Διευκρινίσεις από το περιβάλλον Παυλόπουλου για το πολίτευμαΑπό τον
Μανώλη Κοττάκη
Πρωινό τηλεφώνημα χθες από το περιβάλλον του Προέδρου της Δημοκρατίας. Διαφωτιστικό για τη στόχευση της ομιλίας του κ. Παυλόπουλου στη Λευκωσία, η οποία -εκτιμώ- σε συνάρτηση με τις εξελίξεις στην Ευρώπη θα αποτελεί σύντομα πλαίσιο αναφοράς. Προτού όμως σας αποκαλύψω τι μου ελέχθη, μια μικρή αναδρομή στη συνταγματική μας Ιστορία. Εχουμε άραγε αναρωτηθεί γιατί ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, αυτός ο μέγας θαυμαστής του στρατηγού Ντε Γκολ και του γαλλικού πολιτειακού υποδείγματος, επέλεξε την προεδρευόμενη αντί της προεδρικής δημοκρατίας το 1974; Το μυστικό είναι γνωστό αλλά σε περιορισμένο κύκλο ανθρώπων. Ο Καραμανλής προτιμούσε αρχικώς την προεδρική δημοκρατία. Αντέδρασε ο κύκλος των συνομιλητών του, όμως, και ιδία εκείνων την άποψη των οποίων μετρούσε. Ο Κωνσταντίνος Τσάτσος και άλλοι τού θύμισαν ότι η Ελλάς είναι μια χώρα με εκλογικό σώμα κατά βάση κεντροαριστερό. Αρα τυχόν μελλοντική υποψηφιότητά του για το προεδρικό αξίωμα θα κινδύνευε να βρει μπροστά της ένα ευρύτατο αντιδεξιό μέτωπο.
Ο Καραμανλής ζύγισε τα υπέρ και τα κατά, και κατέληξε στην προεδρευομένη. Η απόφασή του δικαιώθηκε. Το μένος που εκδηλώθηκε εναντίον του το 1985 στην «κλειστή» εκλογή θα μπορούσε να είχε εκδηλωθεί σε όλο του το εύρος, αν η εκλογή του το 1980 γινόταν από τον λαό. Αν και θεωρώ ότι θα κέρδιζε, είμαι βέβαιος ότι το ποσοστό εκλογής δεν θα τον ικανοποιούσε. Ωστόσο σε βάθος χρόνου αποδείχθηκε ότι έκανε λάθος. Το πολίτευμα μεταβλήθηκε μεν σε πρωθυπουργοκεντρική δημοκρατία, ενώ από το 1974 και μετά ελάχιστες κυβερνήσεις κατάφεραν να ολοκληρώσουν τετραετία. Η αστάθεια είναι νόμος. Η σταθερότητα, το αγαθό που διασφαλίζει στην οικονομία και στους πολίτες το γαλλικό προεδρικό σύστημα, είναι είδος εν ανεπαρκεία στη χώρα μας.
Τώρα έρχομαι στο τηλέφωνο από το Προεδρικό. Από το περιβάλλον του Προέδρου μού διευκρινίζεται ότι ο κ. Παυλόπουλος δεν έχει αλλάξει άποψη σε σύγκριση με τις ιδέες που περιέχει η πρόταση αναθεώρησης του 2014, η φέρουσα τη σφραγίδα του. Τάσσεται κατά της προεδρικής δημοκρατίας, που εξασθενίζει τον κοινοβουλευτισμό, όχι όμως κατά του γαλλικού υποδείγματος, που είναι ημιπροεδρικό.
Μου επισημαίνουν μάλιστα ότι στην ομιλία του στη Λευκωσία τόνισε και τα εξής: «Εξίσου αντιπροσωπευτικό της προσήλωσης -σε γενικές γραμμές βεβαίως- στις αρχές του κοινοβουλευτικού πολιτεύματος είναι και το παράδειγμα της Γαλλικής Δημοκρατίας. Ειδικότερα η Γαλλία μετά την Επανάσταση του 1789 εφάρμοσε σχεδόν πάντα τις αρχές του κοινοβουλευτικού πολιτεύματος ως προς την κρατική της οργάνωση […] Το πολίτευμα της Γαλλίας κατά το ισχύον Σύνταγμά της δεν κατέστη αμιγώς προεδρικό. Η Γαλλία εφαρμόζει ένα υβριδικό σύστημα ημιπροεδρικής δημοκρατίας, στο πλαίσιο του οποίου οι κοινοβουλευτικοί θεσμοί είναι υπαρκτοί -έστω και ουσιωδώς σχετικοποιημένοι- τόσο σε επίπεδο εξάρτησης της κυβέρνησης από την όποια εμπιστοσύνη των αντιπροσωπευτικών σωμάτων όσο και σε επίπεδο κυβερνητικού ελέγχου». Οι ίδιες πηγές με διαβεβαιώνουν ότι οι προτάσεις του Προέδρου για τη λελογισμένη ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του θεσμού παραμένουν εν ισχύ. Ούτε και εδώ άλλαξε κάτι.
Ωστόσο η βασική ανησυχία Παυλόπουλου αναφορικά τόσο με τις εσωτερικές όσο και με τις ευρωπαϊκές εξελίξεις είναι η άνοδος του λαϊκισμού με την προσφυγή στα δημοψηφίσματα. Εκεί είναι απόλυτος. Και όπως δείχνει η συνταγματική μας Ιστορία, απολύτως σωστός. Αλλα ρωτούν οι κυβερνήσεις στα δημοψηφίσματα και άλλα απαντά συνήθως ο λαός! Κατά τούτο συντασσόμαστε απολύτως.
