Ο δ/ντης Νεότητας της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών π. Συμεών Βενετσιάνος εξηγεί πώς τα παιδιά γνωρίζουν το Ευαγγέλιο και κατανοούν ότι η πίστη δεν αφορά μόνο την προσευχή αλλά και τον τρόπο που στέκονται στον συνάνθρωπο
Τα κατηχητικά σχολεία, ένας θεσμός που για δεκαετίες συντρόφεψε γενιές παιδιών, εξελίσσονται σήμερα σε κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή ώρα διδασκαλίας θρησκευτικών γνώσεων. Πρόκειται για ζωντανούς χώρους συνάντησης, επικοινωνίας και διαλόγου, μέρη όπου τα παιδιά και οι νέοι μπορούν να μιλήσουν, να παίξουν, να εκφραστούν και να αναζητήσουν απαντήσεις μέσα σε ένα κλίμα εμπιστοσύνης και αγάπης.
- Από τον Απόστολο Σπύρου
Μετά την πανδημία η συμμετοχή των παιδιών στα κατηχητικά επανήλθε σταδιακά, καθώς η ανάγκη για διά ζώσης επικοινωνία και κοινωνικοποίηση έγινε ακόμη πιο εμφανής. Παρά τις πολλές εξωσχολικές δραστηριότητες και τη γοητεία της ψηφιακής τεχνολογίας, τα παιδιά επιστρέφουν στα κατηχητικά. Διαπιστώνεται, λοιπόν, μία αύξηση στη συμμετοχή των παιδιών και των νέων ανθρώπων όχι μόνο στα κατηχητικά σχολεία, αλλά και στις γενικότερες δράσεις των ενοριών.
Οι κατηχητές, από την πλευρά τους, εκμεταλλεύονται αυτή την επιστροφή για να ενισχύσουν τις διαδραστικές και βιωματικές μεθόδους, ώστε τα παιδιά να ξαναβρούν την εμπιστοσύνη στις σχέσεις με τους συνομηλίκους και να συνδέσουν την πίστη με την καθημερινότητά τους σε μια εποχή όπου η κοινωνική ζωή αναδιαμορφώνεται.
Ο αρχιμανδρίτης Συμεών Βενετσιάνος, γενικός διευθυντής του Ιδρύματος Νεότητος και Οικογένειας της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, μιλώντας στην «Ορθόδοξη Αλήθεια» αναφέρει ότι «τα κατηχητικά σχολεία απευθύνονται σε όλα τα παιδιά, από πρώτης σχολικής ηλικίας –και σε κάποιες περιπτώσεις νηπιακής– μέχρι και φοιτητές και νέους επιστήμονες, δηλαδή εφήβους και ενήλικες. Οι συναντήσεις γίνονται τα Σαββατοκύριακα στα πνευματικά κέντρα των ενοριών ή ακόμη και μέσα στον ναό». Οπως επισημαίνει, τα κατηχητικά δεν περιορίζονται πια σε μια στεγνή μετάδοση γνώσεων, αλλά γίνονται αφορμή συντροφικότητας, πνευματικής καλλιέργειας και κοινωνικής δράσης.
Μέσα από συζητήσεις, δημιουργικά εργαστήρια, παιχνίδια και κοινές εμπειρίες, τα παιδιά μαθαίνουν να βλέπουν την πίστη όχι ως θεωρία, αλλά ως τρόπο ζωής. Ο π. Συμεών τονίζει ότι πρόκειται για τη γνωριμία των παιδιών και των νέων με το Ευαγγέλιο. «Οι κατηχητικές αυτές συναντήσεις οικοδομούν ένα αξιακό σύστημα» σημειώνει ο π. Συμεών και συμπληρώνει ότι «αυτό που χρειάζεται η κοινωνία είναι οι ανθρώπινες αξίες».
Αλλωστε, όπως εξηγεί, σκοπός της κατήχησης δεν είναι να μεταδώσει απλώς γνώσεις ή να επαναλάβει γνωστές αλήθειες, αλλά να βοηθήσει τα παιδιά και τους νέους να συνδέσουν τη διδασκαλία του Χριστού με τη σύγχρονη πραγματικότητα. Ετσι, μέσα από τον διάλογο και την ανάλυση των κοινωνικών θεμάτων, τα παιδιά κατανοούν ότι η πίστη δεν αφορά μόνο την προσευχή ή τη λατρεία, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο στέκονται απέναντι στον συνάνθρωπο, στην κοινωνία και στον κόσμο.
Στο πλαίσιο αυτό, υπογραμμίζει ότι «το Ευαγγέλιο μιλάει για όλα τα κοινωνικά ζητήματα που απασχολούν την κοινωνία, όπως είναι ο πόλεμος, η βία, η εκμετάλλευση των ανθρώπων. Η Εκκλησία έχει άποψη για όλα αυτά τα θέματα, γι’ αυτό και εξετάζονται στις κατηχητικές συναντήσεις. Οι απαντήσεις για το πώς μπορούν να ζήσουν οι άνθρωποι αρμονικά μεταξύ τους υπάρχουν μέσα στο Ευαγγέλιο».
Επιπροσθέτως, στα κατηχητικά σχολεία τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να κοινωνικοποιηθούν ουσιαστικά. Η συμμετοχή σε ομαδικές δραστηριότητες, συζητήσεις και παιχνίδια τα βοηθά να αναπτύξουν πολύτιμες κοινωνικές δεξιότητες, όπως η συνεργασία, η επικοινωνία και η αλληλεγγύη, δεξιότητες απαραίτητες για την ομαλή ένταξή τους στην κοινωνία. «Τα παιδιά μαθαίνουν να ζουν το ένα με το άλλο, να χαίρονται, να μοιράζονται, να λύνουν διαφορές και να δημιουργούν σχέσεις» τονίζει ο π. Συμεών. Μαθαίνουν να παίζουν διαπροσωπικά κι όχι μέσα από τις ψυχρές οθόνες των κινητών τηλεφώνων. Χρειάζεται να φύγουν από την εικονική πραγματικότητα και να βιώσουν τις αληθινές σχέσεις, τη σχέση με τον συνάνθρωπο, αλλά και τη σχέση με τον Θεό».
Διαδραση
Παράλληλα, ο προϊστάμενος του Ι.Ν. Αγίας Βαρβάρας, αρχιμανδρίτης Μάξιμος Μητράρας, επισημαίνει ότι «στις νεότερες ηλικίες έχουμε διαδραστικές κατηχήσεις. Τα κατηχητικά δεν είναι ένα βαρετό σαραντάλεπτο, αλλά ένα εποικοδομητικό εικοσάλεπτο. Στον υπόλοιπο χρόνο συζητάμε, αναλύουμε τα δικά τους προβλήματα και τα ζητήματα που τους απασχολούν, παίζουμε μαζί τους». Διευκρινίζει ότι ο στόχος είναι τα παιδιά να αισθανθούν πως η Εκκλησία δεν είναι ένας «άλλος κόσμος», αλλά ο φυσικός χώρος μέσα στον οποίο μπορούν να εκφραστούν, να ρωτήσουν, να προβληματιστούν και να χαρούν. «Με τα μεγαλύτερα παιδιά κάνουμε και απογευματινές ή βραδινές συναντήσεις στον ναό. Για παράδειγμα, το Σάββατο το βράδυ θα μαζευτούμε όλοι μαζί να διαβάσουμε τη Θεία Μετάληψη σε κατανυκτική ατμόσφαιρα» προσθέτει.
Δράσεις αλληλεγγύης
Εξάλλου, οι δραστηριότητες δεν περιορίζονται μόνο στον ναό. «Κατά καιρούς διοργανώνουμε μικρές εξορμήσεις, επισκέψεις σε ιδρύματα, συμμετοχή σε δράσεις αλληλεγγύης ή ακόμα και προβολές ταινιών με συζήτηση. Με αυτόν τον τρόπο τα παιδιά βλέπουν στην πράξη τι σημαίνει αγάπη και προσφορά» τονίζει.
Ο ίδιος θεωρεί ότι το κατηχητικό του 21ου αιώνα πρέπει να είναι «χώρος εμπιστοσύνης και διαλόγου». «Τα παιδιά έχουν ανάγκη να νιώσουν ότι τα ακούμε, ότι κατανοούμε τους προβληματισμούς τους και ότι μπορούμε να τους δείξουμε τον δρόμο του Χριστού μέσα από τη δική τους πραγματικότητα» καταλήγει ο π. Μάξιμος.
