H -επιβεβλημένη- απόδοση ειδησεογραφικής προτεραιότητας στις ανεπανάληπτες προκλήσεις του Τούρκου προέδρου Ρ.Τ. Ερντογάν κατά της Ευρώπης και, λίγο νωρίτερα, στις διεθνείς πιέσεις για επίλυση του Κυπριακού στη διάσκεψη της Γενεύης υποβάθμισαν την προβολή των ενεργειακών εξελίξεων στη Μεγαλόνησο.Ωστόσο, οι εξελίξεις είναι σημαντικότατες, με δημόσια κορύφωση την υπογραφή, την επόμενη εβδομάδα, των συμβάσεων με τις μεγάλες ξένες εταιρίες (κοινοπραξία Exxon Mobil-Qatar Petroleum, ιταλική ENI και κοινοπραξία ΕΝΙ και γαλλικής TOTAL σε άλλο «οικόπεδο» της κυπριακής ΑΟΖ), ενώ στο παρασκήνιο η Λευκωσία ενισχύει τη θέση της. Μαζί με νέες, πραγματικές πληροφορίες για γεωλογική σύνδεση του τεράστιου αιγυπτιακού κοιτάσματος «Ζορ» με την κυπριακή ΑΟΖ, που δεν σχετίζονται φυσικά με τις υπερβολές προηγούμενων ετών γι’ άλλα κοιτάσματα, η Κύπρος έχει πράγματι τη δυνατότητα να αναδειχθεί σε υπολογίσιμο παράγοντα των πολυεθνικών ενεργειακών ισορροπιών.
Οπως χαρακτηριστικά αναφέρει πηγή με πολυετή πείρα των ερευνών και συνεννοήσεων στη Μεγαλόνησο, «μετά τη μεγάλη προπέρσινη απογοήτευση, όταν διαπιστώθηκε ότι τα ανακαλυφθέντα και εκτιμώμενα κοιτάσματα δεν επαρκούσαν για τη βιωσιμότητα τερματικού σταθμού στην περιοχή του Βασιλικού, υπάρχουν πάλι σοβαρότατες πιθανότητες υλοποίησης αυτού του σχεδίου, που θα προσφέρει εσωτερική επάρκεια και εξαγωγικές προοπτικές».
Αναζητώντας διεθνή ερείσματα, η κυπριακή πλευρά θα συνεργαστεί, αν τελικά επιβεβαιωθούν τα μεγάλα κοιτάσματα, με μία εκ των ξένων εταιριών για τον τερματικό σταθμό, ενώ είναι σε διάλογο με την Αίγυπτο για την εξαγωγή των ήδη γνωστών ποσοτήτων φυσικού αερίου.
Αντίθετα, οι τελευταίες πληροφορίες παρουσιάζουν σχεδόν οριστική τη συνεργασία του Ισραήλ με την Τουρκία για την, προς τα εκεί, όδευση του αερίου του, ενώ (παρά την αισιοδοξία των κυβερνήσεων Σαμαρά και Τσίπρα) δεν υπάρχουν θετικές ενδείξεις για τον αγωγό EastMed από τη ΝΑ Μεσόγειο προς την Ελλάδα και την Ιταλία.
Το ζήτημα των επικερδών (και πολιτικά μείζονος σημασίας) εξαγωγικών προοπτικών του φυσικού αερίου της Μεγαλονήσου θα πλανάται πάνω από τη Γενεύη, αν τελικά επαναληφθούν οι αναβαθμισμένες συνομιλίες, πέραν των άλλων επαφών του Προέδρου Ν. Αναστασιάδη με τον εκπρόσωπο της τουρκοκυπριακής μειονότητας Μ. Ακιντζί, μετά το τουρκικό δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου.
Οι τελευταίες διαβουλεύσεις της Αθήνας και της Λευκωσίας με τον ΟΗΕ, τις ΗΠΑ και άλλες ενδιαφερόμενες πλευρές, όπως η Βρετανία, η Γαλλία και η Ρωσία, εξαρτούν την επάνοδο στη Γενεύη από τη βούληση του κυρίου Ερντογάν και μόνο.
Αλλωστε, είναι χαρακτηριστικό ότι και οι πλέον δύσπιστοι παραδέχονται πλέον πως ο κύριος Ακιντζί ελέγχεται απολύτως από τον νέο «σουλτάνο» της Αγκυρας, ο οποίος θα αποφασίσει πότε και πώς θα επανέλθουν οι διαπραγματευτές στη Γενεύη. Η υπέρ Ερντογάν (περισσότερο πιθανή) έκβαση του δημοψηφίσματος ίσως δημιουργήσει συνθήκες επανάληψης των συνομιλιών, ενώ το αντίθετο αποτέλεσμα θα επιτείνει την αστάθεια εντός Τουρκίας και στις σχέσεις της με το εξωτερικό.
Ο μόνος που δεν το αντιλαμβάνεται (ή κάνει πως δεν το αντιλαμβάνεται) είναι ο ειδικός σύμβουλος του ΟΗΕ για το Κυπριακό, ο Νορβηγός Εσπεν Αϊντε, που αδιαφορεί για το πλαίσιο και τις συνέπειες βεβιασμένης επανάληψης των συνομιλιών, επιθυμώντας να παρουσιάσει εαυτόν ως επιτυχημένο διεθνή ειρηνιστή εν όψει των εκλογών στην πατρίδα του.
Μέγα ερώτημα, συνεπώς, είναι αν ο Πρόεδρος Αναστασιάδης θα παρασυρθεί και πάλι από τη βιασύνη του κυρίου Αϊντε. Και, με τη σειρά του, αν θα εγκλωβίσει πάλι την Αθήνα, όπως έκανε τους περασμένους Νοέμβριο και Δεκέμβριο, αντί να σταθμίσει ψύχραιμα τα δεδομένα και να προσέλθει στις συνομιλίες, ειδικά στα θέματα ασφάλειας και εγγυήσεων, σε πλήρη συντονισμό με την ελληνική κυβέρνηση.
Αλέξανδρος Τάρκας
*Εκδότης του περιοδικού «Αμυνα & Διπλωματία» και σύμβουλος ξένων εταιριών μελέτης επιχειρηματικού ρίσκου για τη ΝΑ Ευρώπη
