Υπάρχουν ταξίδια που μετρούνται σε χιλιόμετρα και άλλα που μετρούνται σε μνήμες, λέξεις και ανθρώπους. Ένα τέτοιο ταξίδι ολοκληρώθηκε στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας, εκεί όπου η ελληνική γλώσσα, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την πατρίδα, απέδειξε για ακόμη μία φορά πως δεν γνωρίζει σύνορα.
- Της Μαρίας Δεναξά
Με τον συμβολικό τίτλο «Η Ελληνική Γλώσσα στην Αυστραλία: από τη μνήμη στο μέλλον», η 12η έκδοση του πρωτοποριακού επιστημονικού και εκπαιδευτικού θεσμού του Διεθνούς Θερινού Πανεπιστημίου «Ελληνική Γλώσσα, Πολιτισμός και ΜΜΕ», του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, φέτος μεταφέρθηκε από την Αμερική στην Αυστραλία και φιλοξενήθηκε στο University of New South Wales του Σίδνεϊ.
Και ίσως δεν θα μπορούσε να υπάρξει πιο ταιριαστός τόπος.
Γιατί στην Αυστραλία ζουν άνθρωποι που κουβαλούν μέσα τους την Ελλάδα όχι μόνο ως τόπο καταγωγής, αλλά ως ήχο, ως λέξη, ως οικογενειακή ιστορία. Είναι οι παππούδες που μιλούσαν ελληνικά στα παιδιά τους, οι γονείς που προσπάθησαν να κρατήσουν ζωντανή τη γλώσσα, τα παιδιά και τα εγγόνια που αναζητούν σήμερα έναν δρόμο για να γνωρίσουν καλύτερα την πολιτιστική τους κληρονομιά.
Κάπου ανάμεσα σε αυτές τις γενιές βρίσκεται και η μεγάλη πρόκληση.
Πώς περνά μια γλώσσα από τη μνήμη στο μέλλον;
Στις φετινές εργασίες του Διεθνούς Θερινού Πανεπιστημίου, αυτό ήταν το ουσιαστικό ερώτημα που απασχόλησε τους συμμετέχοντες.
Περισσότεροι από 120 εισηγητές και εισηγήτριες από την Ελλάδα, την Αυστραλία και άλλες χώρες πήραν μέρος σε έναν μεγάλο επιστημονικό και εκπαιδευτικό διάλογο για την πορεία της ελληνικής γλώσσας στους Αντίποδες. Πανεπιστημιακοί, ερευνητές, εκπαιδευτικοί, δημοσιογράφοι, συγγραφείς, καλλιτέχνες, εκπρόσωποι κοινοτήτων και οργανώσεων συναντήθηκαν με έναν κοινό στόχο: να αναζητήσουν τρόπους ώστε η ελληνική γλώσσα να μην παραμείνει απλώς μια γλυκιά ανάμνηση των προηγούμενων γενεών, αλλά να γίνει ζωντανό εργαλείο επικοινωνίας και δημιουργίας για τις επόμενες.
Κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης δρομολογήθηκαν συνεργασίες ανάμεσα σε πανεπιστημιακούς και εκπαιδευτικούς σχολείων της ομογένειας, ενώ δημιουργήθηκαν προϋποθέσεις για νέες συνέργειες στον χώρο της εκπαίδευσης, του πολιτισμού, των μέσων ενημέρωσης και του επιχειρείν.
Μια Ελλάδα που ταξιδεύει
Ιδιαίτερη σημασία είχε η συμμετοχή πανεπιστημιακών και εκπαιδευτικών όχι μόνο από το Σίδνεϊ, αλλά και από την Αδελαΐδα, το Ντάργουιν και τη Μελβούρνη.
Η διοργάνωση έγινε έτσι μια μεγάλη συνάντηση του ελληνισμού της Αυστραλίας.
Μια συνάντηση ανθρώπων που ενώνονται από τις ίδιες λέξεις, τις ίδιες αναμνήσεις και συχνά από τις ίδιες αγωνίες για το μέλλον.
Ιδιαίτερη ήταν και η παρουσία του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας κ.κ. Μακαρίου, ο οποίος τίμησε με την παρουσία του τις εργασίες και απηύθυνε χαιρετισμό. Παράλληλα, δεξιώθηκε την ελληνική αποστολή στην έδρα της Αρχιεπισκοπής, δίπλα στον Καθεδρικό Ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και το St Andrew’s Greek Orthodox Theological College.
Ήταν μια εικόνα με ισχυρό συμβολισμό: η ελληνική γλώσσα, η παιδεία, η πίστη και η παράδοση να συναντώνται στην καρδιά του ελληνισμού της Αυστραλίας.
Από τη γλώσσα στην καινοτομία
Το 12ο Διεθνές Θερινό Πανεπιστήμιο δεν περιορίστηκε, όμως, στη νοσταλγία και στην ιστορική μνήμη.
Αντίθετα, κοίταξε αποφασιστικά προς το αύριο.
Η ψηφιακή τεχνολογία, η σύγχρονη εκπαίδευση, η υβριδική μάθηση, τα μέσα ενημέρωσης, το ραδιόφωνο, η τηλεόραση και τα ψηφιακά μέσα της ομογένειας βρέθηκαν στο επίκεντρο.
Παράλληλα, ιδιαίτερη θέση είχε ο ρόλος του επιχειρείν στη διάδοση και τη βιωσιμότητα της ελληνικής γλώσσας, καθώς και η προοπτική νέων συνεργασιών ανάμεσα στην Αυστραλία και την Ευρωπαϊκή Ένωση στους τομείς της έρευνας, της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας.
Mε αυτή την προοπτική, η ελληνική γλώσσα παρουσιάστηκε όχι ως ένα κειμήλιο του παρελθόντος, αλλά κι ως ένας ζωντανός οργανισμός που μπορεί να συνομιλεί με την τεχνολογία, την επιστήμη, την οικονομία και τη νέα εποχή.
Οι επιστημονικές εργασίες πλαισιώθηκαν επίσης από ένα πλούσιο πολιτιστικό πρόγραμμα: εκθέσεις, ντοκιμαντέρ, εικαστικές παρουσιάσεις, ελληνική μουσική και παραδοσιακούς χορούς από ομογενειακά συγκροτήματα.
Μια γέφυρα που πρέπει να μείνει ανοιχτή
Πίσω από αυτή τη μεγάλη διαδρομή της ελληνικής γλώσσας βρίσκεται ένας άνθρωπος που εδώ και χρόνια υπηρετεί με συνέπεια, γνώση και βαθιά αγάπη την ελληνική παιδεία: η Νικολέττα Τσιτσανούδη–Μαλλίδη, Καθηγήτρια Γλωσσολογίας και Ελληνικής Γλώσσας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και Κοσμήτωρ της Σχολής Επιστημών Αγωγή.
Ως Ιδρύτρια και Επιστημονική Υπεύθυνη του Διεθνούς Θερινού Πανεπιστημίου «Ελληνική Γλώσσα, Πολιτισμός και ΜΜΕ», έχει καταφέρει να μετατρέψει μια επιστημονική πρωτοβουλία σε έναν ζωντανό θεσμό που κάθε χρόνο ταξιδεύει σε διαφορετικές γωνιές του ελληνισμού και δημιουργεί γέφυρες ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Διασπορά. Τη φετινή οργανωτική διεύθυνση στην Αυστραλία είχε ο Βασίλης Αδραχτάς, Υπεύθυνος του Προγράμματος Ελληνικών Σπουδών του UNSW στο Σίδνει.
Οι εργασίες φιλοξενήθηκαν στο Rex Vowels Theatre του UNSW, έναν σύγχρονο και πλήρως εξοπλισμένο χώρο, ενώ οι εισηγήσεις και οι συζητήσεις στις στρογγυλές τράπεζες μεταδόθηκαν διαδικτυακά. Το πρόγραμμα συνδέθηκε με ευρύ δίκτυο φορέων και οργανώσεων, μεταξύ των οποίων η Foundation for Hellenic Studies UNSW, η AHEPA Sydney & NSW, η International Society of Friends of Nikos Kazantzakis – Sydney Branch, το Maliotis Cultural Center of Hellenic Holy Cross, η Greek Applied Linguistics Association (GALA), το Southern California Library, το University of Chicago – Center for Hellenic Studies, το Study in Greece, η Australian Hellenic Educators Association και το Hellenic Club Sydney.
Η διευρυμένη αυτή συνεργασία αποτύπωσε τον βασικό προσανατολισμό του Διεθνούς Θερινού Πανεπιστημίου: τη δημιουργία γεφυρών ανάμεσα στην Ελλάδα, την ελληνική διασπορά, τα πανεπιστήμια, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό και τα σύγχρονα μέσα επικοινωνίας.
Η διοργάνωση τελούσε υπό την αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα, ενώ είχε και τη στήριξη της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας του Υπουργείου Εξωτερικών. Χαιρετισμό απέστειλαν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνος Τασούλας, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Προκόπιος Παυλόπουλος, η Υπουργός Παιδείας κ. Σοφία Ζαχαράκη, ο υφυπουργός Εξωτερικών κ. Γιάννης Λοβέρδος, η Γενική Γραμματέας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας κ. Μάιρα Μυρογιάννη. Επιπλέον, χαιρετισμό και ομιλίες απηύθυναν ο Πρέσβης της Ελλάδας στην Αυστραλία κ. Σταύρος Βενιζέλος, οι Γενικοί Πρόξενοι στο Σίδνεϊ και την Αδελαΐδα κ.κ. Γεώργιος Σκέμπερης και Αλεξάνδρα Θεοδωροπούλου, η Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Καθηγήτρια κ. Άννα Μπατιστάτου, το τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Ομότιμος Καθηγητής κ. Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, ο CEO της Bank of Sydney κ. Kieran McKenna, η πρόεδρος της ΑΧΕΠΑ κ. Nia Gitsas, η εκτελεστική διευθύντρια του Maliotis Cultural Center of Hellenic Holy Cross κ. Χρυσούλα Κουρκουντή κ.ά. Ο κ. Σκέμπερης δεξιώθηκε την ελληνική αποστολή στο Προξενείο.
Η επιτυχημένη ολοκλήρωση των εργασιών του 12ου Διεθνούς Θερινού Πανεπιστήμιου «Ελληνική Γλώσσα, Πολιτισμός και ΜΜΕ» στο Σίδνει, άφησε πίσω της όχι μόνο έναν σημαντικό επιστημονικό απολογισμό, αλλά κυρίως ένα μήνυμα ελπίδας: η ελληνική γλώσσα μπορεί να συνεχίσει να ζει, να διδάσκεται, να ακούγεται και να δημιουργεί νέες γενιές Ελλήνων, ακόμη και στις πιο μακρινές γωνιές του κόσμου.
