Επικίνδυνοι κυβερνητικοί ελιγμοί στο Εθνικό Σύστημα Αιμοδοσίας – (Σοβαρά ερωτήματα για το Άρθρο 36) και το μέλλον του ενιαίου πληροφοριακού συστήματος αίματος (Σύσταση και λειτουργία Κεντρικού Πληροφοριακού Συστήματος Αιμοδοσίας – Προσθήκη άρθρου 11Α στον ν. 3402/2005 – Εξουσιοδοτικές διατάξεις του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης)
Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Πασχόντων από Μεσογειακή Αναιμία και Δρεπανοκυτταρική Νόσο εκφράζει την έντονη ανησυχία του για τις εξελίξεις γύρω από το πληροφοριακό σύστημα αιμοδοσίας της χώρας, τις νέες συμβάσεις που υπεγράφησαν από το Υπουργείο Υγείας και τις προβλέψεις του Άρθρου 36 του υπό ψήφιση νομοσχεδίου του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Το αίμα δεν είναι ούτε πεδίο διοικητικών πειραματισμών ούτε χώρος πολιτικών και οικονομικών ελιγμών. Για τους πολυμεταγγιζόμενους ασθενείς, η ασφαλής, ενιαία και κεντρικά ελεγχόμενη λειτουργία του συστήματος αιμοδοσίας αποτελεί όρο ζωής.
Το Υπουργείο Υγείας, με δημόσιες τοποθετήσεις του ίδιου του Υπουργού στις 26/03/2026 στη Βουλή, διαβεβαίωνε ότι:
- το ενιαίο πληροφοριακό σύστημα αιμοδοσίας μέσω της ΕΔΥΤΕ βρισκόταν ήδη σε πλήρη λειτουργία σε έξι νοσοκομεία της Αττικής,
- είχε ολοκληρωθεί η παραμετροποίηση και ο σχεδιασμός διασύνδεσης όλων των νοσοκομείων της Αττικής,
- και ότι το σύστημα αυτό αποτελούσε βασικό εργαλείο της πολιτικής συγκεντροποίησης και κεντρικής διαχείρισης αίματος.
- Ταυτόχρονα απέκρυπτε από το ΕΚΕΑ ότι στις 16/3/2026 υπέγραψε τρεις εκτελεστικές συμβάσεις για επιστροφή στα προηγούμενα συστήματα.
Σήμερα, λίγες μόλις εβδομάδες αργότερα, το ίδιο Υπουργείο:
- χαρακτηρίζει το ίδιο έργο «πιλοτικό»
- προχωρά σε νέες εκτελεστικές συμβάσεις εκατομμυρίων ευρώ για «αναβάθμιση» των παλαιών τοπικών πληροφοριακών συστημάτων αιμοδοσίας
- Το ΕΚΕΑ ενημερώθηκε στις 11/5/2026, χωρίς να υπάρχει ουδεμία σχετική απόφασή του ούτε καν συναίνεσή του προς αυτή την κατεύθυνση
- και επιχειρεί μέσω του Άρθρου 36 να δημιουργήσει νέο Κεντρικό Πληροφοριακό Σύστημα Αιμοδοσίας υπό την ΗΔΙΚΑ, χωρίς να προκύπτει σαφώς τι απογίνεται το ήδη υφιστάμενο ενιαίο πληροφοριακό σύστημα e-Delphyn που έχει εγκατασταθεί στο ΕΚΕΑ.
Τα ερωτήματα πλέον είναι αμείλικτα:
- Αν το e-Delphyn λειτουργεί ήδη και διαθέτει εθνική άδεια χρήσης για όλα τα νοσοκομεία της χώρας έως το 2028, γιατί απαιτούνται νέες συμβάσεις δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ;
- Αν το ΕΚΕΑ είναι ο καθ’ ύλην αρμόδιος εθνικός φορέας για το αίμα, γιατί δεν προκύπτει σαφής θεσμική και επιστημονική σύμφωνη γνώμη του πριν από την υπογραφή των συμβάσεων;
- Πώς είναι δυνατόν να σχεδιάζεται νέο πληροφοριακό μοντέλο χωρίς να έχει εξασφαλιστεί η επιχειρησιακή συνέχεια των κρίσιμων λειτουργιών του ΕΚΕΑ;
- Πώς θα συνεχίσει να λειτουργεί το e-Delphyn στο ΕΚΕΑ, όταν το νέο μοντέλο ουσιαστικά το παρακάμπτει και επαναφέρει ενισχυμένα τα τοπικά κατακερματισμένα συστήματα;
- Τι θα γίνει από αύριο με τα ήδη έξι συνδεδεμένα Νοσοκομεία;
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τη διασύνδεση των νοσοκομειακών αιμοδοσιών. Το πληροφοριακό σύστημα e-Delphyn, πιστοποιημένο από διεθνείς Οργανισμούς (FDA, EMA), δεν αποτελεί μια απλή εφαρμογή ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ νοσοκομείων. Πρόκειται για το κεντρικό επιχειρησιακό εργαλείο του ΕΚΕΑ, το οποίο υποστηρίζει κρίσιμες λειτουργίες του Εθνικού Συστήματος Αιμοδοσίας όπως:
- επεξεργασία αίματος,
- σήμανση και πλήρη ιχνηλασιμότητα μονάδων,
- διαχείριση ομάδων αίματος,
- διανομή μονάδων αίματος και παραγώγων,
- ιολογικούς ελέγχους,
- δεξαμενοποίηση αιμοπεταλίων,
- καθώς και τη συνολική διαχείριση αποθεμάτων αίματος σε πραγματικό χρόνο.
Οι λειτουργίες αυτές αποτελούν τον πυρήνα της ασφάλειας και της επιχειρησιακής επάρκειας του συστήματος αιμοδοσίας της χώρας. Επομένως, δημιουργείται μείζον ερώτημα για το πώς θα συνεχίσουν να υποστηρίζονται οι κρίσιμες λειτουργίες του ΕΚΕΑ, όταν το Υπουργείο προχωρά σε νέο μοντέλο βασισμένο στην «αναβάθμιση» των τοπικών συστημάτων αιμοδοσίας και ουσιαστικά παρακάμπτει ή αποδυναμώνει το ήδη εγκατεστημένο ενιαίο πληροφοριακό σύστημα.
Το πλέον ανησυχητικό είναι ότι το Άρθρο 36, αντί να ενισχύει θεσμικά τον ρόλο του ΕΚΕΑ, δημιουργεί ένα ασαφές και επικίνδυνο διοικητικό σχήμα, όπου:
- το Υπουργείο Υγείας και το ΕΚΕΑ εμφανίζονται ως «από κοινού υπεύθυνοι επεξεργασίας»,
- αλλά ο τεχνικός και λειτουργικός έλεγχος μεταφέρεται ουσιαστικά στην ΗΔΙΚΑ,
- ενώ προβλέπεται η δημιουργία νέου Κεντρικού Πληροφοριακού Συστήματος Αιμοδοσίας, χωρίς να αποσαφηνίζεται η σχέση του με το ήδη υπάρχον εθνικό σύστημα που έχει αγοραστεί και λειτουργεί.
Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργείται σοβαρός κίνδυνος:
- διπλών υποδομών,
- κατακερματισμού,
- επιχειρησιακής σύγχυσης,
- πιθανής διπλής χρηματοδότησης,
- ακύρωσης στην πράξη της στρατηγικής συγκεντροποίησης που το ίδιο το Υπουργείο μέχρι πρόσφατα παρουσίαζε ως εθνική επιτυχία,
- Και τελικά κατάργηση των δικλείδων ασφαλείας στη μετάγγιση και στην αλυσίδα της πορείας του αίματος από τον αιμοδότη μέχρι τον ασθενή.
Οι πολυμεταγγιζόμενοι ασθενείς δεν μπορούν να παρακολουθούν αμέτοχοι:
- αντιφατικές κυβερνητικές δηλώσεις,
- διαρκείς αλλαγές σχεδιασμού,
- και πειραματισμούς πάνω σε ένα σύστημα που καθορίζει άμεσα την επιβίωσή τους.
Το αίμα είναι δημόσιο αγαθό υψίστης σημασίας και η διαχείρισή του απαιτεί:
- θεσμική διαφάνεια,
- επιστημονική τεκμηρίωση,
- λογοδοσία,
- και απόλυτο σεβασμό στην ασφάλεια των ασθενών.
Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Πασχόντων από Μεσογειακή Αναιμία και Δρεπανοκυτταρική Νόσο καλεί:
- το Υπουργείο Υγείας να αποσύρει άμεσα το άρθρο 36 του υπό συζήτηση Νομοσχεδίου
- να ολοκληρώσει την εγκατάσταση και στις υπόλοιπες Αιμοδοσίες με το ήδη λειτουργών σύστημα e-Delphyn,
- και να εγγυηθεί δημόσια ότι δεν θα θέσει σε κίνδυνο την ενιαία λειτουργία, συγκεντροποίηση και ασφάλεια του Εθνικού Συστήματος Αιμοδοσίας.
Παράλληλα, ως εκπρόσωποι των ασθενών, με Μεσογειακή Αναιμία και Δρεπανοκυτταρική Νόσο (πολυμεταγγιζόμενοι ασθενείς) θεωρούμε ότι το ήδη εγκατεστημένο και λειτουργικό ενιαίο πληροφοριακό σύστημα e-Delphyn, το οποίο αποκτήθηκε με δημόσιους πόρους, διαθέτει εθνική άδεια χρήσης για όλα τα νοσοκομεία της χώρας και αποτελεί τον βασικό πυλώνα της πολιτικής συγκεντροποίησης του αίματος, όχι μόνο δεν πρέπει να απαξιωθεί ή να παρακαμφθεί, αλλά οφείλει να παραμείνει και να ολοκληρωθεί η πανελλαδική εφαρμογή του υπό την επιστημονική και επιχειρησιακή εποπτεία του ΕΚΕΑ.
Κάθε επιλογή που οδηγεί σε επιστροφή κατακερματισμένων τοπικών συστημάτων, διοικητική ασάφεια και αποδυνάμωση του κεντρικού ρόλου του ΕΚΕΑ δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια, την επάρκεια και την ισότιμη πρόσβαση των ασθενών στο αίμα.
Οι ζωές των ασθενών δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως πεδίο διοικητικών αυτοσχεδιασμών, αδιαφανών επιλογών και πολιτικών ελιγμών πάνω σε ένα δημόσιο αγαθό που συνδέεται άμεσα με την ανθρώπινη ζωή.
