Τα νούμερα είναι αμείλικτα
Το ποσοστό του πληθυσμού στη χώρα που βιώνει σοβαρές υλικές και κοινωνικές στερήσεις, δηλαδή όσοι στερούνται τουλάχιστον επτά από έναν κατάλογο 13 αγαθών και υπηρεσιών, ανέρχεται στο 14,9%. Ο δείκτης αυτός, που υπολογίζει το ποσοστό του πληθυσμού με σημαντικές υλικές και κοινωνικές ελλείψεις, είναι μέρος των προβλέψεων για την Ευρώπη έως το 2030.
Σύμφωνα με τα δεδομένα της έρευνας της ΕΛΣΤΑΤ για το 2025, τα οποία βασίζονται σε εισοδήματα του 2024, παρατηρείται αύξηση στη σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση μεταξύ των παιδιών ηλικίας 0-17 ετών. Συγκεκριμένα, το ποσοστό αυτής της κατηγορίας ανήλθε στο 15,9% το 2025, από 13,9% το 2024, δηλαδή σημείωσε άνοδο 2 ποσοστιαίων μονάδων.
Ανάλογα, στους ηλικιωμένους 65 ετών και άνω καταγράφεται αύξηση της σοβαρής στέρησης κατά 1,3 ποσοστιαίες μονάδες, από 12,8% το 2024 σε 14,1% το 2025. Για τους ενήλικες 18-64 ετών, η αύξηση είναι μικρότερη, με το ποσοστό να φτάνει το 15% το 2025, από 14,4% το προηγούμενο έτος, σημειώνοντας άνοδο 0,6 ποσοστιαίων μονάδων.
Το 2025, το 28,3% του συνολικού πληθυσμού μένει σε κατοικίες με περιορισμένο χώρο, με το ποσοστό να διαφέρει ανάλογα με την οικονομική κατάσταση και πιο συγκεκριμένα 26,6% για το μη φτωχό πληθυσμό και 35,3% για το φτωχό. Ειδικά για την ηλικιακή ομάδα έως 17 ετών, το ποσοστό αυτό αυξάνεται σε 42,9% συνολικά, και σε 56,3% στα φτωχά νοικοκυριά.
Σε ό,τι αφορά την πρόσβαση σε διατροφή, το 41,6% του φτωχού πληθυσμού δηλώνει ότι στερείται συχνά τρόφιμα όπως κοτόπουλο, κρέας, ψάρι ή λαχανικά ίσου θρεπτικού επιπέδου, κάθε δεύτερη ημέρα. Αντίθετα, το ποσοστό για τον μη φτωχό πληθυσμό είναι μόλις 5,7%.
Επιπλέον, σχεδόν το 100% των φτωχών δηλώνει ότι δυσκολεύεται να καλύψει έκτακτες δαπάνες της τάξης των 500 ευρώ, ενώ το 82,5% αδυνατεί να καλύψει μια εβδομάδα διακοπών. Σε ό,τι αφορά τη θέρμανση, το 35,9% των φτωχών δηλώνει ότι δεν μπορεί να ανταπεξέλθει οικονομικά, σε σύγκριση με 13,7% των μη φτωχών.
Το κόστος στέγασης αποτελεί σημαντικό βάρος, με το 82,6% των φτωχών να δηλώνει ότι επιβαρύνεται από αυτό, ενώ το ποσοστό πέφτει στο 12,7% για τους μη φτωχούς.
Επιπλέον, το 35,3% του πληθυσμού που έχει λάβει καταναλωτικό δάνειο δηλώνει ότι δυσκολεύεται να αποπληρώσει τις δόσεις, με το ποσοστό να αυξάνεται στο 53% στους φτωχούς και στο 31,5% στους μη φτωχούς.
Οι φτωχοί επίσης αντιμετωπίζουν μεγάλες δυσκολίες στην έγκαιρη πληρωμή λογαριασμών όπως ηλεκτρικό, νερό και φυσικό αέριο, με ποσοστό 66,6%, σε σύγκριση με 23,5% για τους μη φτωχούς. Ακόμα, το 67,6% των φτωχών και το 27,2% των μη φτωχών δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να καλύψουν τις καθημερινές ανάγκες με το εισόδημά τους.
Περίπου το 20% του πληθυσμού αναφέρει προβλήματα λόγω θορύβου από γείτονες ή δρόμο. Όσον αφορά την οικονομική δυνατότητα συμμετοχής σε κοινωνικές δραστηριότητες, το 27,3% του πληθυσμού δεν έχει τα μέσα να συμμετέχει τακτικά σε δραστηριότητες αναψυχής, με το ποσοστό να ανέρχεται σε 53,2% για τους φτωχούς και σε 21,2% για τους μη φτωχούς.
Τέλος, η υγεία αποτελεί πηγή ανησυχίας. Το 7% δηλώνει ότι είναι σε πολύ κακή ή κακή κατάσταση, ενώ το 14,5% περιγράφει την υγεία του ως μέτρια. Το 24% αντιμετωπίζει χρόνιο πρόβλημα υγείας, και το 20% που χρειάστηκε ιατρική φροντίδα, δεν την πραγματοποίησε λόγω οικονομικών δυσκολιών ή άλλων εμποδίων.
Στον τομέα της ευημερίας, μόλις το 4,4% των ανθρώπων ηλικίας 16 ετών και άνω αισθάνεται πλήρως ικανοποιημένο από τη ζωή του, ενώ το 62% δηλώνει ότι είναι πολύ ικανοποιημένο. Η εμπιστοσύνη στους ανθρώπους είναι χαμηλή, με το 0,7% να δηλώνει πλήρη εμπιστοσύνη και το 5,3% καθόλου.
