Το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ φέρνει σοκ στις αγορές
Στη δέκατη ημέρα του εισέρχεται ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία τις εξελίξεις στη σύγκρουση ανάμεσα στο Ιράν, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Η ένταση στο γεωπολιτικό μέτωπο έχει ήδη μεταφερθεί δυναμικά στις αγορές ενέργειας, προκαλώντας νέα εκρηκτική άνοδο στις τιμές του πετρελαίου σήμερα, Δευτέρα 9 Μαρτίου και εντείνοντας ένα ιστορικό ράλι που βρίσκεται σε εξέλιξη από την έναρξη των συγκρούσεων.
Η άνοδος των τιμών συνδέεται άμεσα με το κλίμα έντονου πανικού που επικρατεί στις αγορές λόγω της συνέχισης του πολέμου στη Μέση Ανατολή, αλλά και με το de facto κλείσιμο του στενού του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα περάσματα για τη μεταφορά πετρελαίου παγκοσμίως.
Οι δύο βασικές ποικιλίες αναφοράς του αργού πετρελαίου κατέγραψαν εντυπωσιακά κέρδη. Το WTI (West Texas Intermediate), η βασική αμερικανική ποικιλία αναφοράς, σημείωσε άλμα άνω του 30%, ενώ το Brent της Βόρειας Θάλασσας ενισχύθηκε κατά περίπου 27%. Οι τιμές ξεπέρασαν πλέον τα 116 δολάρια το βαρέλι, σηματοδοτώντας μία από τις πιο βίαιες κινήσεις στην αγορά ενέργειας των τελευταίων ετών.
Περί τις 04:30 το πρωί (ώρα Ελλάδας), το WTI συνέχιζε την ανοδική του πορεία, καταγράφοντας αύξηση 30,04% και διαμορφωνόταν στα 118,21 δολάρια το βαρέλι. Την ίδια ώρα το Brent κατέγραφε άνοδο 27,54%, φτάνοντας στα 118,22 δολάρια.
Η ψυχολογία των επενδυτών αποτυπώθηκε ήδη από την έναρξη των συναλλαγών στις ασιατικές αγορές, όπου το πετρέλαιο ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από τον Ιούλιο του 2022. Παράλληλα, τα μεγάλα χρηματιστήρια της περιοχής σημείωσαν ισχυρές απώλειες.
Στο χρηματιστήριο του Τόκιο, ο δείκτης Nikkei υποχωρούσε στις 02:35 κατά 6,07%, φτάνοντας στις 52.246 μονάδες, ενώ ο ευρύτερος δείκτης Topix κατέγραφε πτώση 5,08%. Αντίστοιχα, στη Σεούλ ο δείκτης Kospi σημείωνε πτώση 6,48%, υποχωρώντας στις 5.223 μονάδες, έπειτα από έντονες διακυμάνσεις που είχαν ήδη καταγραφεί την προηγούμενη εβδομάδα.
Η ένταση της αντίδρασης των αγορών θεωρείται πρωτοφανής για τόσο μικρό χρονικό διάστημα. Από τη στιγμή που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν την επίθεσή τους εναντίον του Ιράν, η τιμή του WTI έχει αυξηθεί σχεδόν κατά 60%, ποσοστό που σπάνια καταγράφεται σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.
Ακόμη και η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 -όταν η τιμή του πετρελαίου είχε ξεπεράσει τα 130 δολάρια τον Μάρτιο εκείνης της χρονιάς- δεν είχε προκαλέσει τόσο βίαιες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές.
Η στάση του Τραμπ
Παρά την έντονη αναστάτωση, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε καθησυχαστικός σχετικά με τις επιπτώσεις της ανόδου των τιμών. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social υποβάθμισε τη σημασία της αύξησης του κόστους του πετρελαίου, συνδέοντάς την με τη στρατιωτική σύγκρουση και ζητήματα ασφάλειας.
Όπως έγραψε χαρακτηριστικά: «Οι βραχυπρόθεσμες τιμές πετρελαίου, που θα μειωθούν γρήγορα όταν ολοκληρωθεί η εξουδετέρωση της ιρανικής πυρηνικής απειλής, είναι ένα πολύ μικρό τίμημα για την ασφάλεια και την ειρήνη των ΗΠΑ και του κόσμου. Μόνο οι ηλίθιοι θα σκέφτονταν διαφορετικά!».
Ισχυρός ο αντίκτυπος και στις ΗΠΑ
Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει και το κόστος των καυσίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με στοιχεία της American Automobile Association (AAA), από την έναρξη των συγκρούσεων στο Ιράν πριν από περίπου μία εβδομάδα, η τιμή της βενζίνης έχει αυξηθεί κατά 47 σεντς, δηλαδή περίπου 16%.
Η μέση τιμή διαμορφώθηκε στα 3,45 δολάρια το γαλόνι για τη βενζίνη απλής ποιότητας, που αντιστοιχεί περίπου σε 0,91 δολάρια ή 0,84 ευρώ το λίτρο.
Ο ίδιος ο Τραμπ έχει επανειλημμένα αναφέρει σε ομιλίες και δημόσιες εμφανίσεις ότι στόχος της κυβέρνησής του είναι η μείωση των τιμών των καυσίμων. Παρά τη νέα άνοδο, τόσο ο πρόεδρος όσο και κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης επιχειρούν να καθησυχάσουν τους καταναλωτές, υποστηρίζοντας ότι οι αυξήσεις είναι προσωρινές.
Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου εμφανίστηκαν την Κυριακή σε τηλεοπτικές εκπομπές, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια βραχυπρόθεσμη αναταραχή στην αγορά ενέργειας.
Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, δήλωσε στο CNN και στον δημοσιογράφο Τζέικ Τάπερ: «Η βενζίνη σήμερα εξακολουθεί να είναι 1,50 δολάριο το γαλόνι φθηνότερη από ό,τι ήταν στα μέσα της κυβέρνησης Μπάιντεν».
Από την πλευρά της, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, χαρακτήρισε την αύξηση των τιμών στα πρατήρια καυσίμων «βραχυπρόθεσμη διαταραχή».
