Ο 19χρονος εργαζόταν ως τεχνικός καλωδίωσης στη γραμμή συναρμολόγησης των μαχητικών. Συνελήφθη καθώς φορούσε γυαλιά με ενσωματωμένη κάμερα
Έρευνα για προσβολή των θεμελιωδών συμφερόντων του γαλλικού κράτους βρίσκεται σε εξέλιξη μετά τη σύλληψη νεαρού εργαζομένου σε στρατηγική εγκατάσταση της Dassault Aviation, όπου κατασκευάζονται τα μαχητικά Rafale νέας γενιάς. Η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο τα ζητήματα εσωτερικής ασφάλειας στην αμυντική βιομηχανία.
- Από τη Μαρία Δεναξά
Το περιστατικό σημειώθηκε στις εγκαταστάσεις της Dassault στην πόλη Cergy, στο περιφερειακό διαμέρισμα του Παρισιού της Val-d’Oise. Στις 10 Φεβρουαρίου συνελήφθη ένας 19χρονος συμβασιούχος που εργαζόταν ως τεχνικός καλωδίωσης στη γραμμή συναρμολόγησης των μαχητικών Rafale, όταν την προσοχή των υπευθύνων ασφαλείας τράβηξε ένα ασυνήθιστο αξεσουάρ: ένα ζευγάρι γυαλιά εξοπλισμένα με ενσωματωμένη μικροσκοπική κάμερα.
Ο νεαρός ελέγχθηκε άμεσα εντός του εργοστασίου και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής όπου τέθηκε υπό κράτηση, με την κατηγορία της «προσβολής των θεμελιωδών συμφερόντων του γαλλικού έθνους». Μια κατηγορία που χρησιμοποιείται συχνά σε υποθέσεις κατασκοπίας ή διαρροής ευαίσθητων πληροφοριών.
Στα χέρια της αντικατασκοπίας
Την έρευνα έχει αναλάβει η Γενική Διεύθυνση Εσωτερικής Ασφάλειας της Γαλλίας (DGSI), αρμόδια για την αντιμετώπιση απειλών που σχετίζονται με κατασκοπία και την παράνομη συλλογή πληροφοριών στρατηγικής σημασίας. Οι γαλλικές Αρχές επιχειρούν να απαντήσουν σε κρίσιμα ερωτήματα:
• αν πράγματι καταγράφηκαν εικόνες ή δεδομένα,
• ποια ακριβώς στοιχεία ενδέχεται να έχουν αποτυπωθεί,
• και κυρίως ποιος ήταν ο σκοπός της ενέργειας κι αν υπήρχε αποδέκτης.
Εξετάζεται, επίσης, αν οποιοδήποτε υλικό διοχετεύτηκε σε τρίτους ή αν η ενέργεια παρέμεινε σε αρχικό στάδιο χωρίς διαρροή πληροφοριών. Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί κανένα οπτικό υλικό, ενώ η Εισαγγελία δεν έχει εκδώσει επίσημη ανακοίνωση.
Το ενδεχόμενο βιομηχανικής ή αμυντικής κατασκοπίας παραμένει ανοιχτό, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί. Πάντως, η σοβαρότητα της υπόθεσης ενισχύεται από τη φύση του χώρου, όπου σημειώθηκε το περιστατικό. Το Rafale, σχεδιασμένο από την Dassault Aviation, αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της γαλλικής στρατιωτικής ισχύος. Το μαχητικό χρησιμοποιείται τόσο από την πολεμική αεροπορία όσο και από το πολεμικό ναυτικό της χώρας, ενώ αποτελεί και σημαντικό εξαγώγιμο προϊόν υψηλής τεχνολογίας.
Η Dassault Aviation, με σημαντική δραστηριότητα στις διεθνείς αγορές, κατέγραψε το 2024 κύκλο εργασιών που ξεπέρασε τα 6,2 δισεκατομμύρια. Η προστασία των διαδικασιών κατασκευής των μαχητικών, των ηλεκτρονικών τους συστημάτων και των γραμμών παραγωγής αποτελεί συνεπώς ζήτημα στρατηγικής σημασίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η πιθανότητα καταγραφής εικόνων μέσα σε χώρο συναρμολόγησης υψηλής ασφάλειας προκαλεί εύλογη ανησυχία.
Πέρα από το συγκεκριμένο περιστατικό, η υπόθεση αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα: την ασφάλεια στο εσωτερικό των εγκαταστάσεων που συνδέονται με την άμυνα πανευρωπαϊκά. Η εκτεταμένη πρόσληψη συμβασιούχων ορισμένου χρόνου, συχνά νεαρών και χωρίς εμπειρία στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, κυρίως στη Γαλλία, θεωρείται εδώ και χρόνια πεδίο αυξημένου κινδύνου. Παρόλο που οι συμβασιούχοι αποτελούν απαραίτητο μέρος της παραγωγικής διαδικασίας, η ταχεία ένταξή τους στις αμυντικές εγκαταστάσεις και η υψηλή κινητικότητα προσωπικού δυσχεραίνουν τον πλήρη έλεγχο και τη συνεχή εκπαίδευση σε ζητήματα ασφάλειας.
Η Dassault χάνει έδαφος στην ελληνική αγορά
Στο μεταξύ, σημαντικά ερωτήματα για τη μελλοντική πορεία των γαλλοελληνικών εξοπλιστικών προγραμμάτων εγείρει πρόσφατο δημοσίευμα του γαλλικού σατιρικού αλλά συχνά καλά πληροφορημένου εβδομαδιαίου εντύπου «Le Canard enchaîné», το οποίο υποστηρίζει ότι η Dassault Aviation ενδέχεται να χάνει σταδιακά έδαφος στην ελληνική αγορά. Σύμφωνα με το άρθρο, παρά τη συνολικά αυξημένη παρουσία της γαλλικής αμυντικής βιομηχανίας στην Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια η κατασκευάστρια του μαχητικού Rafale φαίνεται να αντιμετωπίζει αυξανόμενη επιφυλακτικότητα από την ελληνική πλευρά.
Το δημοσίευμα επισημαίνει ως χαρακτηριστικό στοιχείο την απουσία εκπροσώπων της Dassault από πρόσφατη επίσκεψη υψηλού επιπέδου γαλλικής αντιπροσωπίας στην Αθήνα. Στην αποστολή συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, η Γαλλίδα υπουργός Αμυνας Κατρίν Βοτρέν, ο Γκιγιόμ Ολανιέ από το γαλλικό υπουργείο Ενόπλων Δυνάμεων, η πρέσβης της Γαλλίας στην Ελλάδα Λορένς Οέρ, καθώς και ανώτατα στελέχη της Naval Group, μεταξύ των οποίων ο διευθύνων σύμβουλος Πιερ-Ερίκ Πομελέ και ο Μπενουά Σαπλέν. Η απουσία της Dassault από μια επίσκεψη που αφορούσε ευρύτερα τη στρατηγική αμυντική συνεργασία Παρισιού – Αθήνας ερμηνεύεται από το δημοσίευμα ως ένδειξη μεταβαλλόμενων ισορροπιών στο πεδίο των εξοπλισμών.
Υπερβολικά δαπανηρό
Κεντρικό σημείο της ανάλυσης αφορά το οικονομικό σκέλος. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλείται το έντυπο, η ελληνική πλευρά θεωρεί πλέον το Rafale «υπερβολικά δαπανηρό», παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα προχώρησε την περίοδο 2021-2022 στην αγορά συνολικά 24 αεροσκαφών του συγκεκριμένου τύπου, μια συμφωνία που είχε παρουσιαστεί τότε ως στρατηγικό ορόσημο για τις διμερείς σχέσεις.
Το γαλλικό δημοσίευμα υποστηρίζει ότι η Αθήνα εξετάζει πλέον με μεγαλύτερο ενδιαφέρον εναλλακτικές λύσεις από άλλους ευρωπαίους ή αμερικανούς κατασκευαστές, δίνοντας αυξημένη βαρύτητα στο κόστος απόκτησης και υποστήριξης. Κατά την ίδια πηγή, η τρέχουσα τιμολογιακή πολιτική της Dassault δεν θεωρείται ιδιαίτερα ανταγωνιστική. Οι πληροφορίες αυτές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ανακατατάξεων στον ευρωπαϊκό χάρτη των εξοπλισμών, όπου οι κυβερνήσεις καλούνται να ισορροπήσουν μεταξύ επιχειρησιακών αναγκών, δημοσιονομικών περιορισμών και γεωπολιτικών συμμαχιών.
Για την Ελλάδα, ειδικότερα, η ενίσχυση των αμυντικών της δυνατοτήτων παραμένει στρατηγική προτεραιότητα, ωστόσο οι επιλογές προμήθειας φαίνεται να επανεξετάζονται με αυστηρότερα οικονομικά και τεχνικά κριτήρια. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση ή διάψευση των πληροφοριών από ελληνικής ή γαλλικής πλευράς. Ούτε η Dassault Aviation ούτε οι αρμόδιες ελληνικές Αρχές έχουν τοποθετηθεί δημόσια για το περιεχόμενο του δημοσιεύματος.
