Ψηφιακή δυστοπία προ των πυλών
Οσο μένει άγνωστο ποιοι βρίσκονται πίσω από τα πληκτρολόγια του τρόμου τόσο θα εντείνεται η αβεβαιότητα
Ειλικρινά δεν ξέρω, ούτε μπορώ να φανταστώ, ποιοι είναι αυτοί οι μάγκες που κάνουν τις «φάρσες» για βόμβες στα αεροπλάνα μέσω… μέιλ. Ομοίως δεν γνωρίζω ποιοι είναι εκείνοι που κατά καιρούς μπαίνουν στα ηλεκτρονικά συστήματα ασφαλείας της Εurocontrol προκαλώντας επικίνδυνα προβλήματα στον έλεγχο της εναέριας κυκλοφορίας και τεράστιες καθυστερήσεις στον προγραμματισμό των πτήσεων. Τι είναι τελικά αυτοί οι τύποι; Χαζόπαιδα που νομίζουν ότι είναι χαβαλές ο αποσυντονισμός των αεροδρομίων και η ταλαιπωρία δεκάδων χιλιάδων επιβατών; Πράκτορες ξένων υπηρεσιών που θέλουν να δημιουργήσουν εικόνα αναστάτωσης στις αερομεταφορές και να ρίξουν τις ευθύνες στους Ρώσους; Ψυχάκηδες ή και επίδοξοι μακελάρηδες που μισούν όσους μπορούν να ταξιδεύουν; Και πώς έχουν την άνεση να αποκτούν πρόσβαση σε λογισμικά καθορισμού σχεδίων πτήσης που προστατεύονται -θεωρητικά τουλάχιστον- από συστήματα κυβερνοασφάλειας εξαιρετικά υψηλών προδιαγραφών;
Πραγματικό μυστήριο. Αντιστοίχως δεν γνωρίζω ποιοι είναι αυτοί που εσχάτως «χακάρουν» τα ψηφιακά συστήματα ψύξης σε μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ καταστρέφοντας τεράστιες ποσότητες τροφίμων. Ποια καθάρματα επιχείρησαν να καταστρέψουν με το πάτημα μερικών κουμπιών ακόμη και παρτίδες με πλάσμα αίματος που χρησιμοποιείται σε μεταγγίσεις ασθενών συνανθρώπων μας;
Οι Αγγλοσάξονες ονομάζουν αυτό το νέο φάσμα πρόκλησης φόβου και αναταραχής «εξ αποστάσεως» με τη χρήση ψηφιακών μέσων «κυβερνοτρομοκρατία» (cyberterrorism). Κάποιοι άλλοι μιλούν για «υβριδικές επιχειρήσεις» που, αντί για ανθρώπινους στόχους και συμβατικές υποδομές, προσβάλλουν ψηφιακές βάσεις δεδομένων και δίκτυα υπολογιστών κρατικών υπηρεσιών, υπερεθνικών οργανισμών και επιχειρήσεων.
Στις μέρες μας χωρίς αμφιβολία η διεθνής τρομοκρατία έχει αλλάξει πρόσωπο και τακτικές. Δημιουργούνται πλέον εναλλακτικές μέθοδοι εκφοβισμού πληθυσμιακών μαζών, φθηνότερες σε κόστος, δυσκολότερες σε πρόληψη και χωρίς άμεσο κίνδυνο για τη σωματική ακεραιότητα των επίδοξων τρομοκρατών. Σε όλα αυτά ας προσθέσουμε την επέλαση της ψηφιοποίησης σε διάφορες μορφές της, μεταξύ των οποίων και η Τεχνητή Νοημοσύνη, που δημιουργούν ανάγκες ταχύτατων αναβαθμίσεων όπως αυτή που στις 12 Νοεμβρίου γκρέμισε τα συστήματα της Microsoft (αν πιστέψουμε την επίσημη εκδοχή), αλλά και ταυτόχρονη υπερφόρτωση στους διακομιστές, όπως αυτή στα δίκτυα της αμερικανικής Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας που προκάλεσε το απόλυτο χάος στις πτήσεις (και πάλι αν πιστέψουμε την επίσημη εκδοχή).
Η ραγδαία εξέλιξη στην ψηφιακή τεχνολογία δημιουργεί τεράστια αύξηση δεδομένων και αυτή με τη σειρά της απαιτεί συνεχείς αναβαθμίσεις που ενίοτε δημιουργούν υπερφόρτωση, με αποτέλεσμα αυτό που λέμε «κρασάρισμα». Μόλις προχθές κατέρρευσε το απόρρητο δίκτυο επικοινωνίας της Υπηρεσίας Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ. Και αυτή η κραυγαλέα απορύθμιση μιας τόσο ευαίσθητης υπηρεσίας αποδόθηκε σε… έργα συντήρησης!
Σίγουρα αυτή είναι η βολική εκδοχή των πραγμάτων που προϋποθέτει ότι ο αποσυντονισμός του συστήματος δεν οφείλεται σε παρέμβαση κάποιου αόρατου εισβολέα. Δυστυχώς, όμως, τα πράγματα πολλές φορές είναι πιο σύνθετα απ όσο δείχνουν. Οι αναβαθμίσεις ή «ενημερώσεις» πολλές φορές γίνονται βιαστικά και υπό το κράτος πίεσης ακριβώς για να κλείσουν κενά ασφαλείας και να δημιουργήσουν τείχος προστασίας απέναντι σε «κυβερνοαπειλές». Αλλά κι αυτές από μόνες τους, όταν δεν προκαλούν προβλήματα, μοιάζουν όλο και περισσότερο ανεπαρκείς απέναντι σε «κακόβουλους δρώντες», όπως ονομάζονται συχνά οι ψηφιακοί τρομοκράτες.
Το ερώτημα βέβαια που ανατρέχει και στην εισαγωγή αυτού του άρθρου είναι ποιοι θα μπορούσαν να είναι αυτοί οι τρομοκράτες «τέταρτης γενιάς» και τι ακριβώς επιδιώκουν με τις επιθέσεις τους στα σύγχρονα προπύργια της καπιταλιστικής Δύσης. Να κάνουν μία αναίμακτη επίδειξη ισχύος, παραλύοντας κρίσιμα ηλεκτρονικά συστήματα συγκεκριμένων κρατών; Πολυεθνικών κολοσσών; Των ίδιων των γιγάντων της ψηφιακής τεχνολογίας; Και μέχρι πού μπορεί να φτάσει αυτό; Στην πρόκληση απόλυτου χάους; Στη δημιουργία κοινωνικής έκρηξης; Στη διασπορά γενικευμένου πανικού;
Ως προς την ταυτότητα των σύγχρονων κυβερνοτρομοκρατών διακινούνται διάφορες δημοφιλείς θεωρίες που εξυπηρετούν το ευρωπαϊκό αφήγημα των «κακών Ρώσων», οι οποίοι εκδικούνται τη Δύση μεταφέροντας τον πόλεμο στο έδαφός της με ασύμμετρα μέσα. Κανείς, βέβαια, δεν αναρωτιέται τι λόγο θα είχαν οι Ρώσοι να προκαλέσουν την κοινή γνώμη σε χώρες όπως η Πολωνία, η Ρουμανία, η Βουλγαρία, αλλά ακόμη και η Γερμανία ή η Βρετανία, όταν την ίδια ώρα πασχίζουν να αντιμετωπίσουν τη συστηματική καμπάνια δυσφήμησης που υφίστανται από τις κυβερνήσεις των «Προθύμων».
Εννοείται ότι σε καμία από τις σύγχρονες κυβερνοεπιθέσεις, είτε αυτές αφορούν μέσα μαζικής μεταφοράς είτε άλλου είδους κρατικές υποδομές, δεν έχει τεκμηριωθεί βάσιμα ρωσική ανάμειξη, εκτός αν εννοούμε την απόδοση των πρόσφατων βομβιστικών απειλών με ηλεκτρονικά μηνύματα στους «Μαχητές του Ανδρικού Κράτους», μία περιθωριακή ρωσική οργάνωση που υποτίθεται μάχεται τον φεμινισμό και έχει διαλυθεί από το 2021.
Αντίθετα, πέρα από τις φαιδρότητες που διακινούνται περί «ρωσικού δάκτυλου», τεκμηριωμένη είναι η ανάμειξη των ουκρανικών μυστικών υπηρεσιών στη συμβατική επίθεση της ανατίναξης του Nord Stream, ενώ οι αδίστακτες μέθοδοι που υιοθετεί ο Ζελένσκι προϊδεάζουν ότι δεν θα είχε πρόβλημα να προκαλέσει και άλλες επιχειρήσεις δολιοφθοράς στην Ευρώπη, προκειμένου να φορτώσει τις ευθύνες στους Ρώσους.
Το ερώτημα είναι όμως μήπως οι κυβερνοεπιθέσεις και γενικότερα οι επιχειρήσεις ψυχολογικού πολέμου εις βάρος πολιτών που έχουν ασφαλώς πυκνώσει την τελευταία πενταετία δεν έχουν και τόση σχέση με τα γεωστρατηγικά δρώμενα. Γιατί, ακόμα και σε εμπόλεμες καταστάσεις, ποιος θα έπαιρνε την ευθύνη να μεταφέρει τη δράση σε έδαφος τρίτων, στοχεύοντας τυφλά μεγάλες πληθυσμιακές ομάδες και παίζοντας έξω από τους κανόνες μιας στοιχειώδους ηθικής του πολέμου; Ενεργούμενα ιδεοκρατικών ολοκληρωτικών καθεστώτων όπως της Βόρειας Κορέας ή του Ιράν, που πράγματι δίνει αγώνα επιβίωσης απέναντι στην απρόκλητη δυτική επιθετικότητα;
Τους Ιρανούς έσπευσε να κατηγορήσει ο Μακρόν για τις ψηφιακές επιθέσεις στα συστήματα ψύξης, αν και αυτό δεν βγάζει πολύ νόημα, γιατί η Γαλλία δεν είναι άμεσα εμπλεκόμενη στις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις. Και σίγουρα δεν πρόκειται για εκδοχή που κολακεύει τα δυτικά συστήματα ασφαλείας. Είναι ωστόσο μια περισσότερο καθησυχαστική ερμηνεία, γιατί αν μη τι άλλο ο εχθρός κατά κάποιον τρόπο ταυτοποιείται στα μάτια της κοινής γνώμης.
Πολύ πιο τρομακτικό είναι να μην ξέρεις ποιος είναι πίσω από τέτοια ασύμμετρα χτυπήματα. Αν πρόκειται για ομάδες και πυρήνες ανώνυμων πολιτών με συγκεκριμένο ιδεολογικό πρόσημο ή για κάποιους αναρχομηδενιστές που ζουν στο περιθώριο και θέλουν να δουν το τέλος της ανθρωπότητας.
Οσο μένει άγνωστο ποιοι σαλεμένοι ή εγκάθετοι βρίσκονται πίσω από τα πληκτρολόγια του τρόμου τόσο θα εντείνεται η αβεβαιότητα. Κι αυτή ακριβώς είναι και η τραγική ειρωνεία της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης. Η πυρηνική τεχνολογία που μπορεί να αφανίσει τον κόσμο κρατήθηκε στα χέρια λίγων. Το διαδίκτυο και η ψηφιακή τεχνολογία έπεσαν στα χέρια των πολλών. Η επιστήμη πιθανόν εκδικείται εκείνους που επιχείρησαν να την ξεπεράσουν…
