Η επίσημη αυτοψία της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού έρχεται να επιβεβαιώσει το σενάριο που βρισκόταν από την πρώτη στιγμή στο μικροσκόπιο των ερευνητών, αποδίδοντας την έναρξη της καταστροφικής πυρκαγιάς στη Βοιωτία σε αστοχία του ιδιωτικού δικτύου ηλεκτροδότησης του αιολικού πάρκου στη θέση «Μαύρο Σπιθάρι».
Το πόρισμα αποκλείει όλα τα υπόλοιπα ενδεχόμενα και συνδέει ευθέως την εκδήλωση της φωτιάς με σπινθήρες από ηλεκτρικό τόξο στους αγωγούς μεταφοράς ενέργειας, ενώ τα στοιχεία που φέρνει σήμερα στο «φως» η «δημοκρατία» για το ιδιοκτησιακό και αδειοδοτικό καθεστώς του πάρκου αποκτούν πλέον νέα βαρύτητα.
Η έκθεση της ΔΑΕΕ χαρακτηρίζει ως μοναδική αιτία της πυρκαγιάς τη δημιουργία σπινθήρων από ηλεκτρικό τόξο στους αγωγούς του ιδιωτικού δικτύου ηλεκτροδότησης του αιολικού πάρκου. Οι πραγματογνώμονες διαπίστωσαν θερμικές αλλοιώσεις στους αγωγούς που προϋπήρχαν της πυρκαγιάς, ενώ εκτιμούν ότι οι ισχυροί βόρειοι άνεμοι εκτόξευσαν τους σπινθήρες στα ξερά χόρτα σε απόσταση που μπορούσε να ξεπεράσει τα δέκα μέτρα.
Παράλληλα, από την αυτοψία αποκλείστηκαν όλα τα υπόλοιπα πιθανά αίτια. Δεν εντοπίστηκαν ίχνη εμπρηστικού μηχανισμού, θερμών εργασιών, καπνίσματος, αυτανάφλεξης, διάθλασης ή ανθρώπινης παρουσίας που θα μπορούσε να συνδέεται με την εκδήλωση της φωτιάς.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και σε ένα ακόμη εύρημα της έρευνας. Στην ίδια ακριβώς γραμμή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας είχε εκδηλωθεί πυρκαγιά στις 27 Ιουνίου, περίπου 150 μέτρα από το σημείο όπου ξεκίνησε η καταστροφή της 31ης Ιουλίου. Και τότε η αιτία είχε αποδοθεί σε βραχυκύκλωμα από επαφή των αγωγών, γεγονός που, σύμφωνα με τους πραγματογνώμονες, συνιστά σοβαρή ένδειξη επαναλαμβανόμενων προβλημάτων στη λειτουργία του συγκεκριμένου δικτύου.
Το πόρισμα της Πυροσβεστικής έρχεται έτσι να συμπληρώσει τις σημερινές αποκαλύψεις της «δημοκρατίας» για το αιολικό πάρκο, τις καταγγελίες κατοίκων σχετικά με την αδειοδότησή του και τα ερωτήματα που έχουν τεθεί για τον έλεγχο των εγκαταστάσεων και του ιδιωτικού δικτύου ηλεκτροδότησης πριν από την εκδήλωση της πυρκαγιάς.
Ο λαβύρινθος με το «ένοχο» αιολικό πάρκο
Ενα τεράστιο πλέγμα εταιριών, με επίκεντρο τη δραστηριότητα σε αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα και άδειες λειτουργίας που εγείρουν εδώ και καιρό πολλά ερωτήματα και διαμαρτυρίες σε τοπικές κοινωνίες, έχει ο Σάββας Ζαφειράτος, στην ιδιοκτησία του οποίου ανήκουν και οι ανεμογεννήτριας από τις οποίες, όπως έκαναν γνωστό οι Αρχές, ξεκίνησε η πυρκαγιά στη Βοιωτία, η οποία πέρασε στη δυτική Αττική κατακαίοντας εκατοντάδες στρέμματα γης.
- Από τη Μαρία Παναγιώτου
[email protected]
Το συγκεκριμένο αιολικό πάρκο στήθηκε κάτω από την εταιρία Αιολική Σπιθάρι Α.Ε., καθώς βρίσκεται στη θέση Σπιθάρι. Ωστόσο, μια σειρά πάρκων ιδιοκτησίας του συγκεκριμένου επιχειρηματία, που από πολλά μέσα ενημέρωσης χαρακτηρίζεται «γαλάζιος», έχει εδώ και καιρό ενσωματωθεί κάτω από την εταιρία ICG Α.Ε. Σε αυτήν ο Ζαφειράτος είναι πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος. Η συγκεκριμένη εταιρία φαίνεται ότι έχει δεκάδες υποκαταστήματα, καθένα από τα οποία αντιπροσωπεύει προφανώς κι ένα πάρκο, είτε με ανεμογεννήτριες είτε με φωτοβολταϊκά. Αναλυτικά, τα υπόλοιπα αυτά υποκαταστήματα της εταιρίας είναι: Θέση Σαμαρά στη Θήβα, Θέση Πουρνάρι στη Θήβα, Θέση Δημοσιά στη Θήβα, Θέση Αχλαδίτσα στη Θήβα, Θέση Νταλαμάκη στη Θήβα, Θέση Τρέπεζα στη Θήβα, Θέση Μπορδόσα Δόβραινα στη Θήβα, Θέση Κριτήρι στα Φάρσαλα, Θέση Αχίλλειο στα Φάρσαλα, Θέση Αη Γιάννης στα Φάρσαλα, Θέση Πουρνάρ Ντερέ στα Φάρσαλα, Θέση Ντομούζ Ντερέ στα Φάρσαλα, Θέση Γκέκας στα Φάρσαλα, Θέση Πηγαδάκια στα Φάρσαλα, Θέση Σπαθέλα στα Φάρσαλα, Θέση Παρμακλίκι στα Φάρσαλα, Θέση Ροβνιές στα Φάρσαλα, Θέση Κοτρώνα στα Φάρσαλα, Θέση Πλατανά στα Φάρσαλα, Θέση Πάτωμα στα Φάρσαλα και τρία διαφορετικά στη Θέση Πεζούλα, στην Ξάνθη.
Οπως γίνεται κατανοητό, μιλάμε για ένα απίθανο πλέγμα με δεκάδες άδειες πίσω από αυτό, οι οποίες είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποκτηθούν εάν δεν υπάρχουν κατάλληλες προσβάσεις. Μάλιστα, αρκετές καταγγελίες που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια μιλούν για παραβλέψεις σημαντικών στοιχείων κατά την έκδοση των διοικητικών πράξεων αδειοδότησης, που προβληματίζουν. Με την είδηση για την αιτία της πυρκαγιάς έγινε επίσης γνωστό ότι το 2021 ο συγκεκριμένος επιχειρηματίας είχε αιτηθεί να δημιουργήσει πλωτά με φωτοβολταϊκά στη λίμνη Πολυφύτου, στην Κοζάνη, όπως ο ξεσηκωμός των κατοίκων εμπόδισε το έργο να ξεκινήσει. Φυσικά, το ερώτημα πλέον είναι, εάν μετά τον όλεθρο που έζησε η Αττικοβοιωτία, πρόκειται να δοθεί εντολή για επανεξέταση όλων των συγκεκριμένων αδειών.
Ο επιχειρηματίας, που οι πρώτες πληροφορίες ανέφεραν χθες ότι προσήλθε στην ανακρίτρια, πήρε προθεσμία να απολογηθεί και αφέθηκε ελεύθερος μέχρι τότε, έχει ακόμη την εταιρία Interphoton, με κύρια δραστηριότητα την εκμετάλλευση ακινήτων. Από τη συνολική δραστηριότητα των εταιριών του Ζαφειράτου, μάλιστα, δεν μπορεί να αδικήσει κανείς τα δημοσιεύματα που μιλούν για «γαλάζιο» επιχειρηματία, αφού οι… δουλειές του μοιάζει να «άνθισαν» ειδικώς την περίοδο μετά το 2019, όταν και τα κέρδη άρχισαν να εκτοξεύονται σταδιακά σε δεκάδες εκατομμύρια.
Από την άλλη, ο δήμαρχος Στυλίδας, Ιωάννης Αποστόλου, που σύμφωνα με τα δημοσιεύματα πήρε προθεσμία για να απολογηθεί αύριο αλλά παραμένει κρατούμενος, είναι ο ιδιοκτήτης της εταιρίας ΗΛΜΕΚΑΤ Α.Ε., η οποία δημιούργησε το δίκτυο ηλεκτροδότησης του αιολικού πάρκου, που ανήκει στον Ζαφειράτο. Η εταιρία του δημάρχου έχει συμβάσεις για ανάλογα έργα με σειρά εταιριών που ασχολούνται με τον τομέα της ενέργειας και ειδικώς αυτής των δικτύων, κάνοντας πολλούς να μιλούν για ασυμβίβαστο μεταξύ δημόσιας θέσης στην ευρύτερη περιοχή και εργολαβιών. Αλήθεια, η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων, που είναι αρμόδια για την αδειοδότηση των πάρκων, έχει κάνει κάποιες ενέργειες για να ελεγχθούν όλα αυτά;
Επτά φορές αναβλήθηκε η συζήτηση της υπόθεσης στο ΣτΕ!
Από το 2021 φώναζαν οι κάτοικοι του Αγίου Βασιλείου Βοιωτίας, όπου βρίσκεται το αιολικό πάρκο από όπου ξεκίνησε η πυρκαγιά, για ένα σωρό παρανομίες και παρατυπίες. Κι όχι απλά φώναζαν αλλά έχουν κάνει χρήση και όλων των ένδικων μέσων που διαθέτει ένας πολίτης. Ομως, προς το παρόν έχουν βρει την πόρτα της Δικαιοσύνης κλειστή. Το πλέον χαρακτηριστικό ως προς αυτό είναι το γεγονός ότι στη διάρκεια των ετών που μεσολάβησαν έχουν καταθέσει σειρά αιτήσεων ακύρωσης των διοικητικών πράξεων που οδήγησαν στην αδειοδότηση του αιολικού πάρκου, όπως η Εγκριση Περιβαλλοντικών Ορων, αλλά η υπόθεση έχει αναβληθεί έως τώρα επτά φορές, χωρίς κανείς να γνωρίζει το γιατί. Μάλιστα, η συζήτηση στο ΣτΕ μετά την τελευταία αναβολή έχει προσδιοριστεί για τον Οκτώβριο του 2026, μία ημερομηνία που σήμερα φαντάζει ακόμη πιο μακρινή. «Η εγκατάσταση νέων Ανεμογεννητριών ή άλλων “πράσινων” εγκαταστάσεων πρέπει να γίνεται με τη συναίνεση της τοπικής κοινωνίας και μόνο σε περιοχές που δεν παρουσιάζουν τουριστικό, οικιστικό ή παραγωγικό ενδιαφέρον.
Η άναρχη και ασύδοτη χωροθέτηση αυτών κατά την επιθυμία του εκάστοτε επενδυτή, με μοναδικό κριτήριο το μέγιστο κέρδος, συνιστά ανεπανόρθωτο και διαρκές έγκλημα». Εγραφαν σε επιστολή που έστειλαν οι κάτοικοι και η οποία είχε κατατεθεί μάλιστα στη Βουλή με σχετικά ερωτήματα από τον βουλευτή Βοιωτίας του ΠΑΣΟΚ Γιώργο Μουλκιώτη το 2021, πριν δηλαδή την εγκατάσταση των ανεμογεννητριών, ελάχιστα -κυριολεκτικά- μέτρα από τα σπίτια τους. Ο κ. Μουλκιώτης στην ερώτησή του, μάλιστα, είχε κάνει λόγο για διαδικασίες αδειοδότησης fast track, «ερήμην της κοινωνίας, με επιδοτήσεις ευρωπαϊκών προγραμμάτων και διαμεσολαβήσεις επιτηδείων». Ο δικηγόρος των κατοίκων του Αγίου Βασιλείου, Κώστας Σπαϊδιώτης, έχει μιλήσει δε αρκετές φορές για περιβαλλοντικό έγκλημα στον Αγιο Βασίλειο, καθώς ολόκληρη η περιοχή, που είναι τουριστική, έχει μετατραπεί σε βιομηχανική ζώνη, αντανακλώντας φυσικά την αντίθεση των κατοίκων ειδικά για το συγκεκριμένο αιολικό πάρκο στη Μαύρο Σπιθάρι, που βρίσκεται πάνω από τις στέγες των σπιτιών τους. Αλλά φωνές εν τη ερήμω.
