Παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες που έγιναν πριν από δύο χρόνια για τον περιορισμό του λεγόμενου «ενεργειακού τουρισμού», το πρόβλημα των ανεξόφλητων λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει χωρίς ουσιαστική αντιμετώπιση. Η απουσία θεσμικού πλαισίου επιτρέπει σε καταναλωτές να αλλάζουν πάροχο αφήνοντας πίσω τους απλήρωτες οφειλές, με αποτέλεσμα το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων χρεών να αγγίζει πλέον τα 2,98 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) για το 2025, περισσότερα από τα μισά χρέη, ύψους περίπου 1,53 δισ. ευρώ, αφορούν καταναλωτές που έχουν ήδη αποχωρήσει από τον πάροχο στον οποίο δημιουργήθηκε η οφειλή, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την είσπραξή τους.
Τι είναι ο «ενεργειακός τουρισμός»
Η πρακτική αυτή, γνωστή στην αγορά ως «ενεργειακός τουρισμός», αφορά περιπτώσεις καταναλωτών που μετακινούνται από εταιρεία σε εταιρεία, αφήνοντας ανεξόφλητους λογαριασμούς στον προηγούμενο προμηθευτή.
Μετά την αλλαγή παρόχου, η ανάκτηση των οφειλών γίνεται σημαντικά δυσκολότερη, με αποτέλεσμα να συσσωρεύονται μεγάλες επισφάλειες στους ισολογισμούς των εταιρειών προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας.
Το ζήτημα έχει αναδειχθεί εδώ και χρόνια ως μία από τις σημαντικότερες στρεβλώσεις της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ήδη από την άνοιξη του 2024 η κυβέρνηση είχε ανακοινώσει την πρόθεσή της να τροποποιήσει τον Κώδικα Προμήθειας, ώστε να περιοριστούν οι περιπτώσεις αλλαγής παρόχου από καταναλωτές με ανεξόφλητες οφειλές. Ωστόσο, δύο χρόνια μετά, οι σχετικές αλλαγές δεν έχουν τεθεί σε εφαρμογή, με αποτέλεσμα το πρόβλημα να εξακολουθεί να επιβαρύνει κυρίως τις εταιρείες προμήθειας.
Η δύσκολη ισορροπία της αγοράς
Η αντιμετώπιση του φαινομένου δεν είναι απλή, καθώς οποιαδήποτε παρέμβαση θα πρέπει να διασφαλίζει την είσπραξη των οφειλών, χωρίς να περιορίζει αδικαιολόγητα το δικαίωμα των καταναλωτών να επιλέγουν ελεύθερα τον πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας, βασική αρχή της ανταγωνιστικής αγοράς.
Την ίδια στιγμή, η έλλειψη αποτελεσματικού μηχανισμού για τη διαχείριση των παλαιών χρεών αυξάνει τον πιστωτικό κίνδυνο και το λειτουργικό κόστος των προμηθευτών.
Το κόστος των επισφαλειών δεν εμφανίζεται ως ξεχωριστή χρέωση στους λογαριασμούς ρεύματος, ωστόσο λαμβάνεται υπόψη από τις εταιρείες κατά τον καθορισμό της τιμολογιακής πολιτικής τους.
Η ΡΑΑΕΥ εκτιμά ότι η συνολική επιβάρυνση από παλαιές και νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές ανέρχεται σε 5,931 λεπτά ανά κιλοβατώρα, αν και οι προμηθευτές αμφισβητούν το ύψος της συγκεκριμένης εκτίμησης.
