Νέες προσδοκίες και υποσχέσεις «πουλά» η κυβέρνηση για την ερχόμενη ΔΕΘ, η τελευταία πριν στηθούν οι νέες κάλπες. Με τις δημοσκοπήσεις να μην είναι υπέρ της Ν.Δ., καθώς μισθωτοί, συνταξιούχοι, αγρότες και ελεύθεροι επαγγελματίες είναι εξοργισμένοι με την ακρίβεια και την υπερφορολόγηση, το κυβερνητικό σχέδιο υπόσχεται μέτρα αγνοώντας το σήμερα. Ομως, η τσέπη των πολιτών αδειάζει σήμερα και ο μισθός εξαφανίζεται πριν από τα μέσα του μήνα.
Οι εξαγγελίες για επενδύσεις και μειώσεις φόρων στις επιχειρήσεις μπορεί να αποτελούν μια θετική εξέλιξη για τη στήριξη της επιχειρηματικότητας, αλλά και σε αυτές τις περιπτώσεις δεν αφορούν το τώρα. Ο πρωθυπουργός, πέραν κάποιων μικρών ελαφρύνσεων που θα δώσει στους εξαγριωμένους ελεύθερους επαγγελματίες, μεγάλο μέρος των οποίων στις προηγούμενες εκλογές ψήφισε Ν.Δ. και τώρα της έχουν γυρίσει την πλάτη, θα ξεδιπλώσει την (προεκλογική) στρατηγική με ορίζοντα το 2030, στη βάση του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030 με 23 δισ. ευρώ που παρουσιάστηκε με πανηγυρισμούς πριν από μερικές εβδομάδες.
Παρά την πίεση που δέχονται τα νοικοκυριά από την ακρίβεια, τις υψηλές τιμές στα τρόφιμα και το αυξημένο ενεργειακό κόστος, η κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφές ότι δεν προσανατολίζεται στην επαναφορά της 13ης σύνταξης ούτε σε μειώσεις του ΦΠΑ στα τρόφιμα και στη βενζίνη. Πολύ περισσότερο, εκτός σχεδιασμού παραμένει και η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα, που παρά τις πενιχρές μειώσεις που έχει εφαρμόσει οι τιμές σε βενζίνη και diesel κίνησης υπερβαίνουν τα 2 ευρώ το λίτρο.
Η επαναφορά της 13ης σύνταξης παραμένει εκτός συζήτησης, παρά τα αιτήματα των συνταξιούχων και των κομμάτων της αντιπολίτευσης, με το βασικό κυβερνητικό επιχείρημα να είναι το υψηλό δημοσιονομικό κόστος. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, έχει επισημάνει ότι μόνο η επαναφορά του 13ου μισθού στο Δημόσιο και της 13ης σύνταξης θα απαιτούσε συνολικά περίπου 4 δισ. ευρώ και πως το ποσό αυτό υπερβαίνει κατά πολύ τον διαθέσιμο χώρο ενός πακέτου ΔΕΘ, καθώς το αντίστοιχο περσινό πακέτο ανερχόταν σε 1,76 δισ. ευρώ.
Ακόμα μία φορά, όμως, η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να κοροϊδέψει τους συνταξιούχους με ήδη ψηφισμένα μέτρα, όπως την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς (ανακοινώθηκε στην περασμένη ΔΕΘ και θα ενεργοποιηθεί για τους περισσότερους στις αρχές του 2027), την έκτακτη ενίσχυση των 300 ευρώ (από 250 ευρώ που ήταν πέρυσι), αλλά και τη νέα αύξηση των συντάξεων στις αρχές του νέου έτους.
Η κυβέρνηση αναφέρει πως η 13η σύνταξη δεν περιλαμβάνεται στον σχεδιασμό, καθώς το κόστος επαναφοράς της υπολογίζεται περίπου στα 2,5 δισ. ευρώ. Ωστόσο, αποφάσισε να μη φορολογήσει τα υπερκέρδη π.χ. των διυλιστηρίων, όπως έπραξε υπό την πίεση της αντιπολίτευσης το 2022 και αντ’ αυτού προχώρησε σε συμφωνία μαζί τους για τη χρηματοδότηση μιας πενιχρής μείωσης τιμών σε βενζίνη και diesel συνολικού ύψους μόλις… 40 εκατ. ευρώ, την ώρα που τα υπερκέρδη τους είναι πολλαπλάσια και θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν μεγάλο μέρος της 13ης σύνταξης.
Παρότι οι φόροι αποτελούν μεγάλο μέρος της τελικής τιμής της βενζίνης και του πετρελαίου, η κυβέρνηση δεν εξετάζει μείωση του ΦΠΑ ούτε του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Η θέση του υπουργείου Οικονομικών είναι ότι μια μόνιμη μείωση του ΕΦΚ θα δημιουργούσε μεγάλο και σταθερό δημοσιονομικό κενό. Αντίθετα, επιμένει σε επιδοτήσεις τύπου fuel pass, που αντιστοιχούν σε 25 ευρώ τον μήνα ή σε μόλις 12 ευρώ βενζίνης, δηλαδή δεν αρκούν καν για να γεμίσει το μισό ντεπόζιτο ενός μέσου αυτοκινήτου!
Kρυφή αλήθεια
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του diesel. Η κυβέρνηση επέλεξε επιδότηση στην αντλία αντί για μείωση του ΕΦΚ, με το επιχείρημα ότι η παρέμβαση έπρεπε να είναι προσωρινή και να περιορίζει τις επιπτώσεις του κόστους μεταφοράς στον πληθωρισμό. Η κρυφή αλήθεια, όμως, είναι τελείως διαφορετική: ο ΕΦΚ στη βενζίνη ανέρχεται στη χώρα μας στα 0,70 ευρώ το λίτρο, όταν το ελάχιστο όριο που έχει θεσπίσει η Ευρώπη διαμορφώνεται στα 0,359 ευρώ το λίτρο. Συνεπώς, η κυβέρνηση να μπορούσε να μειώσει τον ΕΦΚ στη βενζίνη κατά 0,341 ευρώ το λίτρο.
Αντίστοιχα, στην Ελλάδα ο ΕΦΚ στο diesel ανέρχεται στα 0,41 ευρώ το λίτρο και το ελάχιστο όριο της Ε.Ε. είναι στα 0,33 ευρώ το λίτρο. Η μείωση, δηλαδή, θα μπορούσε να φτάσει τα 0,08 ευρώ το λίτρο.
Τα κυβερνητικά μέτρα ενεργοποιήθηκαν την άνοιξη και προέβλεπαν:
■ 0,20 ευρώ το λίτρο απευθείας στην αντλία για το diesel το δίμηνο Απρίλιος – Μάιος (στα 15 λεπτά τον Ιούνιο),
■ 0,36 ευρώ το λίτρο με την επιδότηση του fuel pass (με το συνολικό ποσό των 50 ευρώ για όλο το δίμηνο Απριλίου – Μαΐου για ηπειρωτικές περιοχές και τα 60 ευρώ για τις νησιωτικές).
Αυτό, όμως, που έχει αποκρύψει η κυβέρνηση είναι το τελικό όφελος από μια μείωση των Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης στα καύσιμα, καθώς μετά την επιβολή των ΕΦΚ στις τιμές του διυλιστηρίου μπαίνει «καπέλο» και ΦΠΑ 24%. Αυτό σημαίνει πως με μια μείωση των ΕΦΚ η αποκλιμάκωση των τιμών στα καύσιμα θα ήταν πολύ μεγαλύτερη για τους καταναλωτές. Συγκεκριμένα, η μείωση της τιμής της βενζίνης -αφού ο ΕΦΚ «ψαλιδιζόταν» στο ελάχιστο ευρωπαϊκό όριο κατά 0,341 ευρώ το λίτρο- θα έφτανε στα 0,423 ευρώ το λίτρο, μαζί με τον ΦΠΑ!
Ούτε κουβέντα για οριζόντια μείωση του ΦΠΑ
Εκτός πακέτου παραμένει και η μείωση του ΦΠΑ στα τρόφιμα. Με τις τιμές στα ράφια των σούπερ μάρκετ να έχουν εκτοξευτεί τα τελευταία χρόνια, η κυβέρνηση απορρίπτει σταθερά την πρόταση για χαμηλότερους συντελεστές σε βασικά αγαθά, υποστηρίζοντας ότι το δημοσιονομικό κόστος είναι υψηλό και ότι δεν υπάρχει εγγύηση πως η μείωση θα περάσει ολόκληρη στις τελικές τιμές.
Πρόκειται για ένα από τα μέτρα που ζητούν επίμονα οι πολίτες, αλλά και το κόμματα της αντιπολίτευσης, με την κυβέρνηση να απαντά πως από τον Σεπτέμβριο θα ενεργοποιηθεί η συμφωνία με τους εμπόρους τροφίμων και ομίλων σούπερ μάρκετ για μειώσεις τιμών.
Νέα έρευνα του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας (ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ) διαπιστώνει ότι η μείωση ΦΠΑ μπορεί να περάσει στις τιμές καταναλωτή ακόμα και στο σύνολό της, όπως έγινε σε πολλές χώρες της Ευρώπης κατά την πρόσφατη περίοδο της πληθωριστικής κρίσης.
Ολα αυτά την ώρα που πρόσφατη έρευνα της Pulse RC, που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, αναφέρει πως πάνω από οκτώ στους 10 Ελληνες επιθυμούν τη μείωση του ΦΠΑ σε βασικά αγαθά, αλλά και του ΕΦΚ στα καύσιμα.
