Ένα άγνωστο μέχρι σήμερα είδος που έζησε πριν από περίπου 210 εκατομμύρια χρόνια στη σημερινή Ζιμπάμπουε προσθέτει νέα στοιχεία για την πρώιμη εξέλιξη και εξάπλωση των δεινοσαύρων στη Γη.
Το νέο είδος, που ονομάστηκε Musango matusadonaensis, ταυτοποιήθηκε χάρη σε έναν σχεδόν πλήρη σκελετό που βρέθηκε το 2018 στις όχθες της λίμνης Καρίμπα, στη βόρεια Ζιμπάμπουε. Πρόκειται για τον πέμπτο δεινόσαυρο που έχει αναγνωριστεί επιστημονικά στη χώρα.
Ο Musango έζησε κατά την Ύστερη Τριασική περίοδο, τότε που οι δεινόσαυροι άρχιζαν να εξαπλώνονται σε όλο τον πλανήτη, χωρίς όμως ακόμη να κυριαρχούν στα χερσαία οικοσυστήματα.
Σε αντίθεση με τους τεράστιους μακρυλαίμηδες δεινόσαυρους που εμφανίστηκαν πολύ αργότερα, το συγκεκριμένο είδος ήταν μικρόσωμο. Οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι έφτανε περίπου τα 4,5 μέτρα σε μήκος και τα 220 κιλά σε βάρος, δηλαδή όσο περίπου ένα ενήλικο γουρούνι.
Το όνομά του προέρχεται από τη λέξη «musango» στη γλώσσα Σόνα, μία από τις βασικές γλώσσες της Ζιμπάμπουε, και σημαίνει «αυτός που ζει στον θάμνο».
Νέα εικόνα για τα οικοσυστήματα της νότιας Αφρικής
Η ανακάλυψη του νέου είδους ανατρέπει έως έναν βαθμό την εικόνα που είχαν μέχρι τώρα οι επιστήμονες για τους πρώτους δεινοσαύρους της περιοχής.
«Μέχρι πρόσφατα θεωρούσαμε ότι οι δεινόσαυροι που ζούσαν σε ολόκληρη τη νότια Αφρική ήταν σε μεγάλο βαθμό οι ίδιοι», δήλωσε ο Πολ Μπάρετ, ερευνητής στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου.
Τα νέα δεδομένα, όμως, δείχνουν ότι η περιοχή αποτελούνταν από διαφορετικά οικοσυστήματα, τα οποία φιλοξενούσαν ξεχωριστά είδη δεινοσαύρων. «Αυτό που έχουμε ανακαλύψει μέχρι σήμερα πιθανότατα αποτελεί μόνο την κορυφή του παγόβουνου», πρόσθεσε ο ίδιος. Τα ευρήματα της διεθνούς ομάδας παλαιοντολόγων δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Journal of Systematic Palaeontology.
Από τους πιο πλήρεις σκελετούς
Ο απολιθωμένος σκελετός του Musango matusadonaensis θεωρείται ένας από τους πιο πλήρεις δεινοσαυρικούς σκελετούς της ίδιας περιόδου που έχουν εντοπιστεί στη Ζιμπάμπουε. Οι επιστήμονες βρήκαν διατηρημένα τμήματα από τη σπονδυλική στήλη, τα πλευρά, τα άκρα και τα πόδια του ζώου.
Από τη μελέτη των οστών, εκτιμούν ότι ο δεινόσαυρος ήταν περίπου οκτώ ετών και σχεδόν πλήρως ανεπτυγμένος όταν πέθανε. Παράλληλα, τα απολιθώματα δείχνουν ότι είχε επιβιώσει από σοβαρό τραυματισμό ή κάποια λοίμωξη.
Αν και το κρανίο του δεν έχει βρεθεί, οι επιστήμονες θεωρούν πιθανό ότι ήταν φυτοφάγο ή παμφάγο, τρεφόμενο με φυτά που φύτρωναν κοντά σε ποτάμια και ρυάκια.
Η συγκεκριμένη ανακάλυψη έρχεται λίγα χρόνια μετά τον εντοπισμό ενός ακόμη σημαντικού απολιθώματος στη Ζιμπάμπουε. Το 2022, επιστήμονες είχαν ανακοινώσει τον Mbiresaurus raathi, τον αρχαιότερο γνωστό δεινόσαυρο της Αφρικής, που έζησε πριν από περίπου 230 εκατομμύρια χρόνια.
Ο Mbiresaurus είχε μήκος περίπου ένα μέτρο, μακριά ουρά και βάρος έως 30 κιλά, αποτελώντας ένα από τα πρώτα μέλη της μεγάλης ομάδας των δεινοσαύρων που εμφανίστηκαν στη Γη.
Η νέα ανακάλυψη ενισχύει την άποψη ότι η νότια Αφρική υπήρξε ιδιαίτερα σημαντική για την πρώιμη εξέλιξη των δεινοσαύρων, με πολλά ακόμη μυστικά να παραμένουν θαμμένα στο έδαφός της.
