Με τον αραμπά η εκκαθάριση εκατοντάδων χιλιάδων υποθέσεων από τις υπηρεσίες του ΕΦΚΑ
Με ρυθμούς χελώνας συνεχίζουν οι υπηρεσίες του ΕΦΚΑ την εκκαθάριση εκατοντάδων χιλιάδων υποθέσεων συντάξεων οι οποίες καταβάλλονται λανθασμένα. Καθώς απαιτείται επανυπολογισμός για αρκετές διαφορετικές κατηγορίες συνταξιούχων, η διοίκηση του φορέα συνιστά… υπομονή στους απόμαχους της εργασίας, προκειμένου να λάβουν τα αναδρομικά που δικαιούνται, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις αυτά συνοδεύονται και από αυξήσεις των μηνιαίων αποδοχών τους.
Εξαιτίας της αδιαφορίας της κυβέρνησης να ασχοληθεί σοβαρά με το δημόσιο ασφαλιστικό σύστημα, έχουν συσσωρευτεί απαιτήσεις συνταξιούχων πολλών ετών και διαφορετικών κατηγοριών. Κάποιες εξ αυτών έχουν προκύψει λόγω δικαστικών αποφάσεων που κέρδισαν όσοι συνταξιούχοι είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη, κάποιες άλλες, όμως, προκύπτουν διαρκώς είτε λόγω κακής νομοθέτησης είτε λόγω μεγάλης καθυστέρησης του ΕΦΚΑ να εφαρμόζει όσα ορίζει ο νόμος.
Ετσι, αυτή τη στιγμή αθροίζονται δικαιώματα -αναδρομικά, αυξήσεις ή και τα δύο- για περίπου 900.000 συντάξεις, ενώ αξίζει να σημειωθεί πως κάποιοι συνταξιούχοι περιλαμβάνονται σε δύο ή περισσότερες κατηγορίες αναδρομικών.
Με αυτά τα δεδομένα τα χρήματα που είδαν στους λογαριασμούς τους προ ημερών, σχεδόν ταυτόχρονα με την καταβολή των συντάξεων Μαρτίου, οι 7.926 συνταξιούχοι, αποτελούν σταγόνα στον ωκεανό. Τα συγκεκριμένα ποσά κατευθύνθηκαν σε προερχόμενους από τα εξής Ταμεία: ΤΑΠ-ΔΕΗ, ΙΚΑ, ΤΑΠΑΕ, ΤΣΑΥ, ΤΑΠ-ΟΤΕ, ΙΚΑ-ΤΑΠΙΛΤ, ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ΗΔΙΚΑ, IKA-ΝΠΔΔ, ΕΤΒΑ και ΤΣΠΑΤΕ.
Οι πραγματικοί δικαιούχοι, ωστόσο, αναδρομικών είναι πολλοί περισσότεροι και αφορούν συνοπτικά τις εξής κατηγορίες: α) απόστρατους, β) συνταξιούχους του Δημοσίου, γ) συνταξιούχους με περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης, δ) συνταξιούχους με παράλληλη ασφάλιση, ε) δικαιούχους συντάξεων χηρείας, στ) συνταξιούχους που είχαν προσφύγει στα δικαστήρια για τα αναδρομικά του 11μήνου.
Κάποιοι εξ αυτών αναμένεται σταδιακά τους επόμενους μήνες και με μεγάλη καθυστέρηση να λάβουν τα χρήματα που τους οφείλονται. Ομως, υπάρχουν και κατηγορίες σε αναδρομικά τις οποίες η Πολιτεία, αν και υπάρχουν εδώ και χρόνια αμετάκλητες δικαστικές αποφάσεις, αγνοεί συστηματικά.
Οι απόστρατοι
Η πρώτη κατηγορία περιλαμβάνει περίπου 7.500 απόστρατους ή χήρες αποστράτων, στους οποίους καταργήθηκε τον Απρίλιο του 2023 η παρακράτηση που τους είχε επιβληθεί με τον νόμο 4093 του 2012 στα μερίσματα. Εκτοτε, οι συντάξεις τους αυξήθηκαν, ωστόσο τους οφείλονται αναδρομικά ποσά για διάστημα 27 μηνών και συγκεκριμένα από τον Ιανουάριο του 2021 έως τον Απρίλιο του 2023. Εκτιμάται πως αναλογούν κατά μέσο όρο 2.700 ευρώ στον καθένα.
Περίπου 460.000 συνταξιούχοι του Δημοσίου περιμένουν μάταια από την κυβέρνηση, όχι να εφαρμόσει έναν νόμο, όπως συμβαίνει σε άλλες περιπτώσεις, αλλά να συμμορφωθεί σε αμετάκλητη δικαστική απόφαση.
Παρότι από τον Απρίλιο του 2021 το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε οριστικά και αμετάκλητα ότι η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) είναι αντισυνταγματική, η κυβέρνηση την αγνοεί επιδεικτικά, προσβάλλοντας τους θεσμούς και κυρίως τους συνταξιούχους, καθώς δεν επιστρέφει τα ποσά που οφείλει.
Συγκεκριμένα, η Ολομέλεια του ανώτατου δικαστηρίου αποφάνθηκε πως για την εισφορά που επιβλήθηκε τον Αύγουστο του 2010 σε συνταξιούχους του Δημοσίου (πολιτικούς συνταξιούχους, απόστρατους, καθώς και συνταξιούχους άλλων ειδικών μισθολογίων όπως πανεπιστημιακοί, δικαστές, γιατροί του ΕΣΥ κ.ά.) θα πρέπει να επιστραφούν αναδρομικά για τη διετία 2017-2018.
Τα ποσά κυμαίνονται από 1.400 έως 8.000 ευρώ ανάλογα με το ύψος της σύνταξης κάθε δικαιούχου.
Ασυνέπεια
Τον Φεβρουάριο του 2020 η κυβέρνηση Μητσοτάκη ψήφισε τον νόμο 4670 που όρισε αυξημένα ποσοστά αναπλήρωσης για όσους συνταξιούχους είχαν πάνω από 30 έτη ασφάλισης. Αν και συμπληρώθηκαν έξι χρόνια από την ψήφισή του, το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης δεν έχει καταφέρει να τον εφαρμόσει!
Το χειρότερο όλων, χαρακτηριστικό της προχειρότητας που διέπει τη δημόσια διοίκηση, είναι πως κανείς αυτή τη στιγμή μπορεί να απαντήσει με σιγουριά πόσοι είναι ακριβώς οι δικαιούχοι. Ο λόγος είναι ότι ο ΕΦΚΑ, ύστερα από εισαγγελική παραγγελία, αναγκάστηκε να παραδεχτεί πως ο επανυπολογισμός των συντάξεων που έγινε μετά το 2020 για αυτές τις συντάξεις ήταν λανθασμένος, καθώς βασίστηκε σε… λανθασμένο προηγούμενο επανυπολογισμό.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, όσοι έχουν λαμβάνειν σημαντικές αυξήσεις και αναδρομικά ανέρχονται σε τουλάχιστον 30.000, ενώ τα ποσά μπορεί να φτάνουν ή και να ξεπερνούν τα 8.000 ευρώ ανά δικαιούχο, ανάλογα και με το ύψος της σύνταξης.
Στο «περίμενε» 10 χρόνια η παράλληλη ασφάλιση
Σε λίγους μήνες συμπληρώνονται 10 χρόνια από την ψήφιση του νόμου Κατρούγκαλου (4387) τον Μάιο του 2016. Σε αυτόν περιλαμβανόταν διάταξη που όριζε τις προσαυξήσεις που δικαιούνται όσοι συνταξιούχοι είχαν παράλληλη ασφάλιση. Και σε αυτή την περίπτωση η διάταξη άρχισε να εφαρμόζεται μετά την παρέμβαση της Δικαιοσύνης, ωστόσο ακόμη υπάρχουν σημαντικές εκκρεμότητες. Η διαδικασία καλύπτει συνταξιούχους που είχαν παράλληλο ασφαλιστικό βίο σε δύο ή περισσότερα ταμεία (π.χ. Δημόσιο και ΤΣΑΥ, ή ΙΚΑ και ΟΑΕΕ).
Συγκεκριμένα, είναι τουλάχιστον 10.000 οι συνταξιούχοι στους οποίους οφείλονται αναδρομικά δεκάδων χιλιάδων ευρώ και αυξήσεις που μπορεί να ξεπερνούν τα 400 ευρώ τον μήνα!
Η απόφαση για τις συντάξεις χηρείας του Δημοσίου και τα αναδρομικά 11μήνου
Πρόσφατη απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου «διόρθωσε» τα ποσά που πρέπει να λαμβάνουν συνταξιούχοι χηρείας του Δημοσίου. Ειδικότερα, σύμφωνα με απόφαση του 6ου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου κρίθηκε ότι έπρεπε να πάρουν το 50% της αρχικής σύνταξης του θανόντος, που ήταν υψηλότερη από την επανυπολογισμένη σύνταξη που τους καταβλήθηκε τελικά. Με αυτά τα δεδομένα, αφορά περιπτώσεις θανάτου που συνέβησαν μετά την έναρξη ισχύος του νόμου Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016) και πριν από την ψήφιση του ν. 4611/2019. Η διόρθωση εστιάζει κυρίως σε συνταξιούχους ειδικών κατηγοριών του Δημοσίου (π.χ. ένστολοι, δικαστικοί), για τους οποίους έχουν εκδοθεί ατομικές ή πιλοτικές αποφάσεις. Οι διαφορές που προκύπτουν από τον επανυπολογισμό κυμαίνονται συνήθως από 4.000 έως 7.789 ευρώ, ανάλογα με το ύψος της αρχικής σύνταξης και το χρονικό διάστημα της εκκρεμότητας.
Ποσά που κυμαίνονται από τα 800 ευρώ και φτάνουν έως τα 4.000 ευρώ διεκδικούν μέσω της Δικαιοσύνης περίπου 370.000 συνταξιούχοι που είχαν κάνει αγωγές για τα αναδρομικά του 11μήνου Ιούνιος 2015-Μάιος 2016, πριν η κυβέρνηση Μητσοτάκη ψηφίσει διάταξη στη Βουλή που έβαλε φρένο στις αγωγές. Οι διεκδικήσεις αφορούν τις περικοπές των νόμων 4093/12 και 4051/12 που κρίθηκαν αντισυνταγματικές για το συγκεκριμένο 11μηνο, δηλαδή για το διάστημα από την απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ που τις έκρινε αντισυνταγματικές έως και την ψήφιση του νόμου Κατρούγκαλου.
