«Καθώς οι ισραηλινές βόμβες έπεφταν στο συγκρότημα του ανώτατου ηγέτη στην Τεχεράνη το πρωί του Σαββάτου, ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ συναντιόταν επάνω με αρκετούς από τους κορυφαίους συμβούλους του. Δεν το είδε να’ ρχεται», γράφει στον πρόλογο της ανάλυσης το Axios.
Επισημαίνει πως η κοινή επιχείρηση ΗΠΑ-Ισραήλ που σκότωσε τον Χαμενεΐ ήρθε μετά από δύο μήνες κατά τους οποίους ο Ντόναλντ Τραμπ επιδίωξε τόσο τη διπλωματία όσο και τον πόλεμο, σε παράλληλες κατευθύνσεις.
Μετά τον πόλεμο των 12 ημερών και τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς σε πυρηνικές εγκαταστάσεις το περασμένο καλοκαίρι, η κρίση επαναπυροδοτήθηκε από τις ογκώδεις διαδηλώσεις στο Ιράν, τις οποίες το θεοκρατικό καθεστώς έπνιξε στο αίμα και την καταστολή. Ο Αμερικανός πρόεδρος χειρίστηκε την κατάσταση με «ανατροπές της τελευταίας στιγμής» και «σκόπιμη παραπληροφόρηση», γράφει το Axios.
«Τελικά, η ασάφεια ήταν από μόνη της ένα στρατηγικό πλεονέκτημα, αφήνοντας την ηγεσία του Ιράν ευάλωτη στη μεγαλύτερη αεροπορική επίθεση που διεξήγαγε ποτέ ο ισραηλινός στρατός», σημειώνουν οι συντάκτες.
Ο σχεδιασμός της επίθεσης φαίνεται πως ξεκίνησε τον περασμένο Δεκέμβριο, όταν ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου επισκέφθηκε τον Τραμπ στην κατοικία του στο Μαρ-α-Λάγκο της Φλόριντα.
Οι διαδηλώσεις είχαν μόλις ξεκινήσει και δεν είχε διαφανεί ο μεγάλος τους αντίκτυπος. Όμως ο Νετανιάχου άνοιξε τη σύζητηση σχετικά με μια πιθανή επίθεση, ως συνέχεια των γεγονότων του καλοκαιριού.
Οι διαδηλώσεις σε πολλές ιρανικές πόλεις συνεχίστηκαν, και μάλιστα ογκοδέστατες, δημιουργώντας ένα κίνημα διεθνούς αλληλεγγύης από τους πολίτες και τις κυβερνήσεις των δυτικών κρατών. Στα μέσα Ιανουαρίου ο ίδιος ο Τραμπ είχε ενθαρρύνει τους διαδηλωτές να συνεχίσουν, υποσχόμενος πως «η βοήθεια είναι καθ’ οδόν».
Τεράστιες δυνάμεις στη Μέση Ανατολή και παράλληλες συνομιλίες
Στις 14 Ιανουαρίου, ο Τραμπ ήταν έτοιμος να διατάξει επίθεση αλλά έκανε πίσω. Ωστόσο παρήγγειλε την ανάπτυξη τεράστιων δυνάμεων στη Μέση Ανατολή και άρχισε να σχεδιάζει κρυφά μια κοινή επιχείρηση με το Ισραήλ. Ταυτόχρονα, διερεύνησε εάν η στρατιωτική πίεση θα μπορούσε να αναγκάσει το Ιράν σε μια συμφωνία με τους όρους που θα έθεταν οι ΗΠΑ.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι ΗΠΑ και το Ιράν συναντήθηκαν στο Ομάν στις αρχές Φεβρουαρίου. Λίγες ημέρες αργότερα, ο Νετανιάχου ταξίδεψε επειγόντως στην Ουάσιγκτον για να συζητήσει τις κόκκινες γραμμές των ΗΠΑ στις διαπραγματεύσεις και εάν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα ξεκινούσαν κοινή στρατιωτική επιχείρηση σε περίπτωση που οι συνομιλίες αποτύγχαναν.
Από την αρχή, οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, ήταν επιφυλακτικοί σχετικά με τις πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας αλλά τρεις Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι τόνισαν ότι οι συνομιλίες στη Γενεύη δεν ήταν απλά ένα τέχνασμα.
Ο Τραμπ ήθελε να προσπαθήσει να καταλήξει σε συμφωνία και οι Ιρανοί ενημερώθηκαν ρητά ότι οι στρατιωτικές επιθέσεις «θα πραγματοποιούνταν εάν δεν βλέπαμε πραγματική πρόοδο σε μια πραγματική συμφωνία πολύ γρήγορα», δήλωσε ένας Αμερικανός αξιωματούχος.
Το Axios σημειώνει πως μία εβδομάδα πριν από τη συνάντηση στη Γενεύη, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ συμφώνησαν σε ένα πιθανό χρονικό σημείο για την έναρξη της επίθεσης κι αυτό ήταν το Σάββατο, όταν ο Χαμενεΐ είχε μια τακτική συνάντηση με τους κορυφαίους βοηθούς του στο κυβερνητικό μέγαρο. Όπως κι έγινε.
