Ένα νέο πλαίσιο φοροαπαλλαγής για τα ενοίκια αναμένεται να τεθεί σε ισχύ από τον Νοέμβριο, με στόχο την αξιοποίηση χιλιάδων κλειστών ακινήτων και την ανακούφιση της στεγαστικής κρίσης. Το μέτρο έχει ήδη τεθεί σε δημόσια διαβούλευση έως τις 22 Οκτωβρίου, προτού εισαχθεί προς ψήφιση στη Βουλή.
Ωστόσο, παρά το θετικό μήνυμα που εκπέμπεται από την κυβέρνηση, η πραγματικότητα για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές φαίνεται πιο σύνθετη, καθώς και οι δύο πλευρές έχουν περάσει δύσκολα τα τελευταία χρόνια -με φόρους, αυξήσεις ενοικίων, ανεπαρκή προστασία και ένα γενικευμένο αίσθημα αβεβαιότητας.
Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο
Οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος για τρία έτη, εφόσον εκμισθώσουν κατοικία που έχει παραμείνει κενή για τουλάχιστον 36 συνεχόμενους μήνες και έχει δηλωθεί ως τέτοια στα έντυπα Ε1 και Ε2 των ετών 2022, 2023 και 2024.
Η φοροαπαλλαγή αφορά μισθώσεις που θα συναφθούν από 8 Σεπτεμβρίου 2024 έως 31 Δεκεμβρίου 2026, με ελάχιστη διάρκεια τριών ετών. Παράλληλα, καλύπτονται και ακίνητα που ενοικιάζονταν βραχυχρόνια (Airbnb), υπό την προϋπόθεση ότι είχαν δηλωθεί στο σχετικό μητρώο για τουλάχιστον έναν χρόνο πριν τη μετατροπή τους σε μακροχρόνια μίσθωση.
Τι αλλάζει για τους ιδιοκτήτες
Το νέο καθεστώς φέρνει ορισμένες διευκολύνσεις:
- Αύξηση ορίου εμβαδού: Από 120 τ.μ. σήμερα, το όριο ανεβαίνει στα 140 τ.μ. για τρίτεκνους, 160 τ.μ. για τετράτεκνους, με προσαύξηση 20 τ.μ. για κάθε επιπλέον παιδί.
- Προστασία σε πρόωρη αποχώρηση ενοικιαστή: Αν ο ενοικιαστής φύγει πριν την τριετία (λόγω υγείας, ανωτέρας βίας ή οικειοθελώς), ο ιδιοκτήτης διατηρεί το δικαίωμα φοροαπαλλαγής για τα ενοίκια που έχει ήδη εισπράξει, αρκεί να βρει νέο ενοικιαστή μέσα σε τρεις μήνες.
- Διαδοχικές μισθώσεις μικρής διάρκειας: Το πλαίσιο επιτρέπει διαδοχικές μισθώσεις τουλάχιστον έξι μηνών, για περιπτώσεις όπως δημοσίους υπαλλήλους, στρατιωτικούς ή γιατρούς που μετακινούνται περιοδικά.
Αν, ωστόσο, το ακίνητο χρησιμοποιηθεί μέσα στην τριετία σε βραχυχρόνια πλατφόρμα, η απαλλαγή ακυρώνεται πλήρως και ο ιδιοκτήτης φορολογείται αναδρομικά.
Οι γκρίζες ζώνες του μέτρου
Παρά τις διευκολύνσεις, δεν λείπουν οι επιφυλάξεις. Για τους ιδιοκτήτες, το μέτρο μπορεί να μοιάζει ελκυστικό, όμως συνεπάγεται και δέσμευση: αν δεν βρεθεί νέος ενοικιαστής σε περίπτωση πρόωρης αποχώρησης, η απαλλαγή χάνεται. Επιπλέον, η απαλλαγή ισχύει μόνο μία φορά για κάθε ακίνητο και δεν μπορεί να επαναληφθεί μετά την πρώτη τριετία.
Από την άλλη, οι ενοικιαστές, που έχουν βιώσει διαδοχικές ανατιμήσεις και έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών, εκφράζουν ανησυχία μήπως η νέα ρύθμιση ωφελήσει κυρίως τους ιδιοκτήτες μεγάλων ή προνομιούχων ακινήτων, χωρίς να επηρεάσει ουσιαστικά τα ενοίκια στις αστικές περιοχές, όπου η ζήτηση παραμένει υψηλή και οι τιμές δυσπρόσιτες.
Στόχος: περισσότερα σπίτια στην αγορά -αλλά με προϋποθέσεις
Το μέτρο, σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών, αποσκοπεί στο να ενθαρρύνει τους ιδιοκτήτες να ανοίξουν τα ανεκμετάλλευτα ακίνητά τους, αυξάνοντας έτσι τη διαθεσιμότητα κατοικιών. Ωστόσο, παραμένει ζητούμενο αν αυτή η κίνηση θα έχει ουσιαστικό κοινωνικό αντίκτυπο ή θα λειτουργήσει απλώς ως προσωρινό φορολογικό μπόνους για λίγους.
Σε κάθε περίπτωση, η εφαρμογή του μέτρου θα αποτελέσει τεστ ισορροπίας μεταξύ κινήτρων για τους ιδιοκτήτες και προστασίας των ενοικιαστών — δύο πλευρών που τα τελευταία χρόνια έχουν δοκιμαστεί εξίσου από τις πιέσεις της αγοράς ακινήτων.
