Οι Βούλγαροι βγήκαν στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι για το ευρώ και τη διαφθορά στη χώρα και έστειλαν σπίτι του τον Ζελιάσκοφ – Οι Βούλγαροι βγήκαν στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι για το ευρώ και τη διαφθορά στη χώρα και έστειλαν σπίτι του τον Ζελιάσκοφ
Η Βουλγαρία πρόκειται να μπει στο ευρώ σε τρεις εβδομάδες, την 1η Ιανουαρίου. Αλλά τουλάχιστον οι μισοί πολίτες δεν το θέλουν. Είναι τόση η αναταραχή στη χώρα που τον προηγούμενο μήνα Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, μαζί τους και η Κριστίν Λαγκάρντ, πήγαν στη Σόφια για να καθησυχάσουν τις «φοβίες» των Βουλγάρων.
- Από το
Βασίλη Γαλούπη
«Το ευρώ είναι κάτι περισσότερο από ένα απλό νόμισμα: είναι η γεωπολιτική σας ασφάλεια σε έναν επικίνδυνο κόσμο» έδωσαν το μήνυμα. Έτσι, θεωρούσαν, θα διέλυαν την άρνηση του κόσμου στο ευρώ.
Αλλά αντί να τους καθησυχάσουν, μάλλον έριξαν λάδι στη φωτιά. Λίγες μέρες αργότερα ξέσπασαν μαζικές διαδηλώσεις στη χώρα για τη διαφθορά, την ακρίβεια και το σχέδιο προϋπολογισμού που κατέθεσε η κυβέρνηση για το 2026, το πρώτο που συντάχθηκε σε ευρώ. Η κυβέρνηση «τα χρειάστηκε» και, για να αποφύγει την παραίτηση, στις 3 Δεκεμβρίου πήρε άρον άρον πίσω τον προϋπολογισμό. Όμως ο κόσμος δεν έφευγε από τους δρόμους.
Χθες ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Ρόζεν Ζελιάζκοφ απηύθυνε τηλεοπτικό διάγγελμα και δήλωσε ότι παραιτείται. Παράλληλα, μέσα στη Βουλή είχε προγραμματιστεί ψηφοφορία για πρόταση δυσπιστίας κατά της κυβέρνησης, αλλά ο Ζελιάζκοφ τούς «πρόλαβε» για λίγα λεπτά και παραιτήθηκε πριν τον… παραιτήσουν.
Έξω από τη Βουλή οι διαδηλωτές προέβαλλαν με λέιζερ πάνω στο κτίριο τις φράσεις «Έξω η μαφία», «Παραίτηση» και «Για δίκαιες εκλογές». Ο κόσμος βρίσκεται εδώ και εβδομάδες στους δρόμους σε όλη τη χώρα και κατηγορεί την κυβέρνηση, η οποία βρίσκεται στην εξουσία από τον Ιανουάριο – λιγότερο κι από χρόνο – για εκτεταμένη διαφθορά.
Ο Ζελιάζκοφ στο διάγγελμά του μίλησε σε δραματικό τόνο. «Ακούμε τη φωνή των πολιτών που διαμαρτύρονται κατά της κυβέρνησης. Νέοι και ηλικιωμένοι φωνάζουν κι απαιτούν την παραίτησή μας. Αυτή η πολιτική ενέργεια πρέπει να υποστηριχθεί και να ενθαρρυνθεί» είπε και τα βρόντηξε. Στη δήλωση παραίτησής του πρόσθεσε ότι η Βουλγαρία αντιμετωπίζει μια σημαντική πρόκληση και οι πολίτες της θα πρέπει να υποβάλουν «αυθεντικές προτάσεις» για το πώς θα πρέπει να είναι η επόμενη κυβέρνηση.
Οι διαδηλώσεις στη γειτονική χώρα γίνονται για δύο βασικούς λόγους, που τώρα ενώνονται σε μία καθολική απόρριψη της πορείας που ακολουθεί η χώρα τους. Ο πρώτος είναι η διαφθορά και η αποτυχία διαδοχικών κυβερνήσεων να την ξεριζώσουν. Η Βουλγαρία έχει διεξαγάγει επτά εθνικές εκλογές τα τελευταία τέσσερα χρόνια, η τελευταία τον Οκτώβριο του 2024, χωρίς βελτίωση.
Η αφορμή για να βγουν στους δρόμους ήταν το σχέδιο προϋπολογισμού που περιείχε σημαντικές αυξήσεις φόρων και εισφορών. Όμως, όταν η κυβέρνηση αναγκάστηκε να το πάρει πίσω, οι διαδηλώσεις δεν κόπασαν. Οι εντάσεις επέμεναν αμείωτες. Στη φτωχότερη – μαζί με την Ελλάδα – χώρα της Ε.Ε. ο κόσμος συνέχιζε να διαμαρτύρεται για τη γενικευμένη διαφθορά και το ανύπαρκτο κράτος δικαίου.
Η Ελλάδα βρίσκεται πια σε διπλανές θέσεις με τη Βουλγαρία. Η ισοπέδωση του βιοτικού επιπέδου, των μισθών και της οικονομικής δύναμης μάς έφερε βίαια στον πάτο πλάι στη Βουλγαρία. Το αξιοθρήνητο οικονομικό μοντέλο της Ελλάδας – δηλαδή τουρισμός και εστίαση βασισμένοι στους χαμηλούς μισθούς – μας έριξε από φέτος κάτω και από τη Βουλγαρία. Η Ελλάδα βρέθηκε στην τελευταία θέση στην Ευρώπη ως προς την αγοραστική δύναμη των πολιτών.
Η άλλη μεγάλη μας σύγκλιση με τη Βουλγαρία είναι ότι η φτώχεια για την πλειοψηφία πάει χέρι χέρι με τη σκανδαλώδη διαφθορά της εξουσίας. Η δική μας διεφθαρμένη κυβέρνηση, βέβαια, αποδεικνύεται απείρως πιο χοντρόπετση από αυτή της Βουλγαρίας. Κατέστρεψε κάθε θεμέλιο στο οποίο στηρίζεται η δημοκρατία στη χώρα: θεσμούς, Δικαιοσύνη, οικονομική διαφάνεια. Αλλά η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν έχει την τσίπα να παραιτηθεί.
Ο δεύτερος λόγος για τη μεγάλη αγανάκτηση στη Βουλγαρία είναι το ευρώ. Σε 20 μέρες θα μπουν στο κοινό νόμισμα, αλλά οι μισοί Βούλγαροι αντιτίθενται στην υιοθέτηση του κοινού νομίσματος. Φοβούνται ότι θα παραβιάσει την εθνική τους κυριαρχία και ότι οι έμποροι θα εκμεταλλευτούν τη μετάβαση από το εθνικό νόμισμα στο ευρώ ώστε να αυξήσουν τις τιμές. Η Λαγκάρντ, που πήγε στη Σόφια για να τους καθησυχάσει, παραδέχτηκε κυνικά ότι όλα αυτά… θα συμβούν. «Είναι απολύτως εύλογη η ανησυχία τους. Οι αλλαγές νομίσματος μπορούν να προκαλέσουν μια προσωρινή άνοδο στον πληθωρισμό, όταν οι επιχειρήσεις στρογγυλοποιούν προς τα πάνω τις τιμές κατά τη μετατροπή» τούς είπε.
Η δομική διαφθορά στη Βουλγαρία και η υιοθέτηση του ευρώ από ένα φτωχό κράτος με πολίτες ανήμπορους να αντιδράσουν στις αυξήσεις που έρχονται ενώθηκαν σε μια τέλεια καταιγίδα. Ο κόσμος φοβάται – και δικαίως – για τους μισθούς του, για τις τιμές που θα εκτοξευθούν, για την περαιτέρω αφαίμαξή του από τη διεφθαρμένη ελίτ της χώρας που δρα σε διαρκές καθεστώς ατιμωρησίας.
Οι συνοδοιπόροι μας σε φτώχεια και διαφθορά Βούλγαροι έχουν δυστυχώς δίκιο για όλα όσα βλέπουν να τους έρχονται, το παραδέχτηκε και η Λαγκάρντ. Η Ελλάδα, για παράδειγμα, κατέληξε «τροφή» για όλους τους άλλους. Η διαφθορά της δικής μας ελίτ ήταν ο παράγοντας που διευκόλυνε σημαντικά το φαγοπότι. Ο Βούλγαρος πρωθυπουργός, παραιτούμενος, πέταξε το μπαλάκι της ευθύνης στον κόσμο, όπως κάνει πάντα και ο Μητσοτάκης: «Να υποβάλλετε αυθεντικές προτάσεις». Μόνο που πια στη Βουλγαρία κανείς δεν εμπιστεύεται κανέναν…
Ρόζεν Ζελιάσκοφ – Πρωθυπουργός Βουλγαρίας
Γεννήθηκε το 1968 στη Σόφια. Το 1994 άρχισε την καριέρα του ως νομικός σύμβουλος στην περιφέρεια Σρέντετς του δήμου Σόφιας, όπου διετέλεσε ανώτερος νομικός σύμβουλος, γραμματέας και αναπληρωτής δήμαρχος.
Από το 1995 είναι ενεργός δικηγόρος για πολιτικές και εμπορικές υποθέσεις. Την περίοδο 2014-2016 διετέλεσε υπουργός Δημόσιας Διοίκησης και από τις 30 Σεπτεμβρίου 2016 διορίστηκε πρόεδρος της Κρατικής Υπηρεσίας Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. Στις 20 Σεπτεμβρίου 2018 ανέλαβε υπουργός Μεταφορών, Πληροφορικής και Επικοινωνιών. Είναι πρωθυπουργός της χώρας από τις 16 Ιανουαρίου 2025 και χθες υπέβαλε την παραίτησή του.
