Απειλές και πλήγματα σε εγκαταστάσεις στον Κόλπο και στην Ερυθρά Θάλασσα καταδεικνύουν ότι οι ασύμμετρες επιχειρησιακές δυνατότητες παραμένουν ενεργές και λειτουργικές
Η πρόσφατη προσωρινή κατάπαυση του πυρός μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν δεν συνιστά σταθερή εκεχειρία, αλλά μια εύθραυστη και τακτικά διαμορφωμένη φάση επιχειρησιακής παύσης. Τα γεγονότα επί του πεδίου επιβεβαιώνουν ότι η ένταση δεν έχει τερματιστεί, αλλά επανατοποθετείται σε διαφορετικά επίπεδα, λιγότερο ορατά αλλά εξίσου κρίσιμα.
- Tου δρος Μάριου Π. Ευθυμιόπουλου*
Η επίθεση σε κρίσιμες πετρελαϊκές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας, συμπεριλαμβανομένου του στρατηγικού αγωγού Ανατολής – Δύσης, αποδεικνύει ότι η ενεργειακή ασφάλεια παραμένει βασικός στόχος.
Παράλληλα, απειλές και πλήγματα σε εγκαταστάσεις στον Κόλπο και στην Ερυθρά Θάλασσα καταδεικνύουν ότι οι ασύμμετρες επιχειρησιακές δυνατότητες, άμεσα ή έμμεσα συνδεδεμένες με το Ιράν, παραμένουν ενεργές και λειτουργικές. Συνεπώς, η «κατάπαυση» λειτουργεί περισσότερο ως μηχανισμός χρονικής μετάβασης, παρά ως ουσιαστική αποκλιμάκωση. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν αυτή η εκεχειρία μπορεί να διατηρηθεί. Η απάντηση, με βάση τα δεδομένα, είναι περιορισμένη.
Ολοι οι βασικοί δρώντες -ΗΠΑ, Ιράν και περιφερειακοί σύμμαχοι– διατηρούν επιχειρησιακή ετοιμότητα και στρατηγική ευελιξία. Η παρούσα φάση εξυπηρετεί κυρίως την αποφόρτιση των αγορών, την αποτίμηση ζημιών και την προετοιμασία επόμενων κινήσεων, συμπεριλαμβανομένων διαπραγματευτικών διεργασιών. Τα αραβικά κράτη του Κόλπου προσεγγίζουν την κατάσταση με στρατηγικό ρεαλισμό.
Από τη μία πλευρά επιδιώκουν σταθερότητα, καθώς η οικονομία τους εξαρτάται άμεσα από την αδιάλειπτη ροή ενέργειας και τη διατήρηση επενδυτικής εμπιστοσύνης. Από την άλλη, αναγνωρίζουν ότι το Ιράν διατηρεί την ικανότητα να πλήττει κρίσιμες υποδομές μέσω δικτύων επιρροής και ασύμμετρων μέσων. Η προοπτική επαναπροσέγγισης με το Ιράν δεν αποκλείεται, αλλά θα είναι περιορισμένη, σταδιακή και απολύτως εργαλειακή.
Ωστόσο, τα πρόσφατα πλήγματα επαναφέρουν ισχυρά στοιχεία δυσπιστίας. Συνεπώς, η «προσωρινή κατάπαυση του πυρός» δεν αποτελεί λύση, αλλά διάλειμμα σε μια εξελισσόμενη αντιπαράθεση. Η σταθερότητα είναι επιφανειακή και εύθραυστη. Το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει νέα ένταση, αλλά πότε και υπό ποιες συνθήκες θα επανεμφανιστεί.
*Διευθυντής Strategy International (SI), αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Ασφάλειας και Στρατηγικής Vytautas Magnus University – School of Politics and Diplomacy
