
Τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. την επιβεβαιώνουν απολύτως, καθώς μετά τα Μνημόνια, με το 36% του πληθυσμού να αγγίζει τα όρια της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, σημειώθηκε και ραγδαία αύξηση των αυτοκτονιών, κατά 35%. Σε αυτή τη θλιβερή εικόνα συμβάλλει αποφασιστικά η κατάσταση της δημόσιας υγείας.
Η αδυναμία πρόσβασης των ασθενών σε ειδικούς ψυχιάτρους, είτε λόγω κόστους θεραπείας είτε λόγω ελλιπούς ενημέρωσης και προκατάληψης, επιβαρύνει κατά πολύ την κατάστασή τους. Σε βαθμό που να μην είναι διαχειρίσιμη ούτε από το οικογενειακό τους περιβάλλον ούτε από τις υφιστάμενες μονάδες νοσηλείας. Επ’ αυτού, αποκαλυπτικά είναι τα συμπεράσματα της «Μελέτης ακούσιων νοσηλειών στην Αθήνα», ενός ερευνητικού προγράμματος για την περίοδο 2011-2016, το οποίο υλοποιείται από την ΕΠΑΨΥ (Εταιρεία Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ψυχικής Υγείας) σε συνεργασία με το Πάντειο Πανεπιστήμιο. Οπως τονίζει ο καθηγητής Κοινωνικής Ψυχιατρικής στο Πάντειο Στ. Στυλιανίδης, τα ποσοστά των ακούσιων νοσηλειών, αυτών που διενεργούνται δηλαδή κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας, αυξάνονται ραγδαία: από 56,6% το 2012 σε 74,5% το 2014!
Το γεγονός γίνεται ακόμη πιο ανησυχητικό, αν ληφθεί υπόψη ότι το 25% των ασθενών αυτών έπρεπε να καθηλωθεί δεμένο με ιμάντες στο κρεβάτι κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του. Δύο μήνες πριν σ’ αυτές τις στήλες γράφαμε: «Το αποτέλεσμα των μετρήσεων στα αστικά λύματα είναι θλιβερά συγκλονιστικό! Η χρήση ψυχιατρικών και άλλων φαρμάκων, καθώς και η χρήση παράνομων ουσιών αυξήθηκε δραματικά στην Αθήνα στα χρόνια της κρίσης».
«Μία χώρα που γεμίζει από… “λύματα” ψυχών!» ήταν ο τίτλος εκείνου του άρθρου. Είναι βέβαιο ότι η κατάσταση αυτή θα εξαπλώνεται και θα επιδεινώνεται ραγδαία όσο τα «λύματα» των τροφίμων του «φρενοκομείου των εξουσιών», στο οποίο αναφέρθηκε ο αείμνηστος Εθνάρχης, θα εξακολουθούν να λυμαίνονται δίχως αντιστάσεις σε αυτήν την έρμη χώρα.
Γιώργος Στράτος
*Δικηγόρος – δημοσιογράφος
