Με την συμπλήρωση πενήντα χρόνων από τον θάνατο του Αλέξανδρου Παναγούλη (1 η
Μαΐου 1976), “Ο Σύνδεσμος Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών (Σ.Φ.Ε.Α
1967-1974)”, η Πολιτιστική «Εταιρεία Αρχιπέλαγος», και οι ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ
διοργανώνουν εκδήλωση παρουσίασης της ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ:
«ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗΣ: ΑΠΕΙΘΕΙΑ ΣΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ» την ΤΕΤΑΡΤΗ 6 ΜΑΙΟΥ 2026 και ώρα 20:00 στο Πάρκο Ελευθερίας (πρώην ΕΑΤ –ΕΣΑ)
Την έκδοση επιμελήθηκαν οι Ν. Σηφουνάκης και Θ. Πετρίδης, και περιλαμβάνει:
– Εξήντα τρεις (63) φωτογραφίες του Παναγούλη, που επιλέχθηκαν από ένα σύνολο 250
φωτογραφιών και τον απεικονίζουν μέσα στην αίθουσα του Στρατοδικείου.
Τις φωτογραφίες (ανάμεσά τους και ορισμένες από τον σύντομο χρόνο της ελεύθερής
ζωής του) διατηρούσαν στο αρχείο τους οι δύο επιμελητές της έκδοσης που υπήρξαν και
συνεργάτες του Αλέξανδρου Παναγούλη.
– Τριάντα ένα (31) κείμενα ιστορικών, συγγραφέων, ποιητών, σκηνοθετών, καθηγητών,
δημοσιογράφων, μουσικών, ηθοποιών, που αναφέρονται τόσο στην πολιτική διάσταση
της προσφοράς και τον ηρωισμό του Α. Παναγούλη, όσο και στο ποιητικό του έργο
– Κείμενα διεθνών προσωπικοτήτων
– Κείμενα και ποιήματα του Α. Παναγούλη
– Ο Δημήτρης Χατζόπουλος φιλοτέχνησε το πορτραίτο του αγωνιστή
Θα προλογίσουν:
Βαγγέλης Γκιούγκης: Πρόεδρος Συνδέσμου Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων
Αντιστασιακών (1967-1974), Τάσος Σακελλαρόπουλος: Ιστορικός- συγγραφέας,
Υπεύθυνος Ιστορικών Αρχείων Μουσείου Μπενάκη, οι επιμελητές της έκδοσης
Ο Στάθης Παναγούλης: αδελφός του Αλέξανδρου Παναγούλη θα απευθύνει χαιρετισμό.
Θα προηγηθεί:
– Προβολή 15λεπτου ντοκιμαντέρ που επιμελήθηκε ο σκηνοθέτης Μάνος Ευστρατιάδης.
– Ο Σταύρος Ξαρχάκος θα απαγγείλει το ποίημα του ‘’Σκηνές – Μνήμες’’.
– Η Μαρία Φαραντούρη και ο Γιώργος Νταλάρας θα τραγουδήσουν μελοποιημένα από
τον Μίκη Θεοδωράκη ποιήματα του Παναγούλη.
Συντονιστής ο δημοσιογράφος ΠΑΥΛΟΣ ΤΣΙΜΑΣ.
Ο Αλέξανδρος Παναγούλης σκοτώθηκε, σε ηλικία 36 ετών, ξημερώματα της Πρωτομαγιάς
του 1976, οδηγώντας το αυτοκίνητο του επί της Λεωφόρου Βουλιαγμένης.
Ενώ είναι φοιτητής του Πολυτεχνείου το 1966, διακόπτεται η αναβολή της στράτευσής του,
και η 21 η Απριλίου 1967 τον βρίσκει να υπηρετεί στο 85ο Σύνταγμα Πεζικού, στη Βέροια.
Λιποτακτώντας από το στράτευμα ιδρύει την οργάνωση «Ελληνική Αντίσταση» και
καταφεύγει στην Κύπρο αρχίζοντας να καταστρώνει το σχέδιο της δράσης του.
Επιστρέφει στην Ελλάδα και μαζί με στενούς του συνεργάτες, στις 13 Αυγούστου 1968 επιχειρεί την απόπειρα δολοφονίας του δικτάτορα Παπαδόπουλου, στο 31 ο χιλιόμετρο της Λεωφόρου Αθηνών – Σουνίου.
Η απόπειρα αποτυγχάνει και ο ίδιος συλλαμβάνεται, αρχίζει τόσο η δική του, όσο και η δίκη
της Αντιστασιακής του Οργάνωσης «Ελληνική Αντίσταση», στο έκτακτο Στρατοδικείο Αθηνών την Δευτέρα 4 Νοεμβρίου 1968.
Κρατά αγέρωχη στάση στις 13 μέρες που διαρκεί η δίκη αυτή, και καταγγέλλει τα
βασανιστήρια που υπέστη και τους βασανιστές του, ενώ ταυτόχρονα διακηρύσσει την πίστη
του στα ιδεώδη της Δημοκρατίας και της Ελευθερίας.
Στις 17 Νοεμβρίου 1968 εκδίδεται η δις εις θάνατον καταδίκη του αρνούμενος να αιτηθεί χάριτος.
Η θανατική ποινή δεν εκτελείται λόγω της μεγάλης κινητοποίησης της διεθνούς κοινής γνώμης, αλλά και μεγάλων διεθνών προσωπικοτήτων.
Την πενταετία 1968-1973, ενώ είναι φυλακισμένος στο ΕΑΤ-ΕΣΑ και στις Στρατιωτικές
Φυλακές Μπογιατίου, σε ένα κελί 2 επί 2.5 μέτρα χωρίς κρεβάτι και αλυσοδεμένος τον
περισσότερο χρόνο, κάνει συνεχείς απεργίες πείνας αλλά και επιχειρεί πολλές φορές να
αποδράσει.
Τον Ιούνιο του 1969, καταφέρνει να αποδράσει, αλλά μόλις πέντε μέρες αργότερα
συλλαμβάνεται εκ νέου.
Αποφυλακίζεται με την γενική αμνηστία της 21 ης Αυγούστου του 1973 και τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς φτάνει στην Ιταλία όπου συνεχίζει την αντιδικτατορική του δράση.
Επιστρέφει στην Ελλάδα, με την πτώση της Δικτατορίας, πολιτεύεται με το κόμμα της
Ένωσης Κέντρου και εκλέγεται βουλευτής στην Β΄ Περιφέρεια Αθηνών, στις πρώτες
μεταπολιτευτικές εκλογές της 17 ης Νοεμβρίου 1974. Στις αρχές του 1976, ανεξαρτητοποιείται και γίνεται ο πρώτος ανεξάρτητος βουλευτής της Μεταπολίτευσης.
