Μπένος τέλος από τον Εβρο

Την αποχώρησή του ανακοίνωσε τελικά χθες ο πρόεδρος του σωματείου «Διάζωμα» Σταύρος Μπένος από την Ειδική Επιτροπή για την Ανάπτυξη και Ανασυγκρότηση του Εβρου, έπειτα από περίπου έναν μήνα καταγγελιών για την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη.

• Από τη Μαρία Παναγιώτου

«Δεν είναι πλέον θέμα πολιτικό ή συναισθηματικό. Είναι πρωτίστως ζήτημα προσωπικής αξιοπρέπειας» είπε συγκεκριμένα ο κ. Μπένος κατά την ανακοίνωση της αποχώρησής του, ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι παραιτείται ως φυσικό πρόσωπο, ενώ το «Διάζωμα» θα παραμείνει ενεργό στην περιοχή ως ανεξάρτητος πυλώνας, χωρίς κρατική ή ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.

Η αποχώρηση, βέβαια, ήταν στην πραγματικότητα προαναγγελθείσα, καθώς η κυβέρνηση είχε προηγουμένως… πετάξει από το παράθυρο το σχέδιο (ή masterplan, όπως το αποκαλεί ο ίδιος) που είχε εκπονήσει για την αποκατάσταση της πολύπαθης περιοχής μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2023 υπό τον τίτλο «ΕΒΡΟΣ ΜΕΤΑ». Μάλιστα ο πρόεδρος του «Διαζώματος» στις βολές που εκτόξευε από τις αρχές Αυγούστου κατά της κυβερνητικής επιλογής να επιλέξει άλλο σχέδιο, είχε μιλήσει για μείωση του προϋπολογισμού για την ανασυγκρότηση της περιοχής, από 3 δισ. ευρώ που προέβλεπε το δικό του σχέδιο σε 309.900.000 ευρώ.

Λίγες μέρες αργότερα ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και πρόεδρος της Επιτροπής Ανασυγκρότησης του Εβρου Κώστας Κατσαφάδος είχε απαντήσει στον Σταύρο Μπένο ότι το σχέδιο ανασυγκρότησης του Εβρου ενισχύθηκε με νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, αυξάνοντας το συνολικό αναπτυξιακό αποτύπωμα για την περιοχή και το κόστος παραμένει στα 3 δισ. ευρώ.

Ψέματα κι αλήθειες

Πού είναι η αλήθεια και πού το ψέμα στους παραπάνω ισχυρισμούς θα φανεί στο μέλλον. Τα βασικά ερωτήματα, ωστόσο, είναι άλλα: Γιατί ανέλαβε εξαρχής τα σχέδια ανασυγκρότησης τόσο της Εύβοιας όσο και του Εβρου ένα ιδιωτικό σωματείο όπως το «Διάζωμα», όταν μάλιστα περιλαμβάνονται σε αυτά πολεοδομικοί και περιβαλλοντικοί σχεδιασμοί που συνταγματικά ανήκουν στον σκληρό πυρήνα του κράτους; Τι ήταν αυτό που ενόχλησε το Μαξίμου και οδήγησε στον εξοστρακισμό τού άλλοτε αγαπημένου του Κυριάκου Μητσοτάκη, τον οποίο παρουσίαζε ως μέγα σωτήρα της Εύβοιας το όχι και πολύ μακρινό 2021.

Το αξιομνημόνευτο στην περίπτωση του Σταύρου Μπένου, που δηλώνει αδιάλειπτα εθελοντής, δεν είναι η χθεσινή αποχώρησή του, αλλά ο πολιτικός χαμαιλεοντισμός του και η επιβίωσή του επί δεκαετίες. Ο άνθρωπος που διέγραψε λαμπρή πορεία στο εκσυχρονιστικό όχημα του Κώστα Σημίτη και που έκανε την τελευταία του πολιτική κίνηση το 2013 υπογράφοντας το κείμενο των 58 (όπως έμεινε στην ιστορία), για την ανασυγκρότηση της Κεντροαριστεράς, στο οποίο οι συμμετέχοντες δήλωναν πως «δεν αναγνωρίζονται ούτε στη Δεξιά ούτε στη νεοκομμουνιστική – εθνολαϊκιστική Αριστερά», βρέθηκε μέσα σε λίγα χρόνια να συνοδεύει την υπουργό Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ Λυδία Κονιόρδου σε όλα τα ταξίδια της και τελικά να συνεργάζεται στενά με την κυβέρνηση Μητσοτάκη.

Είχε προηγηθεί η φιλία του με την αδελφή του πρωθυπουργού Αλεξάνδρα Μητσοτάκη, που ήταν αρωγό μέλος του σωματείου του και είχε δηλώσει για τη σχέση τους: «Εξαρχής ήμασταν κοντά πνευματικά». Η πραγματική ειδίκευση του «Διαζώματος», βέβαια, το οποίο ο κ. Μπένος ίδρυσε το 2008, ήταν στην πραγματικότητα από την αρχή ο σχεδιασμός ενός συστήματος παράκαμψης των διαδικασιών του Δημοσίου μέσω… μελετών.

Στόχος αυτών των μελετών ήταν να εγκρίνονται έργα εμπνεύσεως των μελών του Δ.Σ. του σωματείου ή εμπνεύσεως κάποιων άλλων… φιλάνθρωπων του σωματείου, προκειμένου οι εθνικοί και οι ευρωπαϊκοί πόροι να κατευθύνονται με βάση τις δικές τους επιθυμίες και τα δικά τους συμφέροντα.

Οπως είχε αποκαλύψει η «δημοκρατία» σε σειρά ερευνών της, όταν το «Διάζωμα» ανέλαβε το σχέδιο ανασυγκρότησης της Εύβοιας το 2021, το σωματείο αυτό, για παράδειγμα, εκπονούσε με ένταση μελέτες για τα αρχαιολογικά μας μνημεία, ειδικώς την περίοδο που στο τιμόνι του υπουργείου Πολιτισμού ήταν η Λυδία Κονιόρδου, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, τις οποίες εν συνεχεία προσέφερε ως δωρεά στο υπουργείο.

Οπως είχε προκύψει από σχετική υπόθεση που έφερε στο φως η εφημερίδα μας, κατά παράβαση της σχετικής νομοθεσίας, οι δωρεές/μελέτες του κ. Μπένου γίνονταν δεκτές στο υπουργικό γραφείο προτού καν εγκριθούν από τα αρμόδια Συμβούλια, όπως το ΚΑΣ. Ετσι, όταν τελικά οι μελέτες έφταναν στο ΚΑΣ προς συζήτηση, η τελική απόφαση ήταν ειλημμένη από το υπουργικό γραφείο.

Εκείνο το διάστημα, μάλιστα, δηλαδή το 2018, οι Ελληνες αρχαιολόγοι είχαν δημοσιεύσει ανοιχτή επιστολή σε σχέση με την υπόθεση και τη δράση του «Διαζώματος», στην οποία ανέφεραν -μεταξύ άλλων- πως ο κ. Μπένος είχε καταφέρει το σωματείο του «να διαχειρίζεται τεράστια ποσά, εκτός δημόσιου λογιστικού», «να ασκεί δημόσια πολιτική» και «να αποφασίζει ποιοι χώροι και ποια μνημεία θα χρηματοδοτηθούν και ποια θα μένουν εκτός χρηματοδότησης».

Ισχυρισμοί

Φυσικά, το «Διάζωμα» ισχυρίζεται πάντα πως δεν έχει κανένα κέρδος από τις δράσεις του, καθώς αυτές έχουν καθαρά φιλανθρωπικό, εκπαιδευτικό και ενημερωτικό χαρακτήρα. Η πραγματικότητα, όμως, είναι ότι το συγκεκριμένο σωματείο και ειδική συνεργασία με επιχειρήσεις και επιχειρηματίες είχε πάντα και κατεύθυνε δημόσιες δαπάνες.

Με βάση τα παραπάνω αλλά και το σημιτικό παρελθόν του κ. Μπένου, δεν προκάλεσαν καμία έκπληξη τα διθυραμβικά του σχόλια το 2019, όταν στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού βρέθηκε η παλαιά του γνώριμη Λίνα Μενδώνη. Είναι προφανές πως ο κ. Μπένος ήλπιζε -και όχι αδίκως- πως θα συνεχίσει τη δράση του στο υπουργείο Πολιτισμού. Μόνο που η κυβέρνηση του επιφύλαξε μεγαλύτερο ρόλο το 2021, ίσως μεγαλύτερο και από τις προσδοκίες του…

Δεν ήταν άλλος από την υποτιθέμενη ανασυγκρότηση της βόρειας Εύβοιας (που έμεινε στα χαρτιά), θέλοντας προφανώς να αξιοποιήσει το ταλέντο του στον σχεδιασμό δημόσιων έργων… εκτός των κρατικών, αρμόδιων υπηρεσιών, που θα αντιμετωπίζονταν (τουλάχιστον τότε) πιο αυστηρά τα πολεοδομικά, χωροταξικά και περιβαλλοντικά ζητήματα. Με βάση τα παραπάνω, μένει να αποκαλυφθεί μόνο ποια συμφέροντα περιείχε το masterplan του κ. Μπένου, που άρεσαν στον ίδιο αλλά όχι στην κυβέρνηση (ή το αντίστροφο) και χάλασε το… προξενιό.