Η ζωή και το έργο ενός καλλιτέχνη-σύμβολο, του Νίκου Ξυλούρη, παρουσιάζεται μέσα από μια παράσταση που συνδυάζει ζωντανή μουσική, αδημοσίευτες φωτογραφίες και ηχητικά ντοκουμέντα
Η Stages Network και τα Αθηναϊκά Θέατρα παρουσιάζουν για πρώτη φορά στη θεατρική σκηνή τη ζωή και το έργο ενός μεγάλου Ελληνα, ενός καλλιτέχνη-σύμβολο: του Νίκου Ξυλούρη.
- Από τη Σπυριδούλα Τριάντου
Μια υψηλών αξιώσεων παραγωγή, η οποία φιλοξενείται στο θέατρο Ηβη, με τη σκηνοθετική υπογραφή του Νικορέστη Χανιωτάκη και το κείμενο της φιλολόγου και συγγραφέως Ζαχαρένιας Πετράκη, βασισμένη σε πολυετή έρευνα και αρχειακό υλικό.
Από την Τετάρτη 3 Δεκεμβρίου 2025 ο «Αρχάγγελος της Κρήτης», όπως αποκαλούνταν ο Ψαρονίκος, ζωντανεύει για πρώτη φορά θεατρικά μέσα από μια παράσταση που συνδυάζει ζωντανή μουσική, αδημοσίευτες φωτογραφίες, πολύτιμα ηχητικά ντοκουμέντα και αφήγηση. Μια βιωματική εμπειρία που ενώνει τη μαρτυρία, την τέχνη και τη συγκίνηση. Το έργο επιχειρεί να συστήσει τη μορφή του Ξυλούρη όχι μόνο ως φωνή-σύμβολο, αλλά ως εσωτερικό σύμπαν ενός ανθρώπου που τραγουδούσε με την ψυχή ενός λαού. Στο επίκεντρο της αφήγησης βρίσκονται η πορεία του από τα Ανώγεια και την Κρήτη της Κατοχής, μέχρι τις μπουάτ της Αθήνας και το αποκορύφωμα της δημόσιας παρουσίας του, που ταυτίστηκε με τον αγώνα, την αξιοπρέπεια και την ελπίδα μιας ολόκληρης εποχής.
Οι θεατές θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν τα εμβληματικά τραγούδια του Ξυλούρη, σε νέες ενορχηστρώσεις του Ανδρέα Κατσιγιάννη, ερμηνευμένα από σημαντικές φωνές της σύγχρονης ελληνικής μουσικής (οι οποίες θα ανακοινωθούν σύντομα). Η Ουρανία Ξυλούρη, σύντροφος ζωής του Νίκου και θεματοφύλακας της μνήμης του, έχει συνεισφέρει ουσιαστικά στην τελική διαμόρφωση του κειμένου. Στη σκηνή του Θεάτρου Ηβη θα αναβιώσουν και προσωπικότητες-σταθμοί της καλλιτεχνικής και πολιτιστικής ζωής της χώρας, όπως η Τζένη Καρέζη, ο Κώστας Καζάκος, ο Ιάκωβος Καμπανέλλης, ο Σταύρος Ξαρχάκος, ο Χρήστος Λεοντής κ.ά.
Η παράσταση ξεδιπλώνει τη ζωή και την πορεία του σπουδαίου Κρητικού τραγουδιστή και λυράρη Νίκου Ξυλούρη μέσα από ένα καλλιτεχνικό αφήγημα που στηρίζεται σε εκτενή ιστορική και βιωματική έρευνα, προσωπικές μαρτυρίες και ανέκδοτο υλικό. Ακολουθούμε τα βήματα του «Αηδονιού της Κρήτης» από τα παιδικά του χρόνια στα Ανώγεια, στη σκιά της Κατοχής, έως τη θριαμβευτική του παρουσία στις αθηναϊκές μπουάτ της δεκαετίας του ’70 και την πρόωρη αναχώρησή του από τη ζωή, σε ηλικία μόλις 44 ετών.
Με οδηγό τις αφηγήσεις της συντρόφου του, Ουρανίας Ξυλούρη, και άξονα τα τραγούδια που σημάδεψαν μια ολόκληρη εποχή, η παράσταση δεν αποτυπώνει μόνο το μεγαλείο της φωνής του, αλλά αποκαλύπτει -κυρίως- το ηθικό και πνευματικό βάρος μιας προσωπικότητας που σφράγισε τον νεότερο ελληνικό πολιτισμό. Σήμερα, σε έναν κόσμο που διψά για ουσία και αλήθεια, το έργο του Νίκου Ξυλούρη στέκει σαν φάρος. Είναι μια όαση υψηλής αισθητικής, μια πηγή έμπνευσης, μια γέφυρα ανάμεσα στο χθες και το αύριο. Η κληρονομιά του αποτελεί θεμέλιο πολιτισμού και μέσο επικοινωνίας ανάμεσα σε λαούς και γενιές.
Συντελεστές:
Κείμενο: Ζαχαρένια Πετράκη.
Σκηνοθεσία: Νικορέστης Χανιωτάκης.
Η Αλκηστις Πρωτοψάλτη αφηγείται και ερμηνεύει.
Ο Αιμιλιανός Σταματάκης υποδύεται τον Νίκο Ξυλούρη.
Συμμετέχουν με αλφαβητική σειρά: Μιχάλης Αεράκης, Γιάννης Ασκάρογλου, Ξανθή Γεωργίου, Νίκος Γκέλια, Γιάννης Καλαντζόπουλος, Γιάννης Μαθές, Μέμος Μπεγνής, Λίζυ Ξανθοπούλου, Ελευθερία Πάλλα, Γιάννης Πέτρου, Αναστασία Τσιλιμπίου, Γιώργος Φλωράτος
Μετά τις ιδιαίτερες τζαζ προσεγγίσεις τους στο έργο του Μάνου Χατζιδάκι και του Μίκη Θεοδωράκη, ο Δημήτρης Καλαντζής και το κουαρτέτο του κάνουν τζαζ τον Βασίλη Τσιτσάνη.
