Με αμείωτη ένταση συνεχίζεται η υπερφορολόγηση επιχειρήσεων και νοικοκυριών, την ώρα που η κυβέρνηση γεμίζει τα ταμεία από φορολογικά έσοδα και παράγει πρωτογενή πλεονάσματα πολλαπλάσια των πραγματικών αναγκών της οικονομίας. Στο οκτάμηνο του 2026 τα φορολογικά έσοδα έφθασαν τα 49,04 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τον στόχο κατά 1,35 δισ. ευρώ ή 2,8%. Η υπέρβαση δεν προήλθε από κάποια έκτακτη πηγή εσόδων, αλλά κυρίως από τον ΦΠΑ και τον φόρο εισοδήματος, δηλαδή από τις επιβαρύνσεις που συνδέονται άμεσα με την κατανάλωση και τα εισοδήματα πολιτών και επιχειρήσεων.
Η κυβέρνηση εμφανίζει την υπεραπόδοση ως ένδειξη ισχυρής οικονομίας και αποτελεσματικής καταπολέμησης της φοροδιαφυγής. Στην πράξη, όμως, μεγάλο μέρος των πρόσθετων εισπράξεων αφαιρεί ρευστότητα από μια αγορά που ήδη πιέζεται από τις ανατιμήσεις, το ενεργειακό κόστος και τα υψηλά επιτόκια. Τα χρήματα φεύγουν από τα ταμεία επιχειρήσεων και νοικοκυριών, δημιουργούνται τεράστια υπερέσοδα και, τελικά, στους πολίτες επιστρέφεται μόνο ένα πολύ μικρό ποσό ως «κοινωνικό μέρισμα».
Ο ΦΠΑ
Τα έσοδα από τον ΦΠΑ ανήλθαν σε 20,54 δισ. ευρώ. Ακόμα και αν αφαιρεθούν τα 306 εκατ. ευρώ που συνδέονται με σύμβαση παραχώρησης, οι εισπράξεις υπερέβησαν τον στόχο κατά 905 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη πηγή υπερεσόδων, σε μια περίοδο κατά την οποία οι αυξημένες τιμές στα βασικά αγαθά διογκώνουν αυτομάτως και τις εισπράξεις του Δημοσίου από τον ΦΠΑ.
Αλλα 17,68 δισ. ευρώ εισπράχθηκαν από τους φόρους εισοδήματος, ποσό αυξημένο κατά 439 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Σχεδόν ολόκληρη η υπέρβαση προήλθε από τα φυσικά πρόσωπα, τα οποία κατέβαλαν 433 εκατ. ευρώ περισσότερα από όσα είχαν υπολογιστεί. Οι φόροι των νομικών προσώπων υποχώρησαν κατά 9 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, ενώ οι λοιποί φόροι εισοδήματος απέφεραν επιπλέον 15 εκατ. ευρώ. Τα έσοδα από τη φορολογία της ακίνητης περιουσίας έφθασαν τα 1,98 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τις προβλέψεις κατά 62 εκατ. ευρώ. Αντίθετα, οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης απέφεραν 4,66 δισ. ευρώ, εμφανίζοντας υστέρηση 230 εκατ. ευρώ.
Ειδικότερα για τον μήνα Αύγουστο οι φορολογικές εισπράξεις διαμορφώθηκαν σε 6,687 δισ. ευρώ, κατά 363 εκατ. ευρώ ή 5,7% υψηλότερα από τον μηνιαίο στόχο. Ο ΦΠΑ απέφερε 2,804 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τις προβλέψεις κατά 166 εκατ. ευρώ, ενώ από τους φόρους εισοδήματος εισπράχθηκαν 2,607 δισ. ευρώ, δηλαδή 146 εκατ. ευρώ περισσότερα.
Η υπέρβαση στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων έφθασε τα 87 εκατ. ευρώ και ίσο πρόσθετο ποσό καταγράφηκε στους λοιπούς φόρους εισοδήματος. Αντίθετα, οι εισπράξεις από τη φορολογία των επιχειρήσεων ήταν κατά 29 εκατ. ευρώ χαμηλότερες από τον στόχο. Στους φόρους ακίνητης περιουσίας εισπράχθηκαν 117 εκατ. ευρώ, με υπέρβαση 8 εκατ. ευρώ. Οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης απέφεραν 698 εκατ. ευρώ, υπολειπόμενοι κατά 6 εκατ. ευρώ των προβλέψεων.
Συσσώρευση
Η συνεχής συσσώρευση φορολογικών εσόδων οδήγησε το πρωτογενές πλεόνασμα στα 6,53 δισ. ευρώ στο οκτάμηνο, έναντι στόχου 4,989 δισ. ευρώ. Το αντίστοιχο διάστημα του 2025 είχε καταγραφεί πλεόνασμα 8,49 δισ. ευρώ. Η διαφορά περιορίζεται σημαντικά όταν αφαιρεθούν οι χρονικές μετατοπίσεις πληρωμών.
Εξαιρώντας 573 εκατ. ευρώ από ετεροχρονισμό πληρωμών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, 618 εκατ. ευρώ από μεταβιβαστικές πληρωμές προς φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την άδεια καζίνο στο Ελληνικό, η καθαρή υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος έναντι του στόχου διαμορφώνεται σε 219 εκατ. ευρώ.
Ακόμα και αυτά τα υπερέσοδα, όμως, δεν μπορούν να επιστραφούν αυτομάτως στην κοινωνία μέσω νέων παροχών ή μόνιμων φορολογικών ελαφρύνσεων. Οι νέοι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες δεν εστιάζουν πλέον μόνο στο ύψος του ελλείμματος και του πλεονάσματος, αλλά θέτουν συγκεκριμένο όριο στην αύξηση των καθαρών πρωτογενών δαπανών. Ετσι, το γεγονός ότι το Δημόσιο εισπράττει περισσότερα από τον στόχο δεν δημιουργεί αντίστοιχο δικαίωμα για πρόσθετες δαπάνες.
Η κυβέρνηση βρίσκεται, επομένως, αντιμέτωπη με την παγίδα που η ίδια συντηρεί: αφαιρεί περισσότερους πόρους από την οικονομία μέσω της φορολογίας, δημιουργεί πλεονάσματα πολύ μεγαλύτερα από τα αναγκαία, αλλά δεν μπορεί να διοχετεύσει τα επιπλέον χρήματα πίσω στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις.
