Σε τροχιά ανάρτησης μπαίνουν τα εκκαθαριστικά του ΕΝΦΙΑ για το τρέχον φορολογικό έτος, με την ΑΑΔΕ να προγραμματίζει την έκδοσή τους μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του επόμενου μήνα. Ο φόρος ακίνητης περιουσίας αφορά σχεδόν 7 εκατομμύρια ιδιοκτήτες, οι οποίοι θα κληθούν να εξοφλήσουν την πρώτη δόση έως το τέλος Μαρτίου, εγκαινιάζοντας τον ετήσιο κύκλο πληρωμών.
Το φετινό εκκαθαριστικό δεν φέρνει οριζόντιες αλλαγές στους συντελεστές, ωστόσο η τελική επιβάρυνση ή ελάφρυνση για κάθε φορολογούμενο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα εισοδήματα, τη σύνθεση του νοικοκυριού, την αξία και την επιφάνεια της ακίνητης περιουσίας, αλλά και από κινήσεις που έγιναν μέσα στο προηγούμενο έτος, όπως αγορές, μεταβιβάσεις ή τακτοποιήσεις αυθαιρέτων.
Ποιοι απαλλάσσονται πλήρως από τον φόρο
Πλήρη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ προβλέπει η νομοθεσία για συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες, υπό αυστηρές όμως προϋποθέσεις. Δικαιούχοι είναι οικογένειες με τρία ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα, καθώς και άτομα με ποσοστό αναπηρίας άνω του 80%.
Για να ισχύσει η απαλλαγή, το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 12.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 1.000 ευρώ για κάθε μέλος του νοικοκυριού. Παράλληλα, η συνολική επιφάνεια των ακινήτων που κατέχει η οικογένεια δεν μπορεί να ξεπερνά τα 150 τετραγωνικά μέτρα. Η απαλλαγή δεν εφαρμόζεται αυτόματα σε όλες τις περιπτώσεις, καθώς απαιτείται η υποβολή της σχετικής αίτησης από τον φορολογούμενο, όπου αυτή προβλέπεται.
Μείωση 50% για χαμηλά εισοδήματα
Σημαντική ελάφρυνση, αν και όχι πλήρη απαλλαγή, προβλέπεται και για ιδιοκτήτες με χαμηλά εισοδήματα και περιορισμένη ακίνητη περιουσία. Η μείωση κατά 50% στον ΕΝΦΙΑ αφορά φορολογούμενους που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, τα οποία εξετάζονται σωρευτικά.
Στην πράξη, η συγκεκριμένη έκπτωση αφορά κυρίως μικροϊδιοκτήτες, οι οποίοι διαθέτουν ακίνητα χαμηλής αντικειμενικής αξίας και δεν έχουν σημαντικά πρόσθετα εισοδήματα. Και σε αυτή την περίπτωση, τυχόν λάθη ή παραλείψεις στα δηλωθέντα στοιχεία μπορούν να στερήσουν τη μείωση, γεγονός που καθιστά κρίσιμο τον έλεγχο του εκκαθαριστικού μόλις αυτό αναρτηθεί.
Έκπτωση για ασφαλισμένες κατοικίες
Στον φετινό ΕΝΦΙΑ ενσωματώνεται για ακόμη μία χρονιά το κίνητρο της ασφάλισης κατοικιών έναντι φυσικών καταστροφών. Όσοι ιδιοκτήτες έχουν ασφαλίσει την κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία τους, με αντικειμενική αξία έως 500.000 ευρώ, δικαιούνται έκπτωση 20% στον φόρο που αναλογεί στο συγκεκριμένο ακίνητο.
Η μείωση εφαρμόζεται αποκλειστικά στο ασφαλισμένο ακίνητο και όχι στο σύνολο της περιουσίας του φορολογούμενου. Αν η ασφάλιση δεν καλύπτει ολόκληρο το έτος, η έκπτωση προσαρμόζεται αναλογικά, ανάλογα με τη διάρκεια της ασφαλιστικής κάλυψης. Πρόκειται για ένα μέτρο που επιδιώκει αφενός να μειώσει το φορολογικό βάρος και αφετέρου να ενισχύσει την κουλτούρα πρόληψης απέναντι σε φυσικούς κινδύνους.
Ποιοι θα πληρώσουν περισσότερο
Αυξημένο ΕΝΦΙΑ αναμένεται να δουν όσοι προχώρησαν μέσα στο προηγούμενο έτος σε απόκτηση ακινήτων ή εμπράγματων δικαιωμάτων, όπως ψιλή κυριότητα ή επικαρπία. Αντίστοιχα, επιβαρύνσεις προκύπτουν και για φορολογούμενους που τακτοποίησαν αυθαίρετους χώρους, καθώς η αύξηση της δηλωμένης επιφάνειας οδηγεί σε υψηλότερο φόρο.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η αύξηση δεν γίνεται άμεσα αντιληπτή, καθώς αποτυπώνεται συγκριτικά μόνο σε σχέση με το προηγούμενο εκκαθαριστικό. Για τον λόγο αυτό, οι φορολογούμενοι καλούνται να εξετάσουν αναλυτικά τα στοιχεία του νέου σημειώματος, ελέγχοντας επιφάνειες, ποσοστά συνιδιοκτησίας και χρήση ακινήτων.
Τι πρέπει να προσέξουν οι ιδιοκτήτες
Με την ανάρτηση των εκκαθαριστικών, οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα έχουν περιορισμένο χρονικό περιθώριο για να εντοπίσουν τυχόν λάθη και να προχωρήσουν σε διορθώσεις μέσω τροποποιητικών δηλώσεων. Η πρώτη δόση του φόρου πρέπει να καταβληθεί έως το τέλος Μαρτίου, με τις επόμενες να ακολουθούν σε μηνιαία βάση, σύμφωνα με το ισχύον χρονοδιάγραμμα.
Ο φετινός ΕΝΦΙΑ, αν και δεν αλλάζει δομικά, αποτυπώνει για ακόμη μία φορά το πώς μικρές μεταβολές στην περιουσιακή κατάσταση ή στην ασφαλιστική κάλυψη μπορούν να επηρεάσουν αισθητά το τελικό ποσό που καλείται να πληρώσει κάθε ιδιοκτήτης.
