Υπό το βάρος των πολυήμερων αγροτικών κινητοποιήσεων και της αυξανόμενης κοινωνικής πίεσης, η κυβέρνηση αναγκάστηκε χθες να τοποθετηθεί πιο συνολικά απέναντι στα αιτήματα των αγροτών, τα οποία παραμένουν αναπάντητα εδώ και εβδομάδες. Η παρουσίαση, δια του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας, ενός ευρύτερου «πακέτου» παρεμβάσεων συνιστά ένα πρώτο –αλλά όχι επαρκές– βήμα, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης της έντασης που σιγοβράζει στα μπλόκα σε όλη τη χώρα.
Το αποκαλούμενο «πακέτο Τσιάρα» ήρθε μετά από δύο εβδομάδες συνεχούς παρουσίας των αγροτών στους δρόμους και χαρακτηρίζεται ως πιο εμπροσθοβαρές σε σχέση με προηγούμενες κυβερνητικές απαντήσεις, γεγονός που αποδίδεται ευθέως στην πίεση που ασκήθηκε από το οργανωμένο αγροτικό κίνημα. Για πρώτη φορά τίθεται στο τραπέζι η προοπτική επιδότησης του αγροτικού πετρελαίου απευθείας στη μάνικα, όπως ισχύει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ γίνεται λόγος για παράταση ή ακόμη και περαιτέρω μείωση της ήδη χαμηλότερης τιμής του αγροτικού ρεύματος. Παράλληλα, ανακοινώθηκε ότι οι αποζημιώσεις μέσω του ΕΛΓΑ για φυσικές καταστροφές θα ανέρχονται πλέον στο 100%, αίτημα που οι αγρότες θέτουν επιτακτικά εδώ και χρόνια.
Ωστόσο, για τα μπλόκα, το ζήτημα δεν είναι μόνο οι εξαγγελίες, αλλά το κατά πόσο αυτές θα συγκεκριμενοποιηθούν και θα εφαρμοστούν στην πράξη.
Αιφνιδιασμός στα μπλόκα – Προσεκτικά βήματα και επιφυλάξεις
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, οι ανακοινώσεις του υπουργού αιφνιδίασαν αρκετούς αγροτοσυνδικαλιστές, χωρίς ωστόσο να διαλύσουν τις επιφυλάξεις. Η πρώτη αντίδραση από τα μπλόκα ήταν ότι πρόκειται για γενικής φύσεως εξαγγελίες, οι οποίες χρειάζονται σαφές χρονοδιάγραμμα, κοστολόγηση και δεσμεύσεις.
Μετά τη δημόσια τοποθέτηση του κ. Τσιάρα, ξεκίνησε έντονη παρασκηνιακή κινητικότητα, με συνεχείς τηλεφωνικές επαφές, προκειμένου να διαπιστωθεί αν υπάρχει πραγματική δυνατότητα ουσιαστικής αποκλιμάκωσης. Στο τραπέζι τέθηκε ακόμη και το ενδεχόμενο άμεσης συνάντησης του πρωθυπουργού Κυριάκος Μητσοτάκης με εκπροσώπους των μπλόκων, ακόμη και πριν από τη συζήτηση για τον Προϋπολογισμό. Το ενδεχόμενο αυτό απορρίφθηκε από τους αγρότες, καθώς –όπως επισημαίνουν– δεν υπάρχει ενιαία εκπροσώπηση και δεν μπορούν να γίνουν κινήσεις χωρίς συλλογικές αποφάσεις.
Παρά τις διαφοροποιήσεις, είναι σαφές ότι ένα μεγάλο μέρος του αγροτικού κόσμου επιθυμεί τον διάλογο, χωρίς αυτό να σημαίνει υποχώρηση. Αγρότες από διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι μια συνάντηση με τον πρωθυπουργό θα μπορούσε να γίνει προς το τέλος της εβδομάδας, μετά την επιστροφή του από τις Βρυξέλλες, εφόσον υπάρχουν συγκεκριμένες και αξιόπιστες προτάσεις.
Το κόστος της αδράνειας και το μήνυμα των δημοσκοπήσεων
Στο κυβερνητικό στρατόπεδο είναι πλέον εμφανές ότι το αγροτικό ζήτημα έχει πολιτικό αποτύπωμα. Οι πρόσφατες δημοσκοπήσεις (Alco για τον Alpha και GPO για τα Παραπολιτικά 90,1) κατέγραψαν τη φθορά, υπενθυμίζοντας ότι στις εκλογές του 2023 η Νέα Δημοκρατία είχε ισχυρά ερείσματα στον αγροτικό πληθυσμό, με ποσοστά που άγγιζαν το 50%.
Για τους αγρότες, ωστόσο, το διακύβευμα δεν είναι οι δημοσκοπήσεις, αλλά η επιβίωση. Το κόστος παραγωγής, η ενέργεια, το πετρέλαιο και οι καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις συνιστούν αντικειμενικά προβλήματα που απειλούν τη βιωσιμότητα χιλιάδων εκμεταλλεύσεων. Γι’ αυτό και οι πυκνές κυβερνητικές συσκέψεις των τελευταίων ημερών εκλαμβάνονται περισσότερο ως αποτέλεσμα πίεσης, παρά ως αυθόρμητη πολιτική πρωτοβουλία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η σημερινή ομιλία του πρωθυπουργού στη Βουλή, μετά τις 19:00, στο πλαίσιο της συζήτησης για τον Προϋπολογισμό.
Σύμφωνα με συνεργάτες του, δεν αναμένεται να μπει σε λεπτομέρειες για τα αγροτικά αιτήματα, αφήνοντας το πεδίο των διαπραγματεύσεων στο αρμόδιο υπουργείο, παρά τις εισηγήσεις να υπάρξουν πιο συγκεκριμένες δεσμεύσεις για το ρεύμα και το πετρέλαιο. Αναμένεται, ωστόσο, να υπερασπιστεί την υπαγωγή του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, παρουσιάζοντάς την ως κρίσιμο βήμα για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος επιδοτήσεων.
Τα όρια της αντοχής και το στοίχημα των Χριστουγέννων
Από την πλευρά τους, οι αγρότες γνωρίζουν ότι η παραμονή στα μπλόκα δεν μπορεί να είναι επ’ αόριστον. Θέλουν να επιστρέψουν στα χωριά και στις οικογένειές τους ενόψει των Χριστουγέννων, ενώ ταυτόχρονα αντιλαμβάνονται ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση μπορεί να φθείρει τη σχέση τους με την κοινωνία, η οποία μέχρι στιγμής στηρίζει τις κινητοποιήσεις.
Γι’ αυτό και το τραπέζι του διαλόγου αντιμετωπίζεται ως πιθανή διέξοδος, όχι όμως άνευ όρων. Οι αγρότες ζητούν σαφείς δεσμεύσεις, εγγυήσεις εφαρμογής και ξεκάθαρες απαντήσεις στα κρίσιμα ζητήματα, τόσο σε θεσμικό όσο και σε παρασκηνιακό επίπεδο.
