Διχογνωμία μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου για τα δάνεια Κατσέλη
Σε νέα φάση αβεβαιότητας εισέρχονται χιλιάδες δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη, παρά το γεγονός ότι η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου εξέδωσε μία απόφαση που ο νομικός κόσμος χαρακτηρίζει σαφή και δεσμευτική. Αντί η κρίση του ανώτατου δικαστηρίου να κλείσει οριστικά τη συζήτηση για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων, το τοπίο παραμένει θολό, καθώς αναδεικνύεται πλέον μια διχογνωμία γύρω από την πρακτική εφαρμογή της απόφασης, με αποτέλεσμα οι οφειλέτες να βρίσκονται ξανά αντιμέτωποι με ερωτήματα που θα έπρεπε ήδη να έχουν απαντηθεί.
Η απόφαση 6/2026 της Πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου εκδόθηκε έπειτα από πιλοτική δίκη και έδωσε απάντηση σε ένα κρίσιμο ζήτημα που αφορούσε χιλιάδες δανειολήπτες. Το ανώτατο δικαστήριο έκρινε ότι για τις ρυθμίσεις του άρθρου 9 του νόμου Κατσέλη, οι τόκοι υπολογίζονται επί της εκάστοτε μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού οφειλόμενου κεφαλαίου. Η κρίση αυτή θεωρήθηκε κομβικής σημασίας, καθώς επηρεάζει άμεσα τον τρόπο υπολογισμού των οφειλών όσων έχουν υπαχθεί στις προστατευτικές διατάξεις του νόμου.
Παρά ταύτα, αντί να υπάρξει άμεση και ενιαία εφαρμογή της απόφασης, το ζήτημα φαίνεται να μεταφέρεται πλέον σε ένα νέο πεδίο αντιπαράθεσης, αυτό της διάρκειας του εκτοκισμού κάθε μηνιαίας δόσης.
Η ανακοίνωση των εταιρειών διαχείρισης
Μέσα σε αυτό το κλίμα, συνεδρίασε το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Εταιριών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΕΔΑΔΠ), η οποία εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση:
«Σε συνέχεια της δημοσίευσης της απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου επί προδικαστικού ερωτήματος σχετικά με το ν. 3869/2010, συνεδρίασε το Δ.Σ. της Ένωσης Εταιριών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΕΔΑΔΠ) και κατέληξε ομόφωνα στις παρακάτω αποφάσεις, όπως ανακοινώθηκε πριν λίγο:
- Οι Εταιρίες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΔΑΔΠ) σέβονται απολύτως και συμμορφώνονται πλήρως με την υπ’ αριθμ. 6/2026 απόφαση της Πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, με την οποία κρίθηκε ότι ο εκτοκισμός των ρυθμίσεων του άρθρου 9 παρ. 2 του ν. 3869/2010 υπολογίζεται επί της εκάστοτε μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού οφειλόμενου κεφαλαίου. Η κρίση αυτή της Πλήρους Ολομέλειας είναι εφαρμοστέα από τις ΕΔΑΔΠ άμεσα και χωρίς καμία επιφύλαξη ως προς την ουσία της.
- Οι ΕΔΑΔΠ έχουν θεσμική και νομική υποχρέωση επακριβούς προσδιορισμού των οφειλών και είσπραξής τους. Η υποχρέωση αυτή, την οποία ανέλαβαν με την υπογραφή των συμβάσεων διαχείρισης των απαιτήσεων εντός των τιτλοποιήσεων του σχεδίου «Ηρακλής» είναι σύμφυτη με την προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος και των φορολογουμένων, οι οποίοι έχουν αναδεχθεί και το τελικό βάρος των εγγυήσεων του Ελληνικού Δημοσίου.
- Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου (ΟλΑΠ 6/2026) καθιστά σαφές ότι για τα δάνεια που υπάγονται στη ρύθμιση του άρθρου 9 ν. 3869/2010 η δέουσα μέθοδος υπολογισμού των τόκων είναι ο εκτοκισμός στη δόση και όχι τοκοχρεολυτικά στο κεφάλαιο, το οποίο καθορίζει η σχετική δικαστική απόφαση. Κατά την πρακτική εφαρμογή της απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, ωστόσο, έχει προκύψει ζήτημα ως προς την διάρκεια της χρονικής περιόδου εκτοκισμού κάθε μηνιαίας δόσης, ως προς το οποίο έχουν διατυπωθεί διαφορετικές απόψεις από νομικούς και επαγγελματικούς φορείς. Το ζήτημα αυτό χρήζει αποσαφήνισης προκειμένου οι ΕΔΑΔΠ να μπορέσουν να εφαρμόσουν ουσιαστικά και τεχνικά την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου.
- Μέχρι τη διευκρίνιση του ζητήματος αυτού, οι Εταιρίες Διαχείρισης (ΕΔΑΔΠ) καλούν τους οφειλέτες του ν. 3869/2010 να συνεχίσουν να καταβάλλουν το ποσό που αντιστοιχεί στο κεφάλαιο της μηνιαίας τους δόσης».
Το κρίσιμο σημείο
Η ουσία της υπόθεσης βρίσκεται ακριβώς στα δύο τελευταία σημεία της ανακοίνωσης. Από τη μία πλευρά, οι εταιρείες διαχείρισης αναγνωρίζουν ρητά ότι η απόφαση του Αρείου Πάγου είναι σαφής ως προς το βασικό της περιεχόμενο: οι τόκοι υπολογίζονται πάνω στη μηνιαία δόση και όχι πάνω στο συνολικό κεφάλαιο του δανείου.
Από την άλλη, επικαλούνται την ύπαρξη διαφορετικών απόψεων σχετικά με τη διάρκεια της περιόδου εκτοκισμού κάθε δόσης, υποστηρίζοντας ότι απαιτείται περαιτέρω αποσαφήνιση για να εφαρμοστεί τεχνικά η απόφαση. Το γεγονός ότι εξακολουθεί να γίνεται λόγος για διαφορετικές ερμηνείες, παρά την έκδοση απόφασης από την Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, είναι αυτό που προκαλεί τις εντονότερες αντιδράσεις σε νομικούς και δανειολήπτες. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που θεωρούν ότι η Πολιτεία όφειλε ήδη να έχει δώσει σαφείς κατευθύνσεις εφαρμογής, ώστε να μην παραμένει ανοιχτό ένα ζήτημα που το ανώτατο δικαστήριο έχει ήδη κληθεί να επιλύσει.
Ακριβώς αυτό είναι το σημείο που προκαλεί τις μεγαλύτερες αντιδράσεις. Διότι ενώ ο Άρειος Πάγος έχει ήδη τοποθετηθεί με απόφαση της Ολομέλειάς του, χιλιάδες δανειολήπτες εξακολουθούν να παρακολουθούν μια συζήτηση περί «διχογνωμιών», χωρίς μέχρι στιγμής να έχει υπάρξει μια ξεκάθαρη θεσμική παρέμβαση που να βάζει τέλος στην αβεβαιότητα.
Πληρωμές μόνο στο κεφάλαιο μέχρι νεωτέρας
Μέχρι να ξεκαθαρίσει το ζήτημα, οι ίδιες οι εταιρείες διαχείρισης καλούν τους οφειλέτες να συνεχίσουν να καταβάλλουν μόνο το ποσό που αντιστοιχεί στο κεφάλαιο της μηνιαίας δόσης τους. Πρακτικά δηλαδή, παραδέχεται ότι υπάρχει εκκρεμότητα ως προς τον υπολογισμό των τόκων, παρά το γεγονός ότι η ουσία της απόφασης του Αρείου Πάγου θεωρείται αδιαμφισβήτητη από το σύνολο σχεδόν του νομικού κόσμου.
