Εμείς καταβάλλαμε πάντα στο ακέραιο το χρέος μας και καταστήσαμε τον ηρωισμό συνώνυμο της συνέπειας
Οτι ζουπιέται ο Ελληνισμός, ζουπιέται! Είτε ως έννοια πολιτισμική, με ό,τι αυτή εμπεριέχει, είτε ως κράτος και ανεξαρτήτως των ευθυνών του, το ζούπισμα αποτελεί αναπόσπαστο παρακολούθημα της ιστορικής του πορείας, ειδικώς της νεότερης. Συχνά οι φίλοι και οι σύμμαχοι, όσο αυτό σημαίνει ακόμη κάτι στο πεδίο των διεθνών σχέσεων, έχουν αποδειχθεί απέναντί μας: ανακόλουθοι ως προς τις υποσχέσεις που κατά καιρούς έδωσαν, ασυνεπείς ως προς τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν, αλλά και υπερβολικά έως τιμωρητικά αυστηροί όταν οι συνθήκες το επέτρεψαν.
Στον αντίποδα, εμείς καταβάλλαμε πάντα στο ακέραιο το χρέος μας και καταστήσαμε τον ηρωισμό συνώνυμο της συνέπειας. Για τους εχθρούς σημειώνουμε ότι εξάντλησαν μαζί μας την αγριότητά τους. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό, με κλιμακούμενη ένταση, όσο ο κόσμος βαδίζει σε μεγάλες ανακατατάξεις;
Τα κράτη που προκύπτουν φέρουν το ειδικό βάρος της ιστορικής τους διαδρομής, των πεπραγμένων τους, της παρακαταθήκης που έχουν αφήσει στην ανθρωπότητα. Δεδομένες και αυτονόητες η ακμή και η παρακμή, οι ραγδαίες αλλαγές. Αλλά όπως σημειώνει η μικρασιατική παροιμία, «τα δαχτυλίδια κι αν πέσανε, τα δάχτυλα απομείνανε». Τα μεγάλα έθνη της ανθρωπότητας γνωρίζουν το αξίωμα αυτό και φροντίζουν να συντηρήσουν ό,τι υπενθυμίζει τα χρόνια της δύναμής τους και να αναπαράξουν τους μύθους τους με σύγχρονα υλικά.
Η ισορροπία ανάμεσα στο βάρος του ιστορικού του παρελθόντος και τις διεκδικήσεις που μπορεί να γεννήσει η συναίσθηση της δύναμής του στο παρόν είναι που γεννά την ανάγκη να περιορίζεται ο Νεότερος Ελληνισμός σε στενά όρια. Πέντε λόγοι καθιστούν επιβεβλημένο και δύσκολο για τις Μεγάλες Δυνάμεις κάθε εποχής αυτό το εγχείρημα. Η Αρχαία Ελλάς, ο Μέγας Αλέξανδρος και η Ελληνιστική Περίοδος, η Ανατολική Ρωμαϊκή και στη συνέχεια Βυζαντινή Αυτοκρατορία (ελληνόφωνη και ελληνική), η Επανάσταση του 1821, οι επιδόσεις του Περιφερειακού Ελληνισμού και της Ομογένειας.
Λίγες λέξεις για τον κάθε λόγο φτάνουν να εξηγήσουν τα γιατί. Για την πρώτη: φιλοσοφία, επιστήμη, δημοκρατία, θέατρο που οδηγούν στη δικαιοσύνη, στην καλοσύνη, στην αλληλεγγύη, στην αισθητική. Για τον δεύτερο και τους επιγόνους του: είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία που άνθρωποι από διαφορετικά έθνη, θρησκείες, γλώσσες συνυπήρξαν ειρηνικά επί αιώνες σε γνήσια ομογενοποιημένο περιβάλλον, δημιουργώντας παγκόσμιο πολιτισμό. Για την τρίτη: με τη βοήθεια του χριστιανισμού και την αξεπέραστη υπερχιλιετή διαδρομή της μετέφερε στη Δύση και τα νέα ευρωπαϊκά φύλα τα μεγάλα κεκτημένα των δύο προηγουμένων κρατώντας την όρθια απέναντι σε επιδρομείς με αποδεδειγμένα πια άλλες διαθέσεις για τις ανθρώπινες κοινωνίες. Για την τέταρτη: διότι πρώτη, αν και μικρή και μόνη, έδειξε στους ευρωπαϊκούς λαούς ότι οι κατακτήσεις της Γαλλικής Επανάστασης μπορούν να πάρουν κρατική υπόσταση και να απελευθερώσουν. Για την πέμπτη: γιατί με τα επιτεύγματά της υπενθυμίζει καθημερινά την ουσία και τη δύναμη του Ελληνισμού στην οικουμένη. Δεν τα λες και λίγα!
