Οι μεγαλύτερες πόλεις της Ευρώπης βρίσκονται αντιμέτωπες με ολοένα εντονότερες απειλές για τη δημόσια υγεία λόγω της κλιματικής αλλαγής, σύμφωνα με μια νέα μελέτη του The Lancet, η οποία δημοσιεύθηκε σήμερα και ζητά άμεση ενίσχυση των μέτρων προσαρμογής. Η έρευνα καταγράφει ότι, παρά τις πρωτοβουλίες για πράσινες υποδομές και βιώσιμες μεταφορές, ο ρυθμός υλοποίησης παραμένει ανεπαρκής.
Οι επιστήμονες αξιολόγησαν 28 δείκτες που συνδέουν τις κλιματικές ζώνες με την υγεία σε 850 μεγάλες πόλεις, διαπιστώνοντας ότι εκατομμύρια κάτοικοι εκτίθενται πλέον σε αυξημένους κινδύνους. Από ακραία θερμικά επεισόδια και μολυσματικές ασθένειες έως δασικές πυρκαγιές και υψηλές συγκεντρώσεις γύρης. Η καθηγήτρια Κάθριν Τον από το Lancet Countdown Europe τόνισε ότι η έρευνα αναδεικνύει έντονες περιφερειακές ανισότητες τόσο στην έκταση των επιπτώσεων όσο και στην αποτελεσματικότητα των μέτρων αντιμετώπισης.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η θνησιμότητα που συνδέεται με την ακραία ζέστη αυξήθηκε κατά 161% στις πόλεις της Νότιας Ευρώπης μέσα σε τρεις δεκαετίες, ενώ ο κίνδυνος δασικών πυρκαγιών ενισχύθηκε κατά 7%. Στην Ανατολική Ευρώπη, οι κλιματικές συνθήκες που ευνοούν τη μετάδοση του δάγκειου πυρετού εκτινάχθηκαν κατά 369%, ενώ οι συγκεντρώσεις γύρης υπερδιπλασιάστηκαν σε Νότια και Ανατολική Ευρώπη.
Παράλληλα, οι πόλεις έχουν αρχίσει να εφαρμόζουν μέτρα προσαρμογής: συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, ενίσχυση χώρων πρασίνου, φυτεύσεις, αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις. Συνολικά έχουν καταγραφεί περισσότερες από 1.500 δράσεις, με το 88% των μεγάλων πόλεων να εμφανίζει μείωση της αστικής θερμότητας κατά μέσο όρο 0,7°C την περίοδο 2014–2019. Οι περιοχές με μεγαλύτερη δενδροκάλυψη σημείωσαν τις πιο αισθητές βελτιώσεις.
Ωστόσο, η μελέτη επισημαίνει ότι τα διαθέσιμα δεδομένα συχνά περιορίζονται σε δημοτικό επίπεδο, γεγονός που δυσκολεύει την αποτύπωση των διαφορών εντός των πόλεων. Επιπλέον, ορισμένες κρίσιμες πτυχές – όπως το κόστος της κλιματικής αλλαγής για τα συστήματα υγείας – δεν μπορούν ακόμη να αξιολογηθούν πλήρως.
Οι συγγραφείς προειδοποιούν ότι «πολλά απομένουν να γίνουν», καθώς σημαντικά οικονομικά και τεχνικά εμπόδια, αλλά και η ανεπαρκής πολιτική δέσμευση, καθυστερούν την εφαρμογή λύσεων που είναι ήδη γνωστές αλλά σπάνια υλοποιούνται. Ζητούν συνδυασμό μέτρων: ενίσχυση των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, αναμόρφωση του πολεοδομικού σχεδιασμού, αύξηση των χώρων πρασίνου, χρήση υλικών που μειώνουν την απορρόφηση θερμότητας και προώθηση ήπιων μετακινήσεων.
Η Ευρώπη παραμένει η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα, με ρυθμό σχεδόν διπλάσιο του παγκόσμιου μέσου όρου — μια εξέλιξη που καθιστά την επιτάχυνση των μέτρων προσαρμογής επιτακτική.
