Σε δημόσια διαβούλευση αναμένεται να τεθεί εντός της εβδομάδας το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο περιλαμβάνει σημαντικές παρεμβάσεις στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών, με στόχο τη διεύρυνση των δυνατοτήτων ρύθμισης ιδιωτικών χρεών προς τράπεζες, servicers, Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία.
Οι αλλαγές επικεντρώνονται κυρίως στην προστασία της πρώτης κατοικίας μέσω της πλατφόρμας του Εξωδικαστικού, αλλά και στη μείωση του κατώτατου ορίου οφειλών για ένταξη στη διαδικασία, από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ.
Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι οι νέες ρυθμίσεις θα ενισχύσουν περαιτέρω τη λειτουργία του μηχανισμού, ο οποίος ήδη χρησιμοποιείται από χιλιάδες πολίτες για τη ρύθμιση οφειλών με δυνατότητα αποπληρωμής έως και σε 240 δόσεις, αλλά και πιθανής διαγραφής μέρους των χρεών, ανάλογα με τα εισοδηματικά και περιουσιακά δεδομένα του οφειλέτη.
Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός έχει καταστεί πιο αποτελεσματικός μετά τις αλλαγές που εφαρμόστηκαν το προηγούμενο διάστημα, όπως η διεύρυνση των κριτηρίων για τους ευάλωτους οφειλέτες και η υποχρεωτική πρόταση ρύθμισης από τους πιστωτές.
Όπως αναφέρουν τα επίσημα στοιχεία, μέχρι το τέλος Απριλίου είχαν ολοκληρωθεί 60.388 επιτυχείς ρυθμίσεις, που αφορούν συνολικές αρχικές οφειλές ύψους 18,64 δισ. ευρώ. Από αυτές, 6.971 περιπτώσεις αφορούν ευάλωτους οφειλέτες, ενώ 439 ρυθμίσεις έγιναν για Άτομα με Αναπηρία.
Τι ισχύει για την κύρια κατοικία
Η σημαντικότερη νέα πρόβλεψη αφορά στην κύρια κατοικία. Για πρώτη φορά, οι οφειλέτες θα έχουν τη δυνατότητα να διαχωρίζουν την πρώτη κατοικία από την υπόλοιπη περιουσία τους κατά την υποβολή αίτησης στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό. Με αυτόν τον τρόπο, η ρύθμιση της οφειλής θα βασίζεται κυρίως στην αξία της κύριας κατοικίας και στα οικονομικά δεδομένα του αιτούντος, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε ευνοϊκότερους όρους αποπληρωμής.
Παράλληλα, θεσπίζεται δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού, υπό την προϋπόθεση ότι έχει εξοφληθεί το 25% της συνολικής οφειλής και έχουν ρυθμιστεί οι υπόλοιπες φορολογικές υποχρεώσεις του οφειλέτη.
Ακόμη, διευρύνεται το πεδίο ένταξης στον μηχανισμό, καθώς πλέον θα μπορούν να υπαχθούν και οφειλέτες με χρέη άνω των 5.000 ευρώ. Μέχρι σήμερα, το κατώτατο όριο ήταν οι 10.000 ευρώ, γεγονός που απέκλειε μικρότερες οφειλές από τη διαδικασία.
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης νέα δυνατότητα ρύθμισης έως και σε 72 δόσεις για ληξιπρόθεσμες οφειλές που δημιουργήθηκαν έως τον Δεκέμβριο του 2023 και παρέμεναν αρρύθμιστες έως τις 21 Απριλίου 2026, υπό την προϋπόθεση ότι οι νεότερες οφειλές έχουν ήδη εξοφληθεί ή ρυθμιστεί.
Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου, η επιλογή του τέλους του 2023 ως χρονικού ορίου σχετίζεται με το γεγονός ότι η πλειονότητα των ιδιωτικών χρεών δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της πολυετούς οικονομικής κρίσης, ενώ από το 2024 και μετά θεωρείται ότι η οικονομία έχει εισέλθει σε πιο σταθερή περίοδο λειτουργίας.
Ο υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης, αναφερόμενος στο ιδιωτικό χρέος κατά την πρόσφατη ομιλία του στο Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος, σημείωσε ότι πρόκειται για ζήτημα με έντονη κοινωνική διάσταση. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά: «Πίσω από κάθε οφειλή, υπάρχουν οι άνθρωποι και οι ιστορίες τους. Υπάρχουν επιχειρήσεις που δίνουν καθημερινά μάχη για να σταθούν στην αγορά. Υπάρχουν οικογένειες που αγωνίζονται σκληρά να ορθοποδήσουν».
