Η ανομβρία «κλείδωσε» τα ελαιόδεντρα και οι λιγοστές ποσότητες είναι μεγάλης οξύτητας και ανεπαρκείς για τις ανάγκες της αγοράς
Μολονότι δεν έχουν έρθει ακόμα λάδια τρίτων χωρών στην Κρήτη, αυτό θεωρείται πλέον ως κάτι που θα γίνει σύντομα, όπως λένε στον «Ελληνα Αγρότη» εκπρόσωποι των ελαιοπαραγωγών, απλοί αγρότες, αλλά και άνθρωποι της αγοράς, αφού τελικά παράγεται ακόμα λιγότερο λάδι σε σχέση με τις αρχικές εκτιμήσεις, και μάλιστα σε οξύτητες υψηλές λόγω της ανομβρίας.
- Του Χριστόφορου Παπαδάκη
Ολοι όσοι μίλησαν στην εφημερίδα μας κάνουν λόγο για πολύ επικίνδυνα παιχνίδια στην αγορά, αν δεν ενεργοποιηθούν άμεσα οι ελεγκτικοί μηχανισμοί.
«Η Κρήτη δεν υπάρχει περίπτωση φέτος να καλύψει τις ανάγκες σε λάδι, και σίγουρα θα έχουμε εισαγωγές» τονίζει χαρακτηριστικά ο εξαγωγέας αγροτικών προϊόντων Ζαχαρίας Χιωτάκης. «Είναι ζήτημα αν το νησί μας βγάλει φέτος γύρω στους 40 με 50.000 τόνους ελαιολάδου, και αυτό που βγαίνει δεν είναι καλής ποιότητας», σύμφωνα με τον ίδιο. «Πέρυσι είχαμε φτάσει γύρω στους 80.000 τόνους. Φέτος υπάρχει μεγάλη μείωση και πρέπει να παρέμβει το κράτος. Εκτός από τους ελέγχους, θα πρέπει να ενισχύσει, λόγω ανομβρίας, με αποζημιώσεις τουλάχιστον τους 100% αγρότες. Αυτό μέχρι στιγμής δεν έχει συμβεί».
Οπως επισημαίνει ο κ. Χιωτάκης, φέτος η Κρήτη έχει μείωση που μπορεί να φτάσει και το 60%. «Δυστυχώς, η ανομβρία έφερε αυτά τα αποτελέσματα. Αλλά και σε αυτό το λίγο λάδι που βγαίνει, η ποιότητα μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να είναι καλή. Σε κάποιες περιοχές, όπως στη Μεσαρά, φαίνεται να είναι καλύτερη. Στη δική μας περιφέρεια, στα βόρεια του Ηρακλείου, δυστυχώς ακόμα δεν έχει φτιάξει το προϊόν, με αποτέλεσμα να χάσουμε φέτος αγορές λόγω ποιότητας. Οσο για την τιμή που πάει να διαμορφωθεί, είναι γύρω στα 4,5 με 5 ευρώ, ανάλογα με την περιοχή, σε ό,τι αφορά τον νομό Ηρακλείου. Στην υπόλοιπη Κρήτη δεν ξέρουμε τι γίνεται, αλλά στον νομό Ηρακλείου οι παραγωγοί περιμένουν. Ενας παραγωγός περιμένει μήπως πιάσει καλύτερη τιμή για να καλύψει κάποια έξοδά του. Κάποιοι ίσα που θα βγάλουν το λάδι της χρονιάς και κάποιοι καθόλου. Δηλαδή, είναι παραγωγοί που φέτος θα αγοράσουν λάδι για το σπίτι τους. Στα Σταυράκια που είμαστε εμείς, υπάρχει παραγωγός που έβγαζε 3 και 4 τόνους, και φέτος έβγαλε μόλις 200 κιλά!»
Στο μεταξύ, «τα δέντρα είναι σε κακό χάλι. Δηλαδή, αυτά που δεν ποτίζονταν δεν θα ανακάμψουν εύκολα. Εδώ ελπίζουμε να κάνει φέτος λίγο χειμώνα, για να πάμε για την επόμενη χρονιά. Και το λίγο λάδι που θα βγει δεν φαίνεται να είναι καλό. Ελάχιστα θα βρούμε λάδι πέντε γραμμές. Τα περισσότερα είναι 7, 8, 9 γραμμές, και πάει λέγοντας». Στην ερώτηση πού οφείλονται οι μεγάλες οξύτητες, ο Ζαχαρίας Χιωτάκης απαντά: «Θεωρώ ότι το πιο μεγάλο πρόβλημα είναι από την ξηρασία, παρόλο που έχει λίγο δάκο».
«Πέσαμε έξω ακόμα και στις κακές εκτιμήσεις»
Οι νέες εκτιμήσεις του αντιπροέδρου του ΣΑΣΟΕΕ Μιχάλη Καμπιτάκη είναι ακόμα χειρότερες, όσο προχωρά η ελαιοκομική περίοδος στην Κρήτη. «Ακόμα και οι χειρότερες προβλέψεις έπεσαν έξω. Δηλαδή, μιλούσαμε για μείωση της παραγωγής στην Κρήτη από πέρυσι -που ήταν προβληματική χρονιά-, της τάξης του 40% με 45%. Και το καλοκαίρι του 2025 μιλούσαμε για την περίοδο 2025-2026 για μείωση της τάξης του 50%. Αυτή τη στιγμή, την 50% μείωση θα την ξεπεράσουμε».
«Οι παραγωγοί τρέχουν να μαζέψουν ψίχουλα»
«Οι παραγωγοί τρέχουν να μαζέψουν τις ποσότητες που χρειάζονται για την κατανάλωση στα σπίτια τους. Το λάδι που θα βγει είναι λιγοστό. Και η τιμή των 5 ευρώ, που φαίνεται να διαμορφώνεται κατά μέσο όρο στην Κρήτη, είναι εξευτελιστική. Αλλά και να μην ήταν, πάλι είναι δώρο άδωρο για τους παραγωγούς. Εφόσον ένας παραγωγός των 5 και των 10 τόνων ελαιολάδου αυτή τη στιγμή βγάζει 500 κιλά, ακόμα και 10 ευρώ να του το πληρώσεις πάλι μέσα θα έχει μπει. Γιατί θα βγάλει στην καλύτερη περίπτωση μόνο τα έξοδα καλλιέργειας».
«Θα μπουν λάδια με απαγορευμένα φυτοφάρμακα»
Οι αγρότες και οι εκπρόσωποί τους, αλλά και άνθρωποι της αγοράς που είναι γνώστες της κατάστασης κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για το ορατό ενδεχόμενο να μπουν στην Κρήτη λάδια τρίτων χωρών, που για να παραχθούν έχουν δεχτεί χημικά απαγορευμένα από την Ε.Ε. και θα «βαφτιστούν» ευρωπαϊκής προέλευσης!
«Θεωρώ πως η αγορά της Κρήτης αλλά και πανελλαδικά δεν θα καλυφθεί με το δικό μας ελαιόλαδο. Από κει και μετά, να έχουμε τον νου μας, ώστε, εφόσον έρθει από κάπου αλλού ελαιόλαδο, τουλάχιστον να αναγράφεται ότι είναι από κάπου αλλού» λέει ο συνεταιριστής Μιχάλης Καμπιτάκης. «Να είναι πιστοποιημένο και τουλάχιστον να έρθει από ευρωπαϊκές χώρες, στο αυστηρό πλαίσιο που βάζει η Ε.Ε., και να μην έχει παραχθεί με φυτοφάρμακα που έχουν απαγορευτεί εδώ και 20 με 30 χρόνια. Να έχει δηλαδή καλλιεργηθεί σωστά, ώστε ο Ελληνας να καταναλώσει σωστό λάδι και όχι λάδι που θα βλάψει την υγεία του».
Μανόλης Φανουράκης: «Στο χωριό μας, η κατάσταση δεν έχει προηγούμενο…»
Ο ελαιοπαραγωγός Μανόλης Φανουράκης από το Αβδού Πεδιάδος του νομού Ηρακλείου μεταφέρει μια τραγική κατάσταση. «Ο κόσμος δεν μπορεί να βγάλει φέτος ούτε το λάδι για να φάει! Η κατάσταση είναι δραματική, γιατί τόσο από τις επιδοτήσεις όσο και από τα εισοδήματα βλέπουμε μια εικόνα πολύ δύσκολη. Ακόμα και οι τιμές, παρότι δεν έχει λάδι, είναι εξευτελιστικές. Βέβαια, το παιχνίδι το ρυθμίζουν στην Ιταλία και την Ισπανία. Αυτοί κανονίζουν τα πάντα».
Ρέθυμνο: Ελάχιστη παραγωγή
Για ελάχιστη παραγωγή κάνει λόγο και ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Δήμου Ρεθύμνου Γιώργος Κατσανέβας. Οπως λέει, φέτος στον νομό Ρεθύμνου, σε σχέση με πέρυσι, η παραγωγή είναι κάτω 30% με 40%. «Δεν βγαίνει πολύ λάδι. Καταρχάς, είναι κακή η ποιότητα. Το καλύτερο είναι 4 με 5 γραμμές, και έχουμε μέχρι και 8 γραμμές λάδι. Και σε όλη την Κρήτη η μείωση θα φανεί πάνω από 50% σε σχέση με πέρυσι. Στη Σητεία, όπου δεν έχει βρέξει καθόλου, στο τέλος θα δείτε τι θα βγάλουν. Εδώ, στο παραλιακό μέτωπο του νομού Ρεθύμνου, έχει βρέξει λίγο το τελευταίο διάστημα, έχει κάνει λίγο νερό στα Χανιά και η κατάσταση κάπως βελτιώθηκε. Οχι όμως και πάλι ότι είναι καλή… Εβρεξε όλες κι όλες δύο φορές, μία τον Οκτώβριο και μία τον Νοέμβριο. Αλλά σε καμία περίπτωση δεν μιλάμε για νερό που θα βοηθήσει την ελιά. Ετσι κι αλλιώς, για φέτος το παιχνίδι έχει χαθεί. Αλλα χρόνια τέτοια εποχή, εμείς στον Δήμο Ρεθύμνης είχαμε 40 πόντους νερό. Καμία σχέση με τη φετινή κατάσταση».
Γιώργος Κατσανέβας: «Πού είναι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί;»
Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Δήμου Ρεθύμνου Γιώργος Κατσανέβας τονίζει την ανάγκη ενεργοποίησης των ελεγκτικών μηχανισμών, γιατί ο ίδιος δηλώνει βέβαιος για μεγάλες εισαγωγές λαδιών στο νησί. «Θα φέρουν αναγκαστικά λάδια από το εξωτερικό, γιατί πάνω από 200.000 τόνους δεν θα βγάλει ολόκληρη η χώρα. Εγώ μιλάω και με άλλες περιοχές. Δεν έχει παραγωγή. Το θέμα είναι πού βρίσκονται οι ελεγκτικοί μηχανισμοί. Γίνονται έλεγχοι; Πού είναι οι έλεγχοι στην Κρήτη;» διερωτάται. Ο ίδιος θεωρεί ότι η Κρήτη θα κάνει δύο χρόνια ακόμα για να ξαναβγάλει μεγάλες ποσότητες ελαιολάδου.
Πηγή: Εφημερίδα Έλληνας Αγρότης
