Οι επισκέψεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου στην Ουάσινγκτον ακολουθούσαν ένα πολύ συγκεκριμένο τελετουργικό. Αρχικά ξεκινούσε με θερμή υποδοχή στον Λευκό Οίκο, χειραψίες μπροστά στις κάμερες, δηλώσεις για την ισχυρή σχέση ΗΠΑ-Ισραήλ και κοινή ανάδειξη της στρατηγικής τους συνεργασίας.
Παρόλα αυτά το σκηνικό θα παρουσιάζεται διαφοροποιημένο.
Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, η προσεχής συνάντηση μεταξύ Νετανιάχου και του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ λαμβάνει χώρα σε φάση όπου η μέχρι σήμερα στενή σχέση των δύο ηγετών εμφανίζει εντάσεις, κυρίως εξαιτίας των διαφορών τους σε θέματα όπως ο πόλεμος κατά του Ιράν και η μελλοντική στρατηγική στη Μέση Ανατολή.
Πρόκειται για την έβδομη επίσκεψη του Νετανιάχου στις ΗΠΑ από τότε που ο Τραμπ ανέλαβε την προεδρία, αριθμός μεγαλύτερος από κάθε άλλον ξένο ηγέτη. Ωστόσο, αυτή τη φορά ο Ισραηλινός πρωθυπουργός φτάνει στην Ουάσινγκτον όχι μόνο ως στενός σύμμαχος, αλλά και ως πολιτικός που αντιμετωπίζει σημαντικές πιέσεις ενόψει των εκλογών του Οκτωβρίου στο Ισραήλ.
Η προηγούμενη συνάντηση Τραμπ-Νετανιάχου, τον Φεβρουάριο, είχε ως στόχο την προετοιμασία της κοινής στρατιωτικής δράσης κατά του Ιράν. Στην αρχή, η Ουάσινγκτον και το Τελ Αβίβ παρουσίασαν τη συνεργασία τους ως άνευ προηγουμένου στρατιωτικό συντονισμό, επισημαίνοντας την αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων και τη δυνατότητα κοινής δράσης ενάντια στην Τεχεράνη.
Ωστόσο, όσο η σύγκρουση παρατεινόταν χωρίς να επιτευχθεί η κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος, οι διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών έγιναν πιο εμφανείς. Ο Νετανιάχου υποστήριζε τη συνέχιση της στρατιωτικής πίεσης, ενώ ο Τραμπ επιθυμούσε τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Αμερικανός αξιωματούχος, που μίλησε στο CNN, ανέφερε πως ο Τραμπ είχε αρχικά πιστέψει ότι η σύγκρουση θα ήταν σύντομη, με διάρκεια λίγων εβδομάδων. Η παρατεταμένη αντιπαράθεση και η έλλειψη αποφασιστικής νίκης προκάλεσαν δυσαρέσκεια στον Αμερικανό πρόεδρο.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο Νετανιάχου αναμένεται να παρουσιάσει νέα στοιχεία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και τις στρατιωτικές ικανότητες της Τεχεράνης. Ωστόσο, πηγές αναφέρουν πως το Ισραήλ θεωρεί πως ο Τραμπ δεν επιθυμεί, τουλάχιστον πριν τις αμερικανικές εκλογές, την επανέναρξη μιας μεγάλης στρατιωτικής εκστρατείας.
Ο Νετανιάχου απέφυγε μέχρι στιγμής δημόσια αντιπαράθεση με τον Τραμπ για την εκεχειρία του Απριλίου με το Ιράν, όμως πολιτικοί σύμμαχοι του ασκούν κριτική στη συμφωνία. Παράλληλα, μέσα ενημέρωσης φιλικά προσκείμενα στο Ισραήλ στρέφονται κατά των διαπραγματευτών των ΗΠΑ όπως ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ.
Ο Βανς, από την πλευρά του, κατηγόρησε στελέχη της ισραηλινής κυβέρνησης ότι προσπαθούν να υπονομεύσουν τις διαπραγματεύσεις και να επηρεάσουν αρνητικά την αμερικανική κοινή γνώμη, προειδοποιώντας ότι το Ισραήλ κινδυνεύει να αποξενώσει τον “μοναδικό ισχυρό σύμμαχο” του.
Οι διαφωνίες Τραμπ-Νετανιάχου ξεπερνούν το ζήτημα του Ιράν, καθώς ο Λίβανος αποτελεί επιπλέον πεδίο τριβής. Ο Τραμπ έχει πιέσει το Ισραήλ να σταματήσει τις επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ και να προχωρήσει σε αποκλιμάκωση.
Σύμφωνα με το Axios και το CNN, σε τηλεφωνική συνομιλία ο Τραμπ φέρεται να είπε στον Νετανιάχου: “Όλοι σε μισούν τώρα… όλοι μισούν το Ισραήλ γι’ αυτό”. Το Ισραήλ συμφώνησε σε τριμερή συμφωνία με τον Λίβανο, αλλά αρνείται να αποσύρει πλήρως τις δυνάμεις του από τον νότιο Λίβανο χωρίς διασφαλίσεις για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ.
Ισραηλινές πηγές αναφέρουν ότι ο Νετανιάχου έχει ξεκαθαρίσει πως θα αντιταχθεί σε πιέσεις για πλήρη απόσυρση δυνάμεων από Λίβανο, Γάζα και Συρία.
Στην ατζέντα αναμένεται να βρεθούν το ενδεχόμενο πώλησης μαχητικών F-35 στην Τουρκία, ζήτημα που ανησυχεί το Ισραήλ λόγω πιθανής μείωσης του στρατιωτικού του πλεονεκτήματος. Ο Τραμπ, όμως, έχει απορρίψει αυτές τις ανησυχίες, επισημαίνοντας ότι οι πωλήσεις αμερικανικών όπλων είναι αποκλειστική δική του αρμοδιότητα και χαρακτηρίζοντας την Τουρκία “σημαντικό σύμμαχο”.
Επιπλέον, θα συζητηθεί η συμφωνία πολιτικής πυρηνικής συνεργασίας ΗΠΑ-Σαουδικής Αραβίας, που προκαλεί ανησυχίες στο Ισραήλ για ενδεχόμενη περιφερειακή πυρηνική κούρσα. Ο Τραμπ έχει συνδέσει τη συμφωνία με πιθανή εξομάλυνση σχέσεων μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ισραήλ, κάτι που ωστόσο δεν έχει επιβεβαιωθεί από το Ριάντ.
Η συνάντηση έχει και έντονο εσωτερικό πολιτικό χαρακτήρα για τον Νετανιάχου, που αντιμετωπίζει τις εκλογές του Οκτωβρίου και δεν διαθέτει αυτή τη στιγμή την πλειοψηφία για νέα θητεία. Η στήριξη του Τραμπ θεωρείται κρίσιμο πλεονέκτημα, ενισχύοντας τη θέση του μέσα στο Ισραήλ.
Ο Νετανιάχου χαρακτηρίζει τις διαφορές με τον Τραμπ “τακτικές” και υποστηρίζει ότι η στρατηγική σχέση των δύο κρατών παραμένει ισχυρή. Ωστόσο, το CNN επισημαίνει πως η απουσία επίσημης φωτογράφησης των δύο ηγετών στη συνάντηση αντικατοπτρίζει τη νέα πραγματικότητα της σχέσης τους, καθώς η τελευταία φορά που δεν υπήρξε δημόσια εικόνα ήταν τον Φεβρουάριο κατά τη διάρκεια ευαίσθητων στρατιωτικών συζητήσεων.
Αυτή η απουσία δημοσιότητας ίσως αντικατοπτρίζει τις δύσκολες διαπραγματεύσεις για το μέλλον της Μέσης Ανατολής και τις διαφορές στη διαχείριση της επόμενης φάσης μετά τον πόλεμο με το Ιράν.
