Ζημιές σε τρούλους, τοιχογραφίες και ψηφιδωτά ανεκτίμητης αξίας διαπίστωσαν κλιμάκια μηχανικών που πραγματοποίησαν ελέγχους
Σημαντικές ζημιές σε τρούλους, τοιχογραφίες και ψηφιδωτά ανεκτίμητης αξίας έχουν σημειωθεί σε τουλάχιστον επτά μονές μετά τον σεισμό των 5,3 Ρίχτερ του περασμένου Σαββάτου στο Αγιον Ορος. Αυτό διαπίστωσαν κλιμάκια μηχανικών από τη Θεσσαλονίκη, που πραγματοποίησαν τα τελευταία 24ωρα διεξοδικό έλεγχο σε 11 μονές που επλήγησαν περισσότερο, δίχως όμως να παρουσιάζουν πρόβλημα στατικότητας. Οπως έγινε γνωστό, οι Μονές Ξενοφώντος, Αγίου Παντελεήμονος, Σίμωνος Πέτρας και Δοχειαρίου χρειάζονται άμεση παρέμβαση ώστε να προληφθεί ο κίνδυνος κατάρρευσης δομικών στοιχείων, ενώ ανάλογες ζημιές έχουν εμφανιστεί σε ακόμα τρία μοναστήρια της Αθωνικής Πολιτείας.
Στο… μικροσκόπιο των ειδικών θα μπουν τα ανεκτίμητης αξίας ψηφιδωτά που κινδυνεύουν να καταστραφούν, με προτεραιότητα στις Μονές Ζωγράφου και Κωνσταμονίτου που είναι κοντά στο επίκεντρο του σεισμού, καθώς και στις μονές Χιλανδαρίου, Διονυσίου, Γρηγορίου, Αγίου Παύλου. «Οι μοναχοί φοβούνται μη σημειωθεί άμεσα μία νέα σεισμική δόνηση και δεν έχουν προλάβει να κάνουν κάποια πράγματα. Φοβούνται ότι μπορεί να χάσουμε ιστορικά στοιχεία των μονών» δήλωσε ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας – Κεντρικής Μακεδονίας και γενικός διευθυντής του ΚεΔΑΚ (Κέντρο Διαφυλάξεως Αγιορειτικής Κληρονομιάς) Ηλίας Περτζινίδης, τονίζοντας ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η κατάρρευση δομικών στοιχείων -όπως πάσσαλοι ή τύμπανα- και ζημιές σε τρούλους, τοιχογραφίες και ψηφιδωτά ανεκτίμητης αξίας.
Στο μεταξύ, ανακοίνωση με την αναλυτική καταγραφή των ζημιών που έχουν καταγραφεί στις Μονές Ξενοφώντος, Δοχειαρίου και Σίμωνος Πέτρας εξέδωσε το υπουργείο Πολιτισμού μετά τις αυτοψίες που έκανε κλιμάκιο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χαλκιδικής και Αγίου Ορους. Στη Μονή Ξενοφώντος έγινε αυτοψία στο παλαιό καθολικό μνημείο του τέλους του 10ου αιώνα και στις τοιχογραφίες του 16ου αιώνα. Ο σεισμός προκάλεσε έντονες ρωγμές στους τρούλους στον κυρίως ναό και στη λιτή, ενεργοποιώντας παλαιές ρωγμές.
Αποκολλήσεις
Οι ρηγματώσεις σε εσωτερικές τοιχογραφημένες επιφάνειες προκάλεσαν σε κάποια σημεία αποκολλήσεις του ζωγραφικού στρώματος και περιορισμένης κλίμακας πτώσεις επιχρισμάτων σε τοιχογραφίες. Επίσης, από την πτώση μικρού μεταλλικού πολυελαίου, στον κυρίως ναό, προκλήθηκαν μικρής κλίμακας φθορές στο μαρμαροθετημένο δάπεδο του 11ου αιώνα. Στη νοτιοδυτική πτέρυγα της μονής παρατηρήθηκαν μικρής κλίμακας ρωγμές επί των τοιχογραφιών του παρεκκλησίου της Αγίας Ευφημίας. Στο νέο καθολικό, κτίσμα του 1819, με σύγχρονες τοιχογραφίες του ιερομόναχου Λουκά Ξενοφωντινού, σημειώθηκαν ασθενείς ρωγμές. Εντονες ρηγματώσεις προκλήθηκαν στον εξωνάρθηκα του ναού που δεν έχει τοιχογραφίες.
Η Μονή Δοχειαρίου, που χρονολογείται στο β΄ μισό του 16ου αιώνα, αποτελώντας ανακατασκευή παλαιότερου κτίσματος του 12ου αιώνα, φέρει τοιχογραφίες του 1568 που αποδίδονται στον φημισμένο ζωγράφο της κρητικής σχολής Τζώρτζη. Στους θόλους και τους δύο τρούλους της λιτής είχαν προκληθεί κατά το παρελθόν ρηγματώσεις που επιδεινώθηκαν με τον πρόσφατο σεισμό. Στην τράπεζα της μονής -κτίσμα του 1547 με κάτοψη σχήματος Τ-,με τοιχογραφίες του 1676 και του 1700, ενεργοποιήθηκαν παλαιότερες ρωγμές και σημειώθηκαν αποκολλήσεις ζωγραφικού στρώματος στους τοίχους. Στο διαβατικό, τον διάδρομο που οδηγεί από το καθολικό στην τράπεζα, αλλά και στον χώρο της θαυματουργής εικόνας της Παναγίας Γοργοϋπηκόου, με τοιχογραφίες των πρώτων δεκαετιών του 18ου αιώνα, παρατηρήθηκε διάνοιξη παλαιότερων ρωγμών στο περίγραμμα των τυμπάνων των τόξων.
Στη Μονή Δοχειαρίου έχει εγκατασταθεί συνεργείο συντηρητών εφαρμόζοντας προστατευτικά μέτρα στην τράπεζα και στο διαβατικό. Η συντήρηση των τοιχογραφιών του καθολικού αναμένεται να ξεκινήσει με χρηματοδότηση της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρίας Πολιτιστικού και Κοινωφελούς Εργου ΑΙΓΕΑΣ των Αθανάσιου και Μαρίνας Μαρτίνου.
